19 januari ging voor de MV Mi Amigo twee keer de geschiedenis in als een datum waarop het schip bewees over uitzonderlijke engelbewaarders te beschikken. Filip Van Molle reconstrueert beide verhalen.
Geen januari zonder één van de merkwaardigste verhalen over het meest tot de verbeelding sprekende zendschip, dat gedurende jaren onderdak bood aan verschillende radiostations. Dat men telkens na net geen drama de aanwezigheid van een onzichtbare beschermer vermoedde, vergrootte enkel de mythe rond de ‘MV Mi Amigo’, die het uiteindelijk tegen het brute natuurgeweld moest afleggen in de nacht van 19 op 20 maart 1980. Een van de indrukwekkendste anekdotes dateert van precies 60 jaar geleden.
Van Margarethe tot Bonjour en Mi Amigo
Nog voor de in 1921 gebouwde ‘SS Margarethe’ voor de Britse kust verscheen, werd het voormalige vrachtschip als ‘MV Bonjour’ vanaf 8 maart 1961 het doorgeefluik van Radio Nord. Het Zweeds-Amerikaanse alternatief op het Deense Radio Mercur van Jack Kotschack, Gordon Mc Lendon en Clint Murchinson werd de luis in de pels van de kille Scandinavische omroepen. Het hobbelige avontuur eindigde echter na amper een jaar op 30 juni 1962 met de wet, die verdere expansie dwarsboomde.
Tijd om via Oostende, Vlissingen, Brest en het Spaanse Ferrol naar het Amerikaanse Galveston uit te wijken waar alle zendapparatuur ontmanteld werd. Zakenman Alan Crawford van ‘Atlanta Project Ltd.’ rook echter in december 1963 de kans om dankzij de overname Radio Atlanta voor te bereiden. Er verscheen echter een kaper op de kust. De Ier Ronan O’Rahilly wist via een van de vorige Texaanse geldschieters het businessplan te ontfutselen. Het voornemen om Radio Caroline vanop de ‘Fredericia’ in de lucht te brengen, lokte in de haven van Greenore een controversiële race tegen de klok uit.
De late levering en problemen met de 43 meter hoge mast voor het inmiddels tot ‘MV Mi Amigo’ omgedoopte zendschip trokken een streep door de rekening van de Australische muziekuitgever. Niet hij maar zijn concurrent kwam als eerste op 28 maart 1964 in de lucht. Uiteindelijk begrepen beiden dat een fusie om het monopolie van de BBC te slopen, verstandiger was. Radio Caroline North op de ‘Fredericia’ en Radio Caroline South, het vroegere Radio Atlanta, begonnen op 2 juli 1964.
Ongewenst cynisme
De maand januari 1966 begon bijzonder slecht voor de Engelse zeezenders. Radio London op de ‘MV Galaxy’ sloeg op 11 januari op drift en belandde binnen territoriale wateren. Gelukkig was er geen juridische grond voor een inbeslagname, want het bleef stil op 266 meter middengolf. Bovendien slaagden de kapitein en de bemanning erin om alles onder controle te houden.
Een dag later, nadat men bij de terugkeer naar de ligplaats de ‘MV Mi Amigo’ had gepasseerd, hervatten de uitzendingen om 2 uur in de namiddag. David Lee Travis maakte op Radio Caroline South de opmerking dat een ‘oorlogsschip met een witte vlag was voorbij gevaren’. Een fel bekritiseerde uitspraak waarvan hij snel spijt zou krijgen.
Karma
Een week later, op 19 januari 1966, hield de Noordzee immers opnieuw lelijk huis. Regen, sneeuw, hagel en een storm windkracht 8 teisterden de ‘MV Mi Amigo’ van Radio Caroline South, dat zwaar onder de verwachtingen scoorde. Na de sluiting van de dagelijkse uitzendingen om 21.00 uur op de 259 meter middengolf bekeken de niets vermoedenden bemanningsleden en de dj’s rustig een documentaire op de BBC van zanger Donovan. Buiten liep het echter fout. De ankerketting sneuvelde een anderhalf uur later.
