RadioVisie

  • .
    Spotlight
    .

Slecht nieuws voor Benjamin Dalle? 

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Studio 100 betwist de ontvankelijkheid van Nostalgie

In augustus 2021 lanceerde Vlaams minister van Media een oproep tot kandidaatstelling voor erkenning als landelijke radio-omroeporganisatie. Dat was daarvoor slechts één keer gebeurd in het Vlaams mediabeleid; toen de landelijke omroepen Qmusic (op dat moment nog VMM) en 4FM (Think Media) een eerste keer een licentie kregen, dat was in juni 2002. Daarna werden hun erkenningen twaalf jaar lang stilzwijgend verlengd. Hierdoor konden deze commerciële stations bijna twintig jaar lang onverstoord in de lucht blijven.

EU-regelgeving en twijfel

Dit strookte echter niet met de Europese richtlijnen die regelmatige openstelling voor nieuwe partijen vereisen. De EU hanteert de norm ‘Frequenties zijn geen definitief verworven recht’. Alhoewel deze stelregel in het Vlaamse mediabeleid herhaaldelijk werd gehanteerd voor andere zenders, werd deze voor landelijke omroepen, tot vorig jaar, nooit eerder toegepast. Het siert minister Benjamin Dalle dan ook dat hij wél een ronde organiseerde, al twijfelde hij aanvankelijk nog. Op 13 februari 2020 antwoordde hij op een vraag van commissielid Filip Brusselmans over de landelijke omroepen nog (zie ook commissie Commissie voor Cultuur, Jeugd, Sport en Media donderdag 13 februari 2020, 10:00 uur | Vlaams Parlement) en hieronder.

Benjamin Dalle in februari 2020: “Ik ben momenteel met de administratie en met de stakeholders de verschillende pistes aan het bekijken om de erkenningen en zendvergunningen vanaf 1 januari 2022 te doen ingaan. Ik kan u daar geen voorafname op geven. U kent de verschillende mogelijkheden ter zake: first come first served; beauty contest; veiling of verlenging. De vorige erkenningsprocedure verliep eerst via een beauty contest en nadien via verlengingen. Zodra ik hierover duidelijkheid heb, zal ik hier natuurlijk de nodige toelichting geven en ook de radiosector informeren.”

Advies Raad van State

De Vlaamse regering, met Benjamin Dalle, werd aangesteld in oktober 2019. Mogen we opmerken dat het opmerkelijk is te noemen dat de minister vier maanden later, in februari 2020, nog niet op de hoogte zou zijn gebracht van een aantal hete hangijzers in zijn beleid? Naast de Europese regelgeving was er immers ook een eerder advies van de Raad van State naar aanleiding van de laatste verlenging, door toenmalig mediaminister Sven Gatz. Eén van de voorwaarden was dat de analoge switch-off, ten laatste tegen eind 2021, moest gebeuren. Indien dit niet het geval bleek, dan was een verdere verlenging uitgesloten.

Raad van State: “Vermits de ontworpen verlenging van de lopende erkenningen en zendvergunningen de vrije marktwerking belemmert en het vrij verkeer van diensten beperkt, en de daarvoor gegeven verantwoording gebaseerd is op de transitie van analoog luisteren naar digitaal luisteren en de stopzetting van de betrokken FM-uitzendingen, zal noodzakelijk ook moeten worden bepaald tegen welke uiterste datum de analoge switch-off een feit moet zijn. Daarbij is rekening te houden met de tijd die nodig is om de transitie te realiseren – allicht is de vooropgestelde duur van de verlenging bepaald op grond van de inschatting daarvan – en met de tijd die nodig is voor het doorlopen van een nieuwe erkenningsronde vooraleer de nieuwe erkenningen kunnen ingaan op 1 januari 2022. De switch-off zal dus uiterlijk eind 2021 een feit moeten zijn.”

° Advies Raad van State 20 oktober 2016

De erkenningsronde kwam er. Sedert woensdag 9 februari 2022 kan men op de website van DPGMedia lezen: “Radiozenders Qmusic en Joe verwerven opnieuw een plek op de commerciële landelijke FM-band. Dat heeft de Vlaamse Regering vandaag, woensdag 9 februari, bekendgemaakt. Vorig jaar organiseerde Vlaams minister Dalle naar aanleiding van Europese reglementering een zogenaamde ‘beauty contest’.

