Analyse: Studio 100 aast op het vel van Nostalgie

De Vlaamse kranten deden gisteren allemaal hun rondje in de erkenningsprocedure voor de drie landelijke commerciële FM-pakketten. Wij willen iets dieper graven in wat er zich achter de schermen mogelijk afspeelde en hoe de verschillende mediagroepen elkaar in de luren proberen te leggen.

De vraag van één miljoen die velen zich stellen is of Studio 100 een sterk genoeg dossier heeft gemaakt om vanaf 1 januari 2023 hetzij Qmusic, Joe of Nostalgie van de FM-band te kunnen verdringen. Hierbij horen echter een aantal nuances, want het is belangrijk om goed te weten hoe de procedure verloopt.

Onze mening: de kans is reëel dat het enkel een administratieve strijd wordt tussen Nostalgie en Studio 100, terwijl ze bij DPG Media de champagne nu al koud hebben staan, omdat hun beide dossiers (Qmusic en Joe) gewoon geen enkele concurrentie kregen.

Tijd voor een uitgebreide analyse.

[nextpage title=”De belangrijke (vergeten) nuance”]

Anders dan bij de erkenningsprocedure voor de lokale radio’s in 2017, waar de kandidaten konden erkend worden voor meerdere frequentiepakketten, moest je in deze procedure als kandidaat één dossier indienen voor één bepaald voorkeurpakket. Logischerwijze zal Qmusic gekozen hebben voor zijn bestaande pakket 1, Joe voor pakket 2 en Nostalgie voor pakket 3. Zo zijn ze vandaag verdeeld, dus laat ons daar ook even van uitgaan.

De administratie van de minister geeft punten aan de vier binnengekomen dossiers. Het dossier met de hoogste punten krijgt dan het pakket van zijn eerste voorkeur. De nummer twee krijgt eveneens het pakket van zijn voorkeur, tenzij dat pakket al werd bezet door het dossier met de hoogste punten. In dat geval krijgt de nummer twee het pakket van zijn tweede keuze. Idem voor nummer drie. Enkel het dossier met de minste punten krijgt niets.

Dat houdt concreet in dat – gesteld dat ze elk inderdaad voor hun bestaande pakket opteerden – het dossier van Nostalgie nooit volledig moet worden afgewogen tegen dat van Joe of dat van Qmusic. Ze moeten elk gewoon zien dat ze bij de beste drie zijn om hun bestaande pakket te behouden. We gaan er immers van uit dat ook Nostalgie liefst gewoon voort wil werken op zijn bestaande pakket 3 en er dus niet op gebrand is om de huidige frequenties van Qmusic in te palmen, laat staan het technisch mindere frequentiepakket van Joe.

Pokeren was dus niet aan de orde voor de bestaande drie commerciëlen. Ze bleven best uit elkaars vaarwater. Het lijkt dan ook niet onlogisch dat ze hierover onderling stilzwijgende afspraken maakten.

Louter theoretisch had DPG Media voor Joe kunnen kandideren voor het pakket 3, want technisch zou dat voor hen een verbetering hebben betekend tegenover hun huidige pakket 2. Maar dat zou ook betekenen dat er eind volgend jaar een enorme verhuisoperatie van zendersites en frequenties moet gebeuren. Ook de luisteraars moeten dan nog volgen en probeer dat maar eens transparant aan Jan met de Pet uit te leggen, met een dergelijk lappendeken van frequenties. Neen, veel miserie voor (te) weinig winst.

[nextpage title=”Meekijken in het brein van Studio 100″]

De grote hamvraag is nu hoe je Studio 100, formeel de enige nieuwe kandidaat, in dit gegeven inpast. Want ook zij moesten vooraf de afweging maken tegen wie ze het concreet zouden opnemen. Gingen ze voor pakket 1, dan wordt hun dossier afgewogen tegen dat van Qmusic, in pakket 2 is dat tegen Joe en in pakket 3 tegen Nostalgie.

Welke keuze Studio 100 uiteindelijk maakte, dat blijft minstens nog even een goed bewaard geheim. Wij menen echter dat elke logica gebiedt dat Nostalgie het ‘slachtoffer’ wordt. En wel hierom.

Ongetwijfeld is er tussen de bonzen van de verschillende mediagroepen de voorbije weken druk getelefoneerd. Bij DPG Media waren ze vast op hun hoede voor Studio 100. Qmusic heeft technisch het beste van de drie landelijke FM-pakketten. Louter technisch gezien zou Studio 100 er dus goed aan gedaan hebben om daar zijn zinnen op te zetten.

Maar zou dat ook tactisch een goede zet zijn geweest? Wellicht niet. Vooreerst zijn de televisienetten van DPG Media al jaren trouwe klanten van Studio 100. De twee hebben elkaar nodig en ongetwijfeld willen beide partijen de bestaande harmonie nog jaren behouden. En dan helpt het om daarover eerst staalharde garanties te onderhandelen. Maar uiteraard op voorwaarde dat Studio 100 dan expliciet uit het radiowater van DPG Media blijft. Kortom, blijf weg van pakketten 1 en 2 en we blijven de beste vrienden.

Blijft dus enkel pakket 3. Technisch is het beter dan pakket 2, behalve in Limburg. Daarnaast zijn ook de enorme overlappingen op de provinciegrenzen gewoon wraakroepende etherverspilling. Dat is een erfenis uit de tijd – voor 2007 – toen het nog vijf aparte provinciale frequentiepakketten waren. En Dalle’s voorganger op Media, Sven Gatz, had zoals bekend geen zin in een nieuwe, verbeterde frequentieverdeling van de FM-band in Vlaanderen.

