Toen radio de muziek uitvond Zeezenders stonden mee aan de wieg van de popbusiness

Leestijd: 17 minuten

Zeezenders, offshore radio, piraten. De begrippen zijn, ondanks het feit dat het fenomeen al enkele decennia niet meer bestaat, nog latent aanwezig. Niet enkel in deze mediakrant, ook nogal wat radiostations die oog en oor hebben voor radiogeschiedschrijving ontdekken of laten hun luisteraars (opnieuw) kennis maken met fenomenen als Radio’s Caroline, London, Veronica, Noordzee, Atlantis, Mi Amigo… Even vaak kijken jonge mensen hoofdschuddend en onbegrijpend op van dit soort  verheerlijking. Die ouwe mannen met hun radio’s op bootjes?

Maar is het wel een vorm van nostalgie? Gaat het om de bootjes? Om het avontuur dat een radiostation vanop zee uitstraalde? Voor een deel wel natuurlijk, maar net zo goed voor een flink deel niet. Eigenlijk draaide het allemaal om de… muziek, net zoals vandaag trouwens. Wat dat betreft is er niks veranderd. Zonder muziek is er geen radio. Het omgekeerde geldt ook, maar minder dan weleer. De grote verdienste van de zeezenders is het feit dat ze die ‘muziek hebben uitgevonden’. De bootjes waren een noodzakelijk kwaad, meer niet.


Lees verder onder de advertentie


Doorbraak van popmuziek en ‘stars’ 

Het eerste wat opvalt bij zeezenders is hun enorme populariteit. Voor de Benelux-kust werden Radio Veronica, Radio Noordzee Internationaal, Radio Atlantis en Radio Mi Amigo ontegensprekelijk door vele miljoenen mensen beluisterd. Een fenomeen dat onbekend was tot de eerste helft van de jaren zestig. Tot het opduiken van de zeezenders waren enkel een klein radioprogramma’s populair geweest. De publieke radio bracht af en toe een uitzending met ‘ nieuwe grammofoonplaatjes’ waarin jazz, crooners, rock & roll, be bop, country en doo whap gemixt werden.

Een zeezender deed het continu en gaf popmuziek een kans. Dit alles in een aangepaste vormgeving. Deejays improviseerden, er werden jingles gebruikt, het optimisme straalde van de antennes. Offshore radio was happy radio! Luisteren deed je plots niet meer per programma, je zette de radio aan, op een willekeurig tijdstip, en iedere keer waren er die muziek en die sfeer. Razendsnel voorzagen de offshore stations in een behoefte. Een unserved audience was gevonden… Zowat iedereen dus. De invloed van de zeezenders op de ontwikkeling en de definitieve doorbraak van de popmuziek is dan ook fenomenaal groot geweest.

Het is uiteraard alweer enkele decennia geleden dat op de Vlaamse FM-band alleen BRT 3, het klassieke programma van de publieke omroep, te horen was. Op de middengolf pruttelden BRT 1 (nieuws & informatie) en BRT 2, de gewestelijke zender(s). Daarnaast was er enkel het grote nationale niets. Niet onlogisch dat Vlamingen toen massaal naar het ‘buitenland’ luisterden. Eerst naar Luxemburg, later naar Nederland en Engeland…

Barry Alldiss van Radio Luxemburg, de man die net zo druk beluisterd werd in de Lage Landen als in Groot Brittannië.

Hit dankzij… nylonkousen

Eind vijftiger jaren waren er op onze nationale omroepen bedroevend weinig programma’s met populaire muziek te horen. Gelukkig was er RadioLuxemburg dat overdag Nederlandstalige programma’s uitzond (en waar later mensen als wijlen Stan Haag en Nand Baert presenteerden). Uiteraard waren er ook de Engelstalige uitzendingen ‘s avonds. Al waren die niet echt van ‘ons’, toch werd de internationale ‘Top Twenty’ van Barry Alldis in de gehele Benelux heel druk beluisterd. Met de komst van Radio Veronica, gestart in 1960, moest Radio Luxemburg een flink deel van zijn populariteit aan de zeezenders afstaan. De ontvangst was wat beter en er werd de hele dag in het Nederlands gepresenteerd.

