RadioVisie

  • .
    Amptec
    .

Wie reguleert de regulator (4)? De zaak Nostalgie

Een serie over selectieve handhaving door de Vlaamse regulator voor de media.

Eind januari werden in een serie van drie bijdragen reeds een aantal discrepanties in het sanctiebeleid van de VRM toegelicht. In een eerste deel ging het over ‘Overtredingen tegen het zendvermogen‘ in een tweede deel over ‘Een zender verhuizen zonder toelating’, en in het derde deel over ‘Niet alle frequenties aanzetten’. De VRM handelt daarin steeds als enige scherprechter, waardoor het soms lijkt of zij én politieagent, én procureur, én rechter en/of jury tegelijkertijd zijn. In dit vierde deel gaat het over uitzenden zonder geldige erkenning en licentie.

Deel 4: Uitzenden zonder erkenning kan dat?

De wetgeving is duidelijk: de Vlaamse regering erkent omroeporganisaties.

Art. 132. De landelijke, regionale, netwerk-, en lokale radio-omroeporganisaties worden erkend door de Vlaamse Regering.

Er is echter ook een taak weggelegd voor de VRM, zij verlenen de nodige zendvergunningen. 

Artikel 133 § 2. De Vlaamse Regering stelt het FM-frequentieplan op, keurt het goed en bepaalt hoeveel landelijke, regionale, netwerk- en lokale radio-omroeporganisaties kunnen worden erkend. Op basis van die frequentieplannen verleent de Vlaamse Regering de erkenningen. De Vlaamse Regulator voor de Media verleent de FM-zendvergunningen aan de erkende landelijke, regionale, netwerk- of lokale radio-omroeporganisaties.

In een volgend artikel staat dan nog een belangrijke bepaling, namelijk dat erkenningen en zendvergunningen automatisch (van rechtswege) kunnen vervallen

Art 134 Bij definitieve stopzetting van de activiteiten van de landelijke, regionale, netwerk- of lokale radio-omroeporganisatie vervallen de erkenning en de zendvergunning van rechtswege.

Wie in Vlaanderen wil uitzenden heeft dus een erkenning nodig van de Vlaamse regering, en een technische vergunning van de VRM. Als aan die beide voorwaarden niet is voldaan mag men gewoon niét uitzenden. De erkenning, en zendvergunning, vervallen van rechtswege wanneer de activiteiten werden gestopt, of als een omroeporganisatie niet meer zou bestaan. 

‘Provinciale radio’s’

Er is echter nog een artikel dat specifiek van toepassing is op ‘regionale radio-omroeporganisaties’, de zogenaamde ‘provinciale radio’s’. Het artikel 143 wordt hieronder kort samengevat. 

Art. 143. De regionale radio-omroeporganisaties kunnen onafhankelijk of binnen een samenwerkingsverband met andere regionale radio-omroeporganisaties opereren.

Een samenwerkingsverband dat bestaat uit alle regionale radio-omroeporganisaties en opgericht is in de vorm van een rechtspersoon die voldoet aan de voorwaarden, vermeld in artikel 138, § 1, [is van rechtswege een landelijke radio-omroeporganisatie.] 78 Vanaf de datum van erkenning door de Vlaamse Regering als landelijke radio-omroeporganisatie zijn de bepalingen van onderafdeling II op het samenwerkingsverband van toepassing. In afwijking van artikel 134, eerste lid, vervalt de erkenning van de regionale radio omroeporganisaties die deelnemen aan dat samenwerkingsverband, vanaf de datum van erkenning door de Vlaamse Regering van het samenwerkingsverband als landelijke radio-omroeporganisatie. In afwachting van een nieuwe zendvergunning, uitgereikt door de Vlaamse Regulator voor de Media, en in afwijking van artikel 193, § 1, tweede lid, dragen de regionale radio-omroeporganisaties in kwestie hun zendvergunning over aan het samenwerkingsverband dat erkend is als landelijke radio omroeporganisatie.

Concreet: indien alle provinciale radio’s samen een samenwerkingsverband oprichten dan kan – gezamenlijk – een erkenning worden aangevraagd bij de Vlaamse regering. Het is pas nadat die erkenning wordt verleend (door de Vlaamse regering) dat een nieuwe zendvergunning kan worden afgeleverd (door de VRM), met daarop alle frequenties (van de reeds bestaande provinciale radio’s) samen. 