Maar is pakket 3 tactisch een goede zet voor Studio 100? Momenteel wordt Nostalgie geëxploiteerd door Mediahuis. Studio 100 en Mediahuis hebben, voor zover ons bekend, geen gezamenlijke commerciële belangen, dus op het eerste gezicht riskeren ze bij Studio 100 niet om hier in eigen vel te snijden met hun radioplannen.

[nextpage title=”Kies uw zwakste tegenstander”]

Er is meer. Van de bestaande drie landelijke commerciële radio’s is Nostalgie financieel en inhoudelijk de meest kwetsbare. Nostalgie moet het rooien met beduidend lagere budgetten dan Qmusic of Joe en heeft programmatorisch gewoon minder om het lijf.

Het is daarnaast de enige van de drie waar buitenlanders (Fransen) een belangrijke vinger in de pap hebben (via de exploitatievennootschap Vlaanderen1), een element dat politiek mee kan spelen. Plus, in deze procedure niet onbelangrijk, hebben ze bij Nostalgie op vlak van DAB+ niet de adelbrieven die DPG Media intussen kan voorleggen.

Een dossier opmaken met meer ‘body’ dan Nostalgie, daar zien we Studio 100 eerlijk gezegd wel toe in staat. Zeker als je weet dat ze hiervoor Dirk Guldemont aantrokken. Dat is een niet onbelangrijk weetje.

Dirk Guldemont, die nog stamt uit de gouden generatie van Radio Donna, was in 2007 zelf de grote man achter het samensmelten van de vijf provinciale pakketten die Nostalgie Vlaanderen zijn gaan vormen. Hij leidde het station vervolgens tien jaar en kent dus de interne keuken als geen ander.

Als er iemand een redelijk goed idee heeft hoe je Nostalgie in een ‘beauty contest’ op punten kunt kloppen, dan is het Guldemont wel.

[nextpage title=”De ‘bescheiden’ rol van Telenet”]

En er is nog meer. Bij SBS Belgium – Telenet dus – klonk het gisteren dat ze zelf geen dossier indienden, maar “dat er gesprekken lopen met een partij die wel een dossier indiende”. Nostalgie, denk je dan, want Mediahuis en SBS zitten al samen in de netwerkradio NRJ Vlaanderen. Misschien is dat toch iets te snel gedacht.

Bekijk het eens zo: Gert Verhulst heeft al jaren een exclusiviteitscontract met Play4. Hij is er zeker een van de sterkhouders en geniet dus heel veel vertrouwen binnen de SBS/Telenet-organisatie. Misschien – maar dat is op vandaag louter een hypothese – heeft hij SBS/Telenet wel zo ver gekregen om (toekomstig) partner te worden in zijn Studio 100-radiostation?

Studio 100 kan een alliantie met een stevige tv-poot goed gebruiken, zowel promotioneel als op vlak van reclameregie en andere zaken. In de huidige stand gaan beide partijen zoiets uiteraard nooit luidop toegeven. Bovendien moet SBS, gelet op de huidige NRJ-alliantie met Mediahuis, strategisch de kerk in het midden houden. Minstens toch zolang er geen definitieve beslissing is over wie het derde pakket krijgt.

We moeten echter niet naïef zijn: ook bij Mediahuis zullen ze aan die piste hebben gedacht. Aan de Katwilgweg zijn ze vast doodsbang voor een eventueel samengaan van Studio 100 met SBS in dit nieuwe radioproject. En dan kan het helpen om SBS te paaien met de belofte dat ze zich ook in Nostalgie zullen kunnen inkopen. Want, laat ons eerlijk zijn, aan NRJ hebben ze bij SBS nog niet veel plezier beleefd.

Kortom: de échte winnaar van pakket 3 wordt misschien niet zozeer Mediahuis of Studio 100, maar Telenet. Die laat de andere partijen de kolen uit het hete vuur rapen en wacht intussen braafjes in de coulissen.

Het zou alvast strategisch kunnen verklaren waarom Telenet uiteindelijk zelf geen dossier indiende. Al blijft dat laatste speculatie, want het kan ook gewoon met mensen te maken hebben. Zo was niet zozeer Telenet, als holding, maar vooral Peter Quaghebeur als SBS-topman jarenlang persoonlijk erg gebrand op een eigen radiostation. Eind augustus maakte Quaghebeur echter bekend dat hij de overstap maakt naar Mediafin (De Tijd), waar hij de nieuwe CEO wordt. Evengoed kan ook daar de reden liggen waarom SBS zelf geen dossier indiende.

[nextpage title=”De politieke uitsmijter”]

Tot slot kun je aan dit dossier ook nog een politiek luikje vastknopen. N-VA is de grootste partij in de Vlaamse regering en je kunt er donder op zeggen dat die achter de schermen zwaar weegt op deze lopende erkenningsronde, ook al is de bevoegde minister een christendemocraat.

Het is ook geen geheim dat N-VA en Mediahuis geen echte vriendjes zijn, terwijl ze bij DPG Media wel de kunst verstaan om N-VA te vriend te houden.

We durven dan ook vermoeden dat de partij er niet openlijk zal om treuren als uit de procedure objectief zou blijken dat het ‘buitenlandse’ Nostalgie wordt getorpedeerd, ten voordele van een betere kandidaat uit het eigen Vlaanderen.

Dat er daarna alsnog Amerikaans kapitaal (Telenet) in dat nieuwe station zou opduiken? Ach, dat zijn slechts details.