Toch leek het station nog erg op de toenmalige publieke omroep, maar dan eentje met reclames. Veel korte programma’s, een vleugje populaire pianomuziek, geen jinglepakketten. Keurig pratende presentatoren die hun teksten op voorhand uitschreven. Maar Veronica maakte wel al hits! In 1961 was het station verantwoordelijk voor een monsterverkoop van ‘Rocking Billy’ en ‘Afscheid van een soldaat’ van Ria Valk. Ook Willy Schobben scoorde in die tijd een enorme hit met Happy José (Ching Ching). Niet in het minst te danken aan een reclamespot voor nylonkousen (Nur-Die), waarvan het nummer als achtergrondmuziek gebruikt werd!



Artiesten als Cliff Richard, Elvis Presley en Connie Francis werden ongekend populair en bleven het omdat Radio Veronica hun platen bleef draaien. Wekelijks werden er tientallen ‘shows’, ieder zo’n vijftien minuten lang, uitgezonden waarin nummers van één bepaalde artiest te horen waren. In 1964 was er iedere week op maandagavond de Cliff Richard Show, gepresenteerd door Cees van Zijtveld.

Artiesten die in Engeland hun nummers nergens kwijt konden, op het eiland waren er (nog) geen commerciële stations, werden door Veronica tot achtmaal per dag gedraaid. Dit was onder andere het geval voor ‘Not resposible’ van Helen Shapiro en ‘If my pillow could talk’ van Connie Francis.

Het woord radio is een half synoniem voor muziek. Pluk honderd mensen van straat en vraag hen naar hun favoriete radiostation, koppel daaraan het wààrom en je krijgt geheid het antwoord; “Omdat de muziek er zo leuk is!” Meer moet dat niet zijn voor commerciële radiostations natuurlijk.

Muziekradio is goedkope radio. Het allerbelangrijkste ingrediënt, de muziek, ligt immers kant en klaar in de winkelrekken. Daar zijn geen kosten aan. Trouwens, commerciële en andere landelijke omroepen halen hun muziek niet om de hoek, die wordt aan huis gebracht door de uitgeverijen. De een kan immers niet leven zonder de andere.

Ook zeezenders zijn vooral (en uitsluitend) commerciële omroepen. Terwijl hun publieke collega’s vastzitten in een keurslijf van allerlei verplichte gesproken programma’s, gastuitzendingen en nieuwsbulletins, wordt bijna de volle 100% zendtijd van de offshore stations gebruikt om muziek te draaien. Muziekuitgeverijen en platenfirma’s staan in Nederland dan ook al snel in de rij bij Radio Veronica om hun artiesten in deze of gene uitzending te laten stoppen.


Het fenomeen ‘plugger’ ontstaat

Platenfirma’s nemen mensen in dienst die moeten proberen om een nummer zoveel mogelijk in de belangstelling te brengen. Een verschijnsel dat enkel mogelijk is geworden door de komst van commerciële radio. Toch zou het nog tot 1963 duren vooraleer Radio Veronica de eerste pluggers over de vloer krijgt. Daarna gaat het snel.

Het favoriete systeem is eenvoudig; platenmaatschappijen kopen een kwartier of meer zendtijd, per dag of per week. Het gevolg is dat zowat iedere zichzelf respecterende muziekfirma een ‘eigen’ programma heeft. Zo presenteert bijvoorbeeld ene Pierre van Ostade de uitzending ‘Platenpallet’ , terwijl het in werkelijkheid enkel om gekochte zendtijd gaat van de platenmaatschappij CNR. Tijdens het programma worden bijgevolg enkel CNR- producties gedraaid.

(Van Ostade zou later een erg populaire tv-figuur worden dankzij de shows van Willem Ruis. De uitdrukking ‘Wat hebben ze gewonnen Pierre?’ zou een standaardterm worden.)

Zelfs de tune waar ‘Platenpallet’ mee begint, ‘Spotnicks Theme’ van The Spotnicks komt uit de CNR-stal. Andere nummers van deze instrumentale band worden dankzij het programma