Van kabouter tot gigant Hoe de Tweede Oorlog aan de basis lag van het ontstaan van Grundig

Leestijd: 3 minuten

Het lijkt op een sprookje, een kabouter die in tien jaar tijd een reus werd. Direct na de Tweede Wereldoorlog was er in Duitsland een verbod op het produceren van radiotoestellen, waar het land geheel in wanorde in puin en diskrediet was.

En toch werd er twee jaar na het einde van de oorlog een soortgelijke productie op gang gebracht door een persoon die de markt op ging onder de naam Heinzelmann (kabouter). Binnen de tien jaar werd er, zonder kapitaal van buitenaf, een radio- en televisie-industrie opgezet van zeven bedrijven en liefst twintigduizend medewerkers. In 1957 had de firma al een omzet van bijna veertig miljoen Mark.


Lees verder onder de advertentie


De kabouterman, Max Grundig (35), besloot om de regelgeving en dus het verbod om radiotoestellen te fabriceren, te omzeilen. Hij dacht aan de kost te komen door het wikkelen van transformators en spoelen in een schuurtje in zijn achtertuin.

Maar al vrij snel had hij zijn idee uitgebreid tot een groot project, waarbij ruim honderd man aan de slag waren. De meeste radiotoestellen waren in Duitsland tijdens of vlak na de oorlog vernietigd of verdwenen. De kabouterman vond een aantal gaten in de mazen van de wetgeving die de productie van nieuwe toestellen verbood.

Speelgoed mocht wel gemaakt worden en dus besloot hij een aantal radiobouwdozen te gaan produceren, waar de radiobuis, om het geheel te activeren, in ontbrak. Het was hem bekend geworden dat er heel wat van deze buizen, waarmee de voormalige Wehrmacht nogal royaal was omgesprongen, bij particulieren waren terechtgekomen. Zijn speculatie was niet vergeefs.

De drie bouwdozen die hij in zijn etalage had gelegd, waren binnen het half uur verkocht. Waarna een koortsachtige campagne begon. De spoelenwinderij werd omgebouwd in een radiobouwdozenbedrijfje onder de naam Heinzelmann W (de toevoeging W betekent Weltklang). In een heel korte periode vlogen honderdduizend van die speelgoedjes het land door.

Toen in het begin van 1948 het verbod om radiotoestellen te fabriceren werd ingetrokken, had deze ondernemer al een aardige voorsprong op collega-fabrikanten, want zijn bedrijfje kon al dadelijk met de productie van radiotoestellen beginnen. Met reuzensprongen ging het voorwaarts. De ontvangers hoefden de winkel maar te bereiken om verkocht te worden en dus stroomde het geld binnen.



Er werd gebouwd en uitgebreid en er werden nieuwe producties in gang gezet; televisietoestellen en bandrecorders. Er kwamen steeds mooiere creaties op de markt, en dat betekende meer geld en dus nieuwe kansen. En dat gebeurde dus allemaal in tien jaar tijd.

Het bedrijf kreeg wereldnaam want het verzorgde binnen deze sector de helft van de Duitse export en concurreerde met de grootste bedrijven ter wereld. Het kaboutertje werd een reus, in nauwelijks één decennium ontstond uit een werkschuur een miljoenenbedrijf. Een sterk staaltje in een afgetakeld, kapot, verarmd en bezet land.

In 1957 ging bij de Kabouter de vijf miljoenste radio de deur uit… Grundig bewees dat het Duitse koopmanschap niet had geleden onder twee oorlogen.

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Het Samoyede-project: Belgische verzetsradio BNRO: eerste uitzending na de bevrijding Aan het einde 1999, tegelijk ook het einde van de vorige eeuw, werd aan de redacteuren van RadioVisie gevraagd wat in die eeuw naar hun mening het belangrijkste, moedigste, op...
Hoe de radio het Witte Huis veroverde Nieuwe media bepaalden al vaker de politieke wereldg... Het was deze week (8 februari) precies 96 jaar geleden dat in het Amerikaanse Witte Huis voor het eerst een radiotoestel werd geïnstalleerd. President Warren G. Harding De z...
De dag dat België de radio uitvond Van oorlog tot oorlog: de periode 1914 - 1940 Radio in de tuinen van Laken Op 28 maart 1914 begon de geschiedenis van de radio... in België. Al in 1913 bouwde de Italiaanse ingenieur Marzi (foto onder) een experimentele 'ra...
De dag dat België de radio uitvond (II) De jaren na de Tweede Wereldoorlog Intussen was het 1940 geworden. Op 10 mei vielen de Duitsers België binnen en werd het Omroepgebouw op het Flageyplein ontruimd toen jachtvliegtuigen hun bommen op nauwelijks enkel...
FM: de bizarre geschiedenis van een lelijk radio-eendje Het wonderlijke én tragische leven... Hij lijkt op het eerste gezicht op een gewone hoogspanningsmast, maar in 1938 was deze «Armstrong Tower» de geboorteplaats van de FM. Hij staat in het stadje Alpine, in de Amerikaa...
648 kHz en Orfordness, een fascinerende radiogeschiedenis Nu Radio Caroline wellicht heel snel start met reguliere programma’s op de AM-frequentie 648 kHz vanuit Orfordness, heeft Alan Beech op de website van het meest legendarische Engel...
Deel of print dit artikel
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Dossier
De dag dat België de radio uitvond
De dag dat België de radio uitvond (II)
De pre-historie van de hitparade
Hoe de radio het Witte Huis veroverde
Toen radio de muziek uitvond
Marina, het ‘foute’ zusje van Veronica
Sluiten