fbpx

RadioVisie

.
TVV Sound
.

Bepaalden videoclips het radiobeleid? (video)

Van mini-muziekfilms tot een niet te onderschatten promotie op YouTube voor de huidige muziekwereld, de videoclip onderging heel vaak tal van bruuske metamorfoses die de massamedia fundamenteel beïnvloedden. Zelfs de grootste radiostations begrepen de impact van dit verschijnsel en wijzigden om de haverklap hun muziekbeleid. Kwestie van eigentijds te blijven.

Met de omschakeling naar en de doorbraak van de geluidsfilms ontdekten de productiehuizen in de jaren ’20 van de vorige eeuw snel de dragende kracht van de begeleidende muziek. Oskar Fishiger en Cab Calloway’s Minnie The Moocher effenden via onder andere de cartoons van Betty Boop het pad voor de zogenaamde ‘soundles’, die in de jaren ’40 van de vorige eeuw op de toen zeer geliefde ‘Panoram’-jukebox werden vertoond.

De naoorlogse jaren en de daarop volgende steile economische groei leidden tot nieuwe mogelijkheden. De opkomende televisie versnelde de vraag. Samen met de radio, die via toenmalige dj’s als Alan Freed het ideale promomiddel voor Buddy Holly, Bill Haley en The Beatles waren, groeide logischerwijze ook het verlangen naar live optredens en naar extra materiaal van de karrenvracht rock’n roll sterren.

Omdat de geplande concerten meestal in een recordtijd waren uitverkocht, zocht men naar een oplossing om het contact met de fans te optimaliseren. Door het verknippen van sfeerbeelden deed de term ‘clip’ zijn intrede. Van de beroemde shows met de Amerikaanse tv-persoonlijkheid Ed Sullivan bij CBS, waarmee Elvis Presley razendsnel de status van ‘King’ kreeg, tot ‘A Hard Days Night’ en ‘Strawberry Fields Forever’ van de Beatles, de aangeboorde markt betekende een gouden zet. 

Zelfs het Zweedse kwartet Abba, dat na de winst op het Eurovisie Songfestival van 1974 in Brighton met ‘Waterloo’ zowat de hele wereld inpalmde, erkende zeer snel het aantrekkelijke medium en maakte de nodige budgetten vrij voor de passende visualisering van hun hits.

Wie was het eerst?

De introductie van de videocamera leidde volop tot experimenteren. ‘Bohemian Rhapsody’ van de Britse iconische band Queen uit het album ‘A Night At The Opera’ verlegde in 1975 niet alleen op muzikaal maar ook op technisch vlak de grenzen. Het gejongleer met beelden, met optische effecten en het inschakelen van verschillende decors gaf gestalte aan de zowat allereerste moderne clip. 

De platenmaatschappijen beschouwden deze fundamentele ontwikkeling als het ideale vervangmiddel voor de bijna verplichte doortochten bij tv-programma’s als ‘Top Of The Pops’ en het in Vlaanderen druk bekeken Nederlandse ‘Top Pop’ met Ad Visser. Bewegende beelden bovenop de muziek! Dat was het. Om het brede publiek te overtuigen werd een compleet vernieuwend televisiestation bedacht…

In de nacht van 31 juli op 1 augustus 1981 begon de Amerikaanse kabelmaatschappij Viacom Music Television (MTV) met een nieuw tv-station dat zich vooral onderscheidde van de concurrentie door een eenvoudig, maar tegelijk geniaal concept. ‘Video Killed The Radiostar’ van The Buggles was de allereerste videoclip die werd uitgezonden. Er zouden nog vele honderdduizenden volgen. Door het continu uitzenden van videoclips zagen de kijkers ook voortdurend hun idolen aan het werk.

De waarnemers, die het over een tijdelijk fenomeen hadden, werden het zwijgen opgelegd want de nieuwkomer profileerde zich snel als een trendsetter waarbij niet de muziekstromingen maar ook de mode, de fotografie en andere cultuurbewegingen extra aandacht kregen.

De verschuivingen sijpelden snel in het radiomilieu door. Vanwege de verscherpte aandacht voor de onder andere uit Engeland overgewaaide new wave, gooide bijvoorbeeld WPLJ in New York reeds in 1982 de strategie helemaal om. The Human League, Bow Wow Wow, Duran Duran en The Eurythmics kregen voet aan wal in het land waar hitparades als Billboard en Cash Box de plak zwaaiden en de doorslaggevende factor richting succes werden.

Michael sloopt de muur

Door het overmatig programmeren van hoofdzakelijk blanke acts werd MTV echter snel het doelwit van aanzwellende kritiek. Het almachtige platenlabel CBS en David Bowie staken hun toenemend ongenoegen over het gebrek aan ‘zwarte’ tracks niet onder stoelen of banken. Uiteindelijk zette president Les Garland, gezien de nummer één status van ‘Billy Jean’, de voorbode voor ‘Thriller’, het licht op groen voor een gigantische Jackson-promotie. 

