Aan het station van Leuven stapten de (bijna) voorbije week passagiers op de eerste bus zonder chauffeur. Wat de toekomst leek, is vandaag werkelijkheid. Je rijdt gewoon mee in het dagelijkse verkeer. In 1999 mocht ikzelf ook al eens een blik werpen op de toekomst, naar radio in een nieuw perspectief. Liep dit even anders af…
27 jaar terug in de tijd. Zonder gps, in één ruk door gereden – dat kon toen nog – naar de gezamenlijke persconferentie van Radio Flandria en het Nederlandse 538. Plaats van het gebeuren, het ‘Huis van de Toekomst’ in Vilvoorde. Peter van Dam, Lex Harding en Erik de Zwart vertelden er onomwonden dat kabelradio de… toekomst was. Ruim een kwarteeuw later lijkt dit hoofdstuk helemaal vergeten.
Het ‘Huis van de Toekomst’, deed zijn naam niet echt eer aan, want het is er niet meer. Het oorspronkelijke project uit 1995 evolueerde via verschillende versies en nieuwe namen tot ‘Living Tomorrow’, een innovatie- en demonstratieplatform dat bezoekers en bedrijven inzichten geeft in toekomstige technologieën en trends.
Overal kabel
Geen idee hoe het er nu… ruikt, maar toen was er de geur van belofte en koffie die te lang op een warmhoudplaat heeft gestaan. De toekomst had er muren, folders en een badge met een koordje voor de aanwezigen. En ik stond er middenin, met het vaste voornemen om later te kunnen zeggen: ‘Ik was erbij toen het even anders had kunnen lopen’.
De naam Peter van Dam viel die dag vaker dan het woord ‘kabel’. En terecht. Sommige mensen bouwen huizen, anderen bruggen, Peter bouwde radio. Niet met bakstenen, maar met ideeën, koppigheid en een hardnekkig geloof dat luisteren nog altijd iets intiems is. Iets dat je niet downloadt, maar dat je overkomt. Radio Flandria was daarvan het bewijs. De eerste kabelradio in Vlaanderen.
Een voetnoot
Anno 2026 lijkt dit als iets uit de tijd van faxen en telefoongidsen, maar toen was het revolutionair. Radio zonder ether. Radio die zich langs de plinten van de woonkamer een weg zocht. Radio Flandria was een beetje stout. Een beetje eigenwijs. En dus als vanzelf interessant. Het soort zender waarvan je wist: dit gaat of grandioos mislukken, of later in kleine voetnoten herdacht worden. Het werd dat laatste.
Radio Flandria en Radio 538, in februari 1999 verenigd tijdens een persconferentie. Vlaanderen en Nederland samen aan tafel, alsof ze net hadden besloten dat ze het verleden even wilden vergeten. De Nederlanders wilden Vlaanderen veroveren via de kabel. Dat hadden ze eerder al eens gedaan via de middengolf. Tot 31 augustus 1974, toen met Radio Veronica en Radio Noordzee Internationaal. Marktaandeel, synergie, bereik. Woorden die altijd opduiken zodra radio even niet over muziek gaat.
Ook Veronica coryfee Lex Harding was er in Vilvoorde. Natuurlijk was Lex Harding er. Lex Harding is radio. Als hij een kamer binnenkomt, gaat er ergens automatisch een jingle af. Naast hem stond Erik de Zwart, nog zo’n icoon. Programmaleider, man met overzicht, iemand die eruitziet alsof hij zelfs in zijn slaap alleen maar over radio droomt. Maar dat klopt niet, hij heeft ook iets met treinen. Al is dit is een ander verhaal.
Top 30 ingeruild voor kabel
Daar stonden ze Lex en Erik. Licht voorovergebogen, alsof ze wilden laten zien dat Nederland het meende. Dat Vlaanderen geen zijproject was, maar een serieuze liefde. Voor minstens een paar kwartalen. Ex-Mi Amigo Ton Schipper was er ook. Ton is er altijd. Zet de woorden radio en feest naast elkaar en bekijk nadien de foto’s. Ton staat er op. Altijd. Ook Guy De Vynck had het ‘Huis van de toekomst’ gevonden. Vlaamse nuchterheid in een decor van… toekomstmuziek.
Een man die wist dat radio anders kon zijn dan ze hem bij de openbare omroep hadden verteld. Daarom had hij de presentatie van de zaterdagse ‘Top 30’ ingeruild voor een baan bij Radio Flandria. Minder borstklopperij, meer geduld. Het mooie aan die dag toen… iedereen geloofde het. Voor even. De pers had notitieblokken, cassetterecorders, en microfoons aangesleept. Want die dag in februari 1999 werd in Vilvoorde radio opnieuw uitgevonden. Via de kabel. Alsof de toekomst netjes in dozen kwam, klaar om verdeeld te worden.
En toen was er… internet
Intussen weet je hoe dit soort verhalen eindigt. De toekomst bleek grillig. De kabel verloor van het internet. Namen vervaagden. Peter ging dood. Foto’s belandden in archieven waar niemand meer zoekt. Radio Flandria is een hoofdstuk dat zo goed als compleet tussen de plooien van de radiogeschiedenis is verdwenen. Niet omdat het project onbelangrijk was, maar omdat de tijd nooit stilstaat, de (r)evoluties ook niet.
En toch. Wie erbij was, weet beter. Die dag in Vilvoorde was radio even tastbaar. Je kon het bijna aanraken. Het stond daar in pak en colbert, sprak met zachte G’s en harde ambities. En ergens, tussen Lex Harding en Peter van Dam, tussen kabels en koffie, dacht je: ‘Dit is hoe geschiedenis begint’. Alleen wist niemand toen al hoe stil ze zou eindigen.
° Foto bovenaan: Peter van Dam en Erik de Zwart
- Radio Flandria: oktober 1997 – maart 2000
- Radio 538 (Vlaanderen): februari 1999 – februari 2000
Bijna drie jaren hebben zij het uitgezongen, vanuit Luxemburg, verdeeld door diverse
kabelmij zoals in de omgeving van Brussel via het voormalige Haviland.
Luisterde regelmatig via mijn tuner naar hun uitzendingen, die erg aanleunden bij de voormalige zeezenders, niet abnormaal gezien het radioverleden van diverse stichters maar in het artikel geen woord over de rol van Jeroen Soer ?
Kabelradio was een populair gegeven in de USA, maar bij ons is het nooit ” hot” geweest
en stierf een langzame dood…….