Naast Qmusic en Joe werd ook Nostalgie opnieuw erkend, de drie omroepen blijven zelfs op dezelfde frequenties uitzenden als voorheen, waardoor het radiolandschap ongewijzigd blijft.   

Was dit enkel een ‘gedroomde uitslag’?

Alhoewel deze uitslag in één opzicht zeker niet onverwacht was in de radiowereld, wekte die anderzijds toch grote verbazing. De erkenningsronde was dan toch een soort van ‘verlenging’ geworden. Op zich zou het natuurlijk kunnen dat omroepen in een beauty contest op dezelfde plaatsen uitkomen, in verhouding tot elkaar. Die beoordeling had echter meerdere onderdelen. De omroepen moesten bijgevolg eveneens in dezelfde verhouding hun puntenscores behalen.  

Bovendien moesten de drie bestaande commerciële zenders ook hun eerder frequentiepakket als voorkeur hebben opgegeven, om het dan opnieuw toegewezen te krijgen. De kwaliteit van de dekking van de pakketten verschilt nochtans onderling sterk. Het is echter opmerkelijk dat bijvoorbeeld Nostalgie niet voor een beter pakket koos. De gedachte leeft dat hierbij misschien afspraken werden gemaakt tussen allen betrokkenen? Niets wijst concreet in die richting, maar wie in het eigen dossier gelooft gaat normaliter toch ook voor de beste frequenties? 

Nostalgie liet hier alleszins een unieke kans liggen. In het buitenland is er bij een dergelijke erkenningsronde alleszins meer rotatie, er wordt al eens gewisseld, en vaak valt er zelfs een partij af. Het Vlaamse radiolandschap was tot nu toe eigenlijk niet anders. Enkel de VRT-zenders waren een constante, daarnaast is er de afgelopen veertig jaar toch behoorlijk veel veranderd. De meest recente ronde voor landelijke omroepen was daarop een uitzondering. Alhoewel de uitslag – iedereen opnieuw ‘verlengd’ – in principe mogelijk is, is een zweem van enig kunst- en vliegwerk, niet ver af.  

Studio 100 vecht toekenning Nostalgie aan

Afgelopen weekend, en slechts tien dagen na de bekendmaking van de erkenningen door minister Dalle, stelde de vierde en afgevallen kandidaat, dat er laakbare fouten zijn gemaakt. Studio 100 deed mee als nieuwkomer met ‘Spring’. Zij vragen nu om de erkenning van Nostalgie binnen de zestig dagen (de termijnen voor beroep bij de Raad van State lopen) in te trekken, en hen alsnog te erkennen.

In een reactie verwijst de woordvoerder van minister Dalle naar juridische adviezen van advocatenbureau Stibbe, en van Deloitte Legal, als grond dat ‘Nostalgie mocht erkend worden’. Hij merkte ook op dat het iedereen vrij staat om naar de Raad van State te trekken als men niet akkoord zou gaan. Het deed allemaal denken aan de beleidsperiode van vorig mediaminister Sven Gatz, toen er ook behoorlijke krachttaal werd gebruikt.  

Uiteindelijk is zo’n procedure bij de Raad van State helemaal niet kansloos. Eerder al kregen verschillende partijen daar immers gelijk, zoals over het frequentieplan en de nietigverklaring van Minerva. Het zelfvertrouwen van Gatz moet toen nochtans even groot geweest zijn als dat van Dalle (of zijn woordvoerder) nu, uiteindelijk moest het beleid toch het onderspit delven. Het waren momenten waarop commissielid Katia Segers het volledige radiodossier ‘een blunderdossier’ noemde. 

De ontvankelijkheid van Radio Nostalgie.

Waarover gaat het nu precies? Studio 100 stelt dat Nostalgie niet-ontvankelijk mocht verklaard worden  omdat de omroep het nieuws niet zelf verzorgt. Het is een publiek geheim: meerdere regio- en lokale radio’s hebben een abonnement bij het Belga News Agency, en nemen dat ‘Belga Nieuws’ integraal over. De berichten worden ingelezen aangeleverd, enkele minuten vooraleer het complete bulletin automatisch wordt uitgezonden. 

Voor een landelijke erkenning is het echter een vereiste dat het nieuws verzorgd wordt door een eigen nieuwsredactie. Daarom had het dossier van Nostalgie meteen onontvankelijk moeten verklaard worden, en bijgevolg konden geen verdere beoordelingen meer volgen. Een eigen nieuwsdienst is immers een bàsisvereiste om erkend te worden en te blijven.  