Samen met de release van de film ‘Flashdance… Oh What A Feeling’, waarin een onnavolgbare Irene Cara de hoofdrol opeiste, maar die verder ook talloze bestellers bevatte, kregen Donna Summer, Lionel Richie, Ray Parker, Herbie Hancock, Prince en anderen een welverdiende plaats op de pluralistische playlist waarop rockbands als Van Halen, Survivor en Journey inmiddels eveneens aan bod kwamen.

Deze ruime variatie diende ook als fundament voor het bijgestelde ‘hitradio’-format dat vooral in de ‘Big Apple’ van zich deed spreken. Scott Shannon gebruikte deze evolutie om vanaf 2 augustus 1983, samen met de ‘know how’ van zijn ontbijtshow bij WHTZ alias Z100, in 75 dagen tot een megasucces uit te bouwen. Concurrent WPLJ, dat zich van zijn tanende populariteit bewust was, schakelde zonder dralen naar een stoerder imago over.

De rebellie van TMF

Bepaalde MTV in grote mate de muzikale koers van de Amerikaanse radiostations, in Europa werd een ander verhaal geschreven. De Europese MTV-afdeling, die weinig of geen aandacht aan de ‘lokale’ artiesten besteedde, kreeg vooral in Nederland forse tegenwind. Radio 538, dat o.a. door mediaondernemers Lex Harding, Wessel van Diepen en Erik de Zwart was opgericht en langzaam z’n weg vond via kabel, zocht reeds lang naar middelen om een grotere bekendheid te verwerven.

Vermits talloze artiesten, naast Radio 3, nog een extra boost konden gebruiken, werden de plannen voor de oprichting van TMF, de ‘Music Factory’, steeds concreter. Met ‘Too Much Love Will Kill You’ van Brian May werd op 1 mei 1995 de tegenhanger van de overzeese reus in stelling gebracht. Na een voorzichtige start gingen de kijkcijfers pijlsnel naar omhoog. De keuze van Radio 538 en de behoeften van de platenmaatschappijen om vooral Marco Borsato, inclusief het betere werk te steunen, stonden meer dan ooit centraal.

Yout Tube en Compagny

Naarmate de multimediamogelijkheden zich ontwikkelden, kalfde het belang van MTV en van TMF verder af. Vooral het alles omvattende You Tube nam de functie van de inmiddels verdwenen videoclip-zenders met verve over. Vele jongeren, die er nauwelijks wat voor voelden om de complexe wegen van ‘The Voice’ of van andere talentenjachten te bewandelen, kozen voor een directere en een veel concretere aanpak.

Zo veroverde de Zuid-Koreaanse zanger PSY met ‘Gangnam Style’ in 2014 twee miljard views op YouTube. Voldoende redenen om het bizarre nummer ook op de radio te draaien. Gevestigde waarden als Britney Spears, Katy Perry en Tom Cruise beleefden trouwens de dolste pret aan de aan de danspasjes van de Zuid-Koreaan. 

Dat de man daarna regelmatig in de prijzen viel, verbaasde niemand. Adèle startte via de clip van ‘Chasing Pavements’ op My Space een onwaarschijnlijke carrière, Ed Sheeran groeide, samen met zijn gitaar, via het plaatsen van covers op YouTube, uit tot een wereldster en Panic at the Disco werd een onuitwisbaar begrip bij de jonge consumenten.  

Het ‘geruisloze’ YouTube

Ook de 22-jarige Rotterdamse Davina Michelle pakte de uitbouw van haar carrière zeer handig aan. Als fan waagde ze zich via het internet aan ‘What About Us’ van P!nk, waarop de Amerikaanse wereldster positief reageerde. De AVRO en de TROS, die jaarlijks het programma ‘Beste Zangers van Nederland’ uitzenden, nodigden haar daarna uit voor een optreden. De rest is geschiedenis. 

Met ‘Duurt Te Lang’ overdonderde Davina niet alleen de andere genodigden maar belandde ze ogenblikkelijk in de playlists van Radio 538, 100%NL en NPO Radio 2. Zonder verdere deelname aan één of andere competitie haalde het oorspronkelijk Italiaanse liedje dadelijk de nummer1 positie in de hitparades om daar gedurende elf weken onafgebroken te vertoeven. 

Een voorbeeld waarmee het zoveelste bewijs werd geleverd dat YouTube haast geruisloos en met de neus voor nieuw talent een onvermijdelijk richtinggevend platform werd. Een gegeven, dat zeker nog lang zal overeind blijven. (FvM)


TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight
Yesterdayland
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
De gedwongen verkoop van zes radiostations uit de mediagroep van Cumulus om de zware schuldenlast
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Dossier
De kwestie kanaal 10: wat verbergt Vlaanderen voor de EBU?

Eurobarometer: radio blijft meest geloofwaardige medium

Frankrijk begraaft DMB-R, de bastaardzoon van DAB

Lokale DAB+ in Wallonië: wat kan Vlaanderen leren? (deel 3)

Lokale DAB+ in Wallonië: wat kan Vlaanderen leren? (deel 2)

Lokale DAB+ in Wallonië: wat kan Vlaanderen leren? (deel 1)

Sluiten