Een reclame voor een ‘portable’ radio in het Nederlandse tijdschrift Panorama uit augustus 1957 viel me zo hard op dat ik er over moést schrijven. Dat is nu eenmaal iets waar je als columnist niet en nooit onderuit kan. Een verlangen, een behoefte, een drang… Nostalgie in z’n puurste vorm over mijn eerste spaargeld en de troostende eerlijkheid van oude radio-ontvangers.
Babyboomers lazen in hun fifties, sixties en seventies tijdschriften, luisterden naar de radio of – en die waren echt nog niet ingeburgerd – keken televisie. Ik ook dus. De meeste weekbladen hield ik bij. En ik legde hele verzamelingen Nederlandse magazines aan. Dozen vol Panorama’s had ik. De meeste zijn inmiddels verhuisd naar het lokale ‘Geefkastje’ in mijn dorpje. Maar eerst blader ik ze nog eens door voor ze van eigenaar wisselen. Vorige week ook weer en zo botste ik op een advertentie voor de Philips L3X71T ‘Sharpie’ (foto bovenaan).
De eerste ‘portable’ radio die Philips op de markt bracht in 1957. Letterlijk een kanjer…, enkele kilo’s zwaar. Laten we eerlijk zijn, om deze radio te ‘dragen’ had je sterke polsen nodig. Wat de advertentie dus een beetje ‘dubbel’ maakte. Klein meisje, grote portable. Of misschien was het gewoon een geval van ‘grote marketingfantasie, kleine dosis realiteitsbesef’. In die tijd was ‘groots’ een synoniem voor ‘vertrouwen uitstralen’.
De verhoudingen zijn een beetje zoek en dat was precies de bedoeling. Het meisje was er enkel om gerust te stellen. De advertentie straalt, in al zijn eenvoud, iets uit. De gedachte aan een radiotoestel zonder draad en stekker was uiteraard bijzonder aanlokkelijk.
In 1957 wist ik als vierjarige nog maar net wat een radiotoestel was. Twaalf jaar later – met spaargeld van een vakantiejob bij de lokale bakker – kocht ik mijn eerste ‘portable’. Ik was naar de radiowinkel gehold, want zo ging dat toen. Je holde niet omdat je haast had, maar omdat je eindelijk mocht beslissen.
Het is geen ‘Sharpie’ geworden wegens niet meer in productie, gestopt in 1965. En om heel eerlijk te zijn, ik wist toen niet eens dat dit toestel ooit geproduceerd werd. De verkoper waarschijnlijk ook niet. Mijn eerste ‘portatief’ is zelfs geen Philips geworden maar een Duitse Loewe Opta. Niet omdat ik toen de kwaliteiten ervan kende, maar omdat de verkoper me overtuigde. Dat volstond.
Bovendien, idealen zijn prachtig, tot ze naast het prijskaartje liggen. Misschien dat de verkoper me eerst had gevraagd in welke ‘prijsklasse’ ik iets zocht. Dat herinner ik mij niet meer. Al lijkt het logisch.De man kende zijn vak. De Loewe Opta klonk en klinkt (ik heb ‘m – 57 jaar later – nog steeds) zoals een ontvanger hoort te klinken. Nooit afstandelijk, steeds betrouwbaar, alsof de wereld je alles wil vertellen. Het bleek later een uitstekende voorbereiding op het leven.
Vooraleer ik de Panorama in het geefkastje dropte, heb ik de advertentie netjes ingescand. Voor mijn vintage-collectie ‘oud en mooi’. De ‘Sharpie’ en de reclame zijn prachtig. Dit gaat over beloven. Over meisjes die lachen naast objecten die ze misschien nooit willen hebben. En ik kan blijven kijken omdat hout, bakeliet, afstemschalen, druk- en draaiknopjes toch zo fantastisch waren.