De situatie escaleerde vervolgens zeer snel. David Lee Travis, die op het dek de tv-mast moest draaien om verder te kunnen kijken, geloofde zijn ogen niet. De lichten van de badplaatsen naderden onheilspellend snel. De buren van Radio London waren niet te bespeuren. Wat alles nog erger maakte, was het ontbreken van een degelijk tv-signaal waardoor men een bijdrage over het losgeslagen verblijf had gemist. Een poging van de tender ‘Offshore I’ om de bemanning te waarschuwen, mislukte.
Hulp van bovenaf
Het lot was de ‘MV Mi Amigo’ echter enorm gunstig gezind: Ter hoogte van de 60 m lange onderbreking van het strand door een soort dam in Frinton werd het zendschip over een golfbreker getild om vervolgens met een harde knal in het zand te belanden. Een mirakel. 5 dj’s, 2 technici, 9 bemanningsleden en een steward, de net van Radio London overgekomen Nederlander Thijs Spyker (19) werden gered en naar het politiekantoor in Walton-On-The-Naze gebracht.
Een lokale handelaar leverde hen – als schipbreukelingen – gratis verse kledij. De Amsterdamse bevoorradingsmaatschappij Wijsmuller bevrijdde de ‘MV Mi Amigo’ na verschillende pogingen uit de benarde positie. Eenmaal bij de Zaanlandse ‘Scheepsbouw Maatschappij’ aangekomen, begonnen de herstellingen en werd onder meer een 50 kW-zender geplaatst.
Tijdelijke redding
Radio Caroline South aanvaardde vervolgens op 12 februari 1966 het voorstel van de Zweedse Britt Wadner om de ‘Cheetah II’ van Radio Syd tijdelijk voor net geen 800 euro per week te huren. Ondanks het ontbreken van elementaire faciliteiten zoals water en verwarming keerde Radio Caroline South een dag later terug op de gebruikelijke frequentie. Tot ergernis van onder meer Tony Blackburn, die als protest tegen de zware werkomstandigheden tijdens de testuitzendingen ‘This Is Radio Bullshit’ aankondigde.
19/1/1979: Peter Chicago als engelbewaarder
We maken een sprong van 13 jaar, want in 1979 ontsnapte de Mi Amigo – eveneens op 19 januari – nogmaals aan een drama.
De avonturen van de ‘MV Mi Amigo’ voor de Britse en Nederlandse kust kregen al in 1978 de allures van een spannend jongensboek. Van kaping, tot muiterij en zelfs dreigementen voor een internationale politieke rel, het ontbrak nauwelijks aan sensationele verhalen. Het uitstellen van degelijk onderhoud uit vrees voor inbeslagname versnelde trouwens de aftakeling van het versleten zendschip. Een herhaling van de catastrofe in 1966 loerde. Wat niemand voor mogelijk hield, werd bijna werkelijkheid.
Mi Amigo gaat, Hollandia komt…niet
De onvervulde dringende wensen voor meer veiligheid en de aansluiting van Spanje bij de Europese gemeenschap ondermijnden op 31/7/1978 in Parijs het verstandshuwelijk tussen Ronan O’Rahilly en Sylvain Tack. Na het afscheid van Radio Mi Amigo ging Radio Hollandia, na een meeting met zakenman Willem van Kooten, via vooraf ingeblikte programma’s van onder meer Will Luikinga en Tony Berk de fakkel overnemen. Kostprijs van de onderneming met als hoofddoelgroep: horecazaken, winkels en restaurants: 45.000 euro, die op een bankrekening van de Ierse eigenaar werd overgeschreven.