ARTIKEL. 138. § 1.: Om erkend te worden en te blijven, moeten de landelijke radio-omroeporganisaties voldoen aan het volgende: 

1° de voorwaarden, vermeld in artikelen 129, 130, 131 en 135; 

2° de volgende voorwaarden: 

c) de landelijke radio-omroeporganisaties zenden minstens vier journaals per dag uit die een verscheidenheid aan onderwerpen bevatten. Journaals en informatieve programma’s worden verzorgd door een eigen redactie die hoofdzakelijk bestaat uit eigen beroepsjournalisten. Voor de journaals is een hoofdredacteur verantwoordelijk. 

Het decreet: Pluraliteit in de media

Wie eventueel twijfelt over de interpretatie van dit artikel kan natuurlijk ook teruggrijpen naar de toelichting bij het originele decreet op de landelijke radio. Het geeft een inzicht over hoe men het decreet volgens de indieners moet begrijpen.

° Toelichting ontwerp van Decreet van 2 oktober 2000 staat op pagina 50:

Artikel 38octies, § 1, 8° en 9°, bevatten bepalingen eveneens gericht op de vrijwaring van de pluraliteit in de media en tot vrijwaring van de onafhankelijkheid, volledigheid en objectiviteit in de berichtgeving. De landelijke radio-omroepen zenden minstens vier journaals per dag uit, waarbij de journaals zelf een grote verscheidenheid aan onderwerpen bevatten en worden verzorgd door de eigen redactie welke hoofdzakelijk bestaat uit erkende beroepsjournalisten. Uiteraard moeten de gangbare normen inzake journalistieke deontologie worden nageleefd. 

Uiteraard is de vereiste ‘pluraliteit in de media’ niet meer gegarandeerd wanneer overal exact hetzelfde nieuwsbericht wordt uitgezonden. De kandidaten zouden hiervan op de hoogte moeten zijn. In 2007 nam de Vlaamse Media Maatschappij (VMM, nu DPG Media) het landelijke 4FM over. Voor die overname was toestemming nodig van de Vlaamse regering, de materie is dus zeker niet onbekend in de radiowereld. 

De onderhandelingen over de overname van 4FM werden destijds gevoerd door Bert Geenen, toen algemeen directeur van 4FM, en later actief bij Joe FM. Eerder was hij de samensteller van het aanvraagdossier voor Qmusic, in 2001. In de erkenningsronde 2021/2022 duikt Bert Geenen nogmaals op als ‘onafhankelijk’ expert voor het dienstverleningsbedrijf Deloitte. Het is opmerkelijk dat Geenen de regels, die hij destijds als verantwoordelijke moest respecteren, nu niet zou gezien hebben als expert. 

De komma en de letter van het decreet

Bij de overname van 4FM, in 2007, benadrukte toenmalig mediaminister Geert Bourgeois nogmaals het verzorgen van aparte nieuwsuitzendingen als absolute voorwaarde voor erkenning. 

° Schrijven van Geert Bourgeois, bladzijde 2

Naast die klemtoon van de minister werd er in 2015 door commissielid Karin Brouwers ook een concrete vraag gesteld in de Commissie Media, over het nieuws van Nostalgie: 

KARIN BROUWERS (2015): “Het nieuws bij de landelijke commerciële radiozender Nostalgie wordt aangeleverd door Belga Audionieuws en wordt dus niet samengesteld door een eigen redactie. Nochtans staat in artikel 138 paragraaf 1c van het Mediadecreet: “De landelijke radioomroeporganisaties zenden minstens vier journaals per dag uit die een verscheidenheid aan onderwerpen bevatten. Journaals en informatieve programma’s worden verzorgd door een eigen redactie die hoofdzakelijk bestaat uit erkende beroepsjournalisten. Voor de journaals is een hoofdredacteur verantwoordelijk.”

En verder: 

 “Zou er over de journaals een klacht moeten komen, voor de VRM in actie schiet, of hoe zit dat? U zegt dat ze het niet ambtshalve gaan onderzoeken. Doen ze dat wel als er een klacht komt van een regionale radio?” 

Het antwoord van toenmalig mediaminister Sven Gatz was zeer duidelijk over toekomstige voorwaarden:

“Ik begrijp de draagwijdte van uw vraag. We nemen het mee in de voorwaarden die kunnen worden opgelegd bij de nieuwe frequenties, omdat het radiolandschap snel wijzigt en gewijzigd is. We kijken hoe we het beste evenwicht kunnen vinden. Op dit ogenblik, met de informatie waarover ik beschik en de rol die de VRM correct ter harte neemt, lijkt er zelfs geen juridische grijze zone te zijn. Dat betekent niet dat er geen feitelijke aanleiding is voor uw vraag.”

° Commissie Media 2015

Eerdere beoordelingen

Uiteraard werd het aanbod nieuws ook beoordeeld in de eerste erkenningsronde, bijna twintig jaar geleden. De nieuwsredactie van 4FM bestond toen (in de aanvraag) uit vijftien fulltime personeelsleden.

Die van Qmusic uit vierentwintig vaste medewerkers én zestien freelance correspondenten.

Daartegenover staat het voorstel van Nostalgie in 2021/2022 toch wel haaks, zowel op de eerdere invullingen (in het dossier) van Qmusic en 4FM, als op de hierboven geciteerde vereisten in het decreet en in het beleid. In de recente beoordeling wordt duidelijk gesteld dat Nostalgie ‘zich beroept op aangeleverd audionieuws van Belga’. Er wordt gesproken over een ‘nieuwsredactie’, maar verderop wordt dat ‘een beperkte nieuwsredactie’, en ‘afhankelijk van een derde partij, Belga News Agency’. De beoordeling spreekt zelfs van een ‘Inconsistentie’, namelijk dat Nostalgie ‘ambieert om de nieuwsredactie uit te breiden met drie beroepsjournalisten’ maar ‘de kost komt niet terug in het financieel plan’. 

Mission Impossible? 

Er is – uiteraard – een groot verschil tussen een intentie om aangeleverd nieuws te ‘kunnen’ aanpassen, en een eigen redactie om dit samen te stellen. Belga News Agency is ook duidelijk in de omschrijving van haar diensten: 

BELGA: “De kant- en klare radiojournaals van Belga Audio bevatten het belangrijkste nieuws uit binnen- en buitenland, verrijkt met audioquotes en bijdragen, aangevuld met sportnieuws, cultureel nieuws en een weerbericht. De bulletins worden gemaakt door beroepsjournalisten, met jarenlange ervaring op het terrein en worden ingelezen door professionele nieuwsstemmen. Het nieuws is klaar voor uitzending.” 

Met andere woorden: het is professioneel gemaakt, biedt diversiteit, en wordt pasklaar aangeleverd. Het ‘kunnen aanpassen’ beperkt zich dan tot het geautomatiseerd veranderen van radiojingles rond het nieuws. Het pasklaar aanleveren betekent concreet ook het klaarzetten op de audioserver van de omroep, en dit slechts een paar minuten voor uitzending. Dan nog ingrijpen is dus niet alleen beperkt in tijd, het is ook quasi onmogelijk met een beperkte nieuwsredactie die voor andere items zou moeten zorgen. 

Onvoldoende manpower

In de praktijk telt de Nostalgie-nieuwsredactie slechts één beroepsjournalist. Concreet is dat parttime hoofdredacteur Bart Van Langenhove. Het ‘Belga Nieuws’ wordt dagelijks negentien keer aangeleverd.  Een parttime hoofdredacteur zou dus eveneens negentien keer de hoofdredactie van het nieuwsbulletin moeten verzorgen. Eventueel voorzien van nieuwe en/of extra items. Zelfs voor een fulltime redacteur betekent dit een werkweek van minstens 133 uur. 

Bovendien staat de eventueel beoogde uitbreiding met drie beroepsjournalisten niet eens in het financiële plan. Het klinkt dus allemaal mooi op papier, maar de realiteit is anders. Bert Geenen wist dit als expert voor Deloitte. Hij is immers diegene die het Belga nieuws heeft uitgebouwd. Dat staat zelfs zo vermeld bij zijn naam, in de voorstelling van Deloitte van hun experts (over Bert Geenen): 

 

Wordt het een procedureslag, of niet? 

Dat er uiteindelijk een positieve beoordeling werd afgeleverd – door wie ook – blijft toch ondergeschikt aan het feit dat Nostalgie niet voldoet aan één van de basisvoorwaarden: het verzorgen van eigen radionieuws, met een eigen nieuwsredactie. Dit dossier had na dertig dagen onontvankelijk moeten verklaard worden. Diverse experten uit de radiowereld verbazen zich over de gehanteerde methodologie voor de beoordeling van de diverse kandidaturen in deze ronde. Die lijkt volgens hen nog meer kritiek op te leveren dan op de gebruikte methode voor de erkenning van de netwerkradio’s.

Studio 100 gaat nu alleszins voor een correcte toepassing van het decreet, en vraagt daarom aan de minister om de erkenning van Nostalgie in te trekken. Zijn woordvoerder reageerde eerder afhoudend. Het is echter de vraag of dat echt een verstandige keuze is. Voorlopig is er enkel een verzoek inzake Nostalgie. Bij een grondiger procedure, bij de Raad van State, zou het lot van Qmusic en Joe ook in de vuurlijn kunnen opduiken. In dat geval zou Studio 100 immers het geheel van de beslissingen moeten bekijken, en dan loert het ‘vernietigingsspook’ mogelijk weer op voor iedereen.  

Als enkel de erkenning van Nostalgie wordt ingetrokken dan kan de minister Studio 100 alsnog een licentie toekennen. Hij zal na de nieuwsberichten van afgelopen weekend waarschijnlijk ook nog vragen krijgen in de commissie media, en/of in het parlement. Deze zaak was te vermijden geweest, ze is nu eenvoudig op te lossen, en anders volgt mogelijk opnieuw een lange procedurestrijd, vol onzekerheid voor iedereen. (Victor Olsen) 


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

FM-licentie voor een talkradio?

Studio 100-baas Hans Bourlon over radioplannen met Spring De zoveelste D-day voor de Vlaamse radiosector Lees verder

Geen licentie voor Studio 100: Qmusic, Joe en Nostalgie blijven op FM

De knoop is doorgehakt: mediabedrijf Studio 100 krijgt geen radiolicentie en dus geen zender op Lees verder

Blad 1386: Spring, Radio 777, Sublime

• Gaat Studio 100 voor Radio Spring? • Hasselt in bres voor Radio 777 • Lees verder

Studio 100: “Nostalgie voldoet niet aan erkenningsvoorwaarden”

Studio 100 probeert zich weer in de race te wringen om alsnog een landelijke commerciële Lees verder

Blad 1644: Mediaconcentratie, Joe, Top 2000 Stembus (video)

• Mediaconcentratie in Vlaanderen • Joe's Pakje van je hart op bezoek bij Tia • Lees verder

Minister Dalle breekt lans voor regionaal nieuws bij Radio2

De beslissing om het mes te zetten in de regionale programma’s van Radio2 blijft voor Lees verder

Studio 100 vecht door voor een FM-licentie

De spoedeisendheid werd dan wel afgewezen, maar de procedure ten gronde lijkt allesbehalve kansloos.

Minister Dalle: “Globale Vlaamse radiostudie in 2023”

Daarin wordt ook de piste van een “radicale digitalisering van één radiomerk van de VRT” Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest

3 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Dimitri
Dimitri
22 februari 2022 - 18:20 18:20

Theoretisch zou men beter NRJ opofferen, dat product komt toch niet echt van de grond. Zuiver theoretische bedenking als men de betere frequenties van Netwerk 1 aan de betere van Netwerk 2 koppelt, ben je dan niet economisch beter dan wat Nostalgie nu heeft veel power maar dikwijls ook veel storing van andere stations.

David
David
24 februari 2022 - 18:40 18:40
Antwoord aan  Dimitri

Als -en dat zal wel niet- Nostalgie zou verdwijnen en de vergunning er niet komt dan zal wel NRJ opgeofferd worden en Nostalgie op netwerk 1 gezet worden. En inderdaad, er zijn radiozenders sneller gesneuveld met betere cijfers dan NRJ. Jammer toch hoe Contact en Donna verdwenen zijn…

Eddy van Poppel
Eddy van Poppel
22 februari 2022 - 13:08 13:08

Hopelijk lukt het voor studio100 en komt er een keer een goede zender net als radio contact Vlaanderen radio maeva vroeger was het een goede zender nieuws regionaal weer en verkeer en een goede dab plus dekking voor gans Vlaanderen en Limburg. Ik hoop het voor studio100.

Don`t copy text!
3
0
Deel hier gerust uw gedachtenx