De volgorde is dus: éérst een gezamenlijke erkenning, dan pas een gezamenlijke zendvergunning. Zoals bekend werden er in 2004 vijf ‘provinciale radio’s erkend: Antwerpen 1 (Antwerpen), Contact (Vlaams-Brabant), FM Limburg (Limburg), GO (Oost-Vlaanderen), en Mango (West-Vlaanderen). Voor een samenwerkingsverband moest dus éérst een nieuwe erkenning worden verkregen, tot dan bleven bestaande provinciale erkenningen van kracht, ze zouden vervallen met een nieuwe erkenning. 

Nostalgie werd nooit erkend

In 2008 startten de vijf bestaande regionale omroepen het samenwerkingsverband Radio Nostalgie, via de gezamenlijke omroeporganisatie Vlaanderen Een NV. Het probleem is echter dat Vlaanderen Een NV nooit werd erkend voor een landelijke omroep, en dus Radio Nostalgie evenmin. Het samenwerkingsverband Vlaanderen Een opereert dus zonder erkenning. 

De wetgever kende echter een speciaal statuut toe aan Vlaanderen Een (Nostalgie): het was geen landelijke radio, zolang ze allemaal zouden samenwerken, zou het wel beschouwd worden als ‘landelijke radio’. In de praktijk betekende dit dat voor Nostalgie dezelfde financiële, redactionele, en andere verplichtingen zouden gelden. Bij de toelichting van het decreet van 2017 (zie hier, pagina 3), dat de verlenging van de landelijke radio’s en de introductie van de netwerkradio’s regelde, is te lezen:

“De bepalingen over de regionale radio-omroeporganisaties worden niet geschrapt alhoewel deze organisaties op heden de facto niet meer bestaan. Omwille van de samenwerking tussen al deze organisaties zijn ze, in lijn met art. 143 lid 2 van het mediadecreet, van rechtswege te beschouwen als een landelijke radio-omroeporganisatie. Mocht echter een einde komen aan deze samenwerking, dan vervalt dit feitelijk statuut en worden de bepalingen over regionale radio-omroeporganisaties opnieuw van kracht. Bovendien vormen ze van rechtswege een landelijke en hebben ze in die zin    een    speciaal    statuut, naast    de    andere    landelijke    radio-omroeporganisaties”

Nog meer aangepast aan ‘landelijk’

Het was opmerkelijk dat de vorige mediaminister, Sven Gatz, een sector (regionale radio) niet schrapte in het decreet, en anderzijds de situatie van Nostalgie ook niet wettelijk wou regulariseren (tot landelijke radio). Dat laatste kon hij natuurlijk niet, omdat Vlaanderen Een NV nooit erkend is als omroeporganisatie. 

Sven Gatz, de vroegere minister van media, ging in zijn decreet van 2017 echter nog verder in op de zaak:

Met betrekking tenslotte tot de vraag waarom de categorie regionale radio-omroeporganisaties niet werd geschrapt in het decreet is de reden juridisch-technisch van aard en werd summier al aangegeven onder de specifieke toelichting bij deze memorie. Hieronder volgt de extensieve uitleg. Het samenwerkingsverband van de regionale radio’s is door de Vlaamse Regering nooit officieel erkend als landelijke radio-omroeporganisatie. De samenwerking van de regionale omroepen leidde dus niet tot een nieuwe erkenning als landelijke radio-omroep –zoals artikel 143 lid 3 bepaalt – maar ze worden de facto beschouwd als een landelijke radio beschouwd op basis van artikel 143 lid 2. Als men de bepalingen rond de regionale radio-omroepen zou opheffen, dan zou ook artikel 143 opgeheven worden dat de samengevoegde regionale radio’s het statuut van landelijke radio geeft. Stel dat men die bepaling wel laat staan en de andere bepalingen schrapt, dan is die bepaling quasi zonder voorwerp omdat alle andere bepalingen rond de regionale omroepen ook opgeheven zijn.  Een samenwerkingsverband van regionale omroepen bestempelen als landelijke omroep zonder dat er in het decreet nog sprake is van regionale omroepen zou dan ook zeer bevreemdend zijn. Het opheffen van de bepalingen van de regionale radio’s (incl. 143) zou moeten inhouden dat de Vlaamse Regering de facto (vooralsnog) een erkenning    moet    geven    of    geeft    aan het    nu    bestaande samenwerkingsverband van alle regionale omroepen, terwijl dit op basis van artikel 143, lid 3 in het verleden nooit gebeurd is.

Er kan hier in feite gesproken worden van het formaliseren van een niet-bestaande situatie: alhoewel Vlaanderen Een (Nostalgie) nooit erkend was als landelijke omroep kon men het samenwerkingsverband – volgens decreet Gatz – toch als landelijk beschouwen, zolang er sprake is van het in standhouden van de samenwerking tussen de vijf provinciale omroepen.  

Een samenwerking die geen samenwerking meer is

Oorspronkelijk werden deze omroeporganisaties erkend als regionale (‘provinciale’) omroepen: NV Antwerpse Radio (Antwerpen), Vzw Facta Media (Limburg), Radio Gent vzw (Oost-Vlaanderen), vzw Vrije Golf (Vlaams Brabant) en Radio West-Vlaanderen 1 (West-Vlaanderen). 

Het landelijke ‘karakter’ van Nostalgie zou dus afhankelijk zijn van het bestaan van de vijf samenwerkende partijen. Tussen 2013 en 2019 werden deze omroeporganisaties echter alle vijf opgedoekt: NV Antwerpse Radio in 2019, Facta Media in 2013, Radio Gent vzw in 2014, vzw Vrije Golf in 2014, en Radio West Vlaanderen 1 in 2019. De ontbindingsakten zijn hier te bekijken: 

° NV ANTWERPSE RADIO
° vzw FACTA MEDIA
° vzw RADIO GENT
° vzw VRIJE GOLF
° RADIO WEST VLAANDEREN 1

Was er een overdracht naar de NV Vlaanderen Een? 

Voor de ‘samenwerkende’ regionale omroeporganisaties blijft dus enkel de NV Vlaanderen Een over, een vennootschap zonder erkenning als omroeporganisatie. Het is eigenlijk te vergelijken met een organisator van een club van vijf leden (de vroegere ‘provinciale radio’s), die geen samenwerking meer kan organiseren, omdat de leden zichzelf ontbonden hebben. 

Omdat die samenwerking echter nodig is om (volgens decreet Gatz) beschouwd te worden als landelijke omroep, zou het dan toch logisch zijn dat de erkenning word overgedragen aan Vlaanderen Een? Misschien door een joint-venture, of fusie? Wettelijk was dat echter niet mogelijk, een fusie was niet alleen niet mogelijk binnen het decreet, het was zelfs uitdrukkelijk verboden! Overdracht, of verkoop, was evenmin toegelaten. 

Artikel 141 van het decreet:

De rechtspersoon, vermeld in punt a), exploiteert niet meer dan twee particuliere regionale radio omroeporganisaties. Rechtstreekse of onrechtstreekse bindingen tussen regionale of landelijke radio omroeporganisaties leiden er niet toe dat een onderneming of rechtspersoon zeggenschap uitoefent of kan uitoefenen over meer dan twee regionale of landelijke radio-omroeporganisaties.

De rol van de VRM

De oorspronkelijke omroeporganisaties bestaan niet meer, het samenwerkingsverband is er niet meer, geen fusie mogelijk, dan konden de erkenningen in het frequentieplan van 2017 ook niet verlengd worden, en zijn ze ondertussen ook van rechtswege vervallen. Dé vraag is dan: met welke erkenning zendt Radio Nostalgie momenteel uit? Bovendien: zijn de zendvergunningen en erkenningen niet eveneens van rechtswege vervallen? 

Op zo’n moment zou de waakhond van het Vlaamse radiolandschap toch in actie moeten treden? Dat loopt wel even anders. Momenteel is er een gerechtelijke procedure tegen Vlaanderen Een, de VRM komt daarin als betrokken partij tussen. Meer nog, de VRM verkondigde zelfs voor de rechtbank dat ze ‘ervoor gekozen heeft om geen ambtshalve onderzoek te doen naar de situatie waarin Vlaanderen Een zich bevindt’. 

‘Niet optreden’

Dat is niet alleen opmerkelijk, maar ook zeer verontrustend: een waakhond die duidelijk weet heeft van een niet-wettige situatie (door tussenkomst in rechtszaak), doch die publiekelijk toegeeft dat hij zijn taak daarin niet wenst op te nemen. Zoiets zou kunnen beschouwd worden als een vorm van ‘schuldig verzuim’. Opnieuw komt de verwoording ‘politieagent, procureur, rechter en/of jury, tegelijkertijd’ boven, een agent die toekijkt op een duidelijke overtreding, maar besluit om niet in te grijpen. 

Het is natuurlijk niet te verklaren hoe Vlaanderen Een een zendvergunning kon bemachtigen van de VRM, zonder dat de omroep eerst was erkend door de Vlaamse regering. Spelen er misschien mogelijke claims bij een eventuele optreden mee? Deze zaak toont alleszins – en nogmaals aan – dat de VRM soms wel héél selectief omgaat met de handhavingsopdracht. 

De moraal van het verhaal

Als er selectief wordt opgetreden dan is het toch een normale vraag waarom dat gebeurt? Is dat verschil in aanpak en sanctionering omwille van een ‘klassenverschil’ van de betrokken omroepen? Is de VRM toch niet zo ‘onpartijdig’ als zou moeten zijn? 

De VRM is de opvolger van het Vlaams commissariaat voor de Media, en wordt steeds vaker betrokken bij erkenningsbeslissingen. Zo was het bijvoorbeeld de VRM die bepaalde dat DAB+ via 5A/D naar Norkring zou gaan. Tegen deze beslissing werden nog procedures aangespannen, doch tevergeefs. Norkring is (indirect) voor een groot deel in handen van de Vlaamse overheid. Het bedrijf was net de contracten voor VRT-distributie contracten kwijtgespeeld, soms zou men zich afvragen of er dan politiek toch iets anders zou durven gunnen.

Foutenparcours

Er blijven dus problemen bestaan in het uittekenen van het nieuwe radiolandschap, de toewijzing van frequenties. Er zijn reeds twee van de vier netwerkradio’s geschorst en vernietigd door de Raad van State, Hit! werd eerst geschorst, waarna de licentie door minister Gatz zelf werd ingetrokken. En dat is nog maar het voorlopige resultaat van de vele procedures bij de RVS. Ware het niet beter om nu eens eindelijk werk te maken van een beoordelingssysteem dat over voldoende vakkennis beschikt, en dat effectief onafhankelijk zou zijn? 

Er was gewaarschuwd voor de chaos in het frequentieplan 2017, die is er ook gekomen. De hele procedure is een foutenparcours geworden, en het lijkt er voorlopig niet op dat dit zal verbeteren. Het nieuwe decreet, van huidig minister Benjamin Dalle, lijkt ook alweer niet te voldoen niet aan de Europese richtlijnen. Daarover komt er binnenkort een artikel. Wordt dus nogmaals vervolgd. (Victor Olsen)


Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Wie reguleert de regulator? (1)

Een serie over selectieve handhaving door de Vlaamse regulator voor de media In het Vlaamse Lees verder

Wie reguleert de regulator? (2)

Een serie over selectieve handhaving door de Vlaamse regulator voor de media. Gisteren werd, in Lees verder

Wie reguleert de regulator? (3)

Een serie over selectieve handhaving door de Vlaamse regulator voor de media. De afgelopen dagen Lees verder

(Freddie) Mercury Mysteries bij Nostalgie

Op 5 september zou Freddie Mercury 75 geworden zijn. Nostalgie brengt een eerbetoon aan de Lees verder

Nieuw digitaal kanaal: Nostalgie Extra Vlaams

Vanaf maandag 16 augustus start Nostalgie de najaarsprogrammering. En breidt men de digitale kanalen uit Lees verder

Nostalgie Beach radio streek neer in Nieuwpoort (foto’s)

Onze Belgische kust trekt deze zomer weer letterlijk en figuurlijk radio's aan. Radio Nostalgie opende Lees verder

De zomer van Nostalgie is begonnen

Bij Nostalgie is de zomer vanaf vandaag - vrijdag 25 juni - helemaal op gang Lees verder

Nostalgie: Walk On Sunshine in Nieuwpoort

Op vrijdag 4 juni is in Nieuwpoort de speciale zomer van Nostalgie gestart met Walk Lees verder

Meer over Nostalgie Vlaanderen

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx
()
x