Nadat een tender met Robb Eden de bemanning van voedsel, water en olie voorzag, informeerde Peter Chicago op 9 oktober 1978 alle Nederlandstalige dj’s over de wijzigingen. De vage belofte om de nieuwsdienst te verzorgen en een gesproken boodschap van de Belgische verantwoordelijke Patrick Valain, dat Radio Hollandia door het nog even geldend contract ‘pure nonsens en niet levensvatbaar was’ baarde zorgen.
Onnodig, vermits de tapes van de firma ‘De Hoge Noot’ nooit kwamen. De stemming sloeg bovendien om op 20 oktober 1978. Een hypernerveuze Peter Chicago beval rond 11.55 uur om onmiddellijk de uitzendingen te onderbreken. De laatste nog werkende ‘MAN’-generator was gesneuveld. Radio Caroline keerde rond 20 uur nog even terug om, via het doorgeven van enkele codes, de organisatie over de recente tegenslagen te informeren.
Dan maar Delmare?
Na Johan Visser en de vorig jaar overleden Kees Borrell op 21 oktober 1978, bracht een bevoorradingsschip Ferry Eden en Marc Jacobs aan land. Meer bepaald in de omgeving van Blankenberge. Dick Verheul ontving voor zijn vertrek op 21 november 1978 welgeteld 25 euro om de ferry richting Nederland te betalen. Inmiddels gonsde het van geruchten over nieuwe huurkandidaten.
Er ontstond een financieel getouwtrek tussen enkele religieuze groeperingen zoals ‘Truth Faith’ van Ted Armstrong en Gerard van Dam, die uiteindelijk in ruil voor een tijdelijke overeenkomst het nodige materiaal zou leveren. Na een mislukte poging van Radio Delmare om via de ‘Aegir I’ in de lucht te blijven, ontsnapten de initiatiefnemers met de aangeschafte ‘Scheveningen 54’ aan de arm van de justitie.
Het overbrengen van de generator werd een hele klus, waarbij het brughuis van de ‘MV Mi Amigo’ beschadigd werd. Door het ontbreken van de beloofde dieselolie, beschouwde eigenaar Ronan O’Rahilly de deal als dode letter.
In nauwe schoenen
Een streep ook door de rekening van de bemanning, die in erbarmelijke omstandigheden leefde. Het gebrek aan warmte, mogelijkheden om eten klaar te maken en lege accu’s zorgden op 18 januari 1979 bij de storm, windkracht 8 tot 9 voor binnendringend en snel stijgend water. Een dag later zond Peter Chicago om 15 uur een noodsignaal uit.
Samen met René de Leeuw en Peter van der Holst werd de technicus door een boot uit Harwich geëvacueerd. Lex Harding, toen op Hilversum 3 met de ‘Nederlandse Top 40’, berichtte om 17.27 uur over de dramatische ontwikkelingen. 19 januari 1966, 19 januari 1979. De vrees voor het definitieve einde van Radio Caroline groeide.
Opnieuw gered met bovenmenselijke hulp
Uit getuigenissen bleek dat vooral de benedenstudio behoorlijk beschadigd was. Terwijl Stuart Russell zich over de bemanning ontfermde, ondernamen Peter Chicago, Marie Louise en Richard Thompson een reddingspoging. Niet echt gemakkelijk want een deel van de brandstof verdween in het water. Uiteindelijk lukte het de hoofdtechnicus om een van de pompen aan de praat te krijgen.
Het zinken werd op het nippertje vermeden. Met de op 21 januari 1979 meegebrachte waterpompen, een Honda Generator, benzine en 200 gallons diesel voor de grotere generatoren, begon de lange weg naar een normaler leven. Tijdens de tweede week van februari 1979 ontvingen de medewerkers eindelijk eten, drank en voldoende brandstof. Na een grondige schoonmaakbeurt en de op 29 maart 1979 voltooide herstellingen, naderde de zoveelste terugkeer van Radio Caroline met rasse schreden…..
Filip Van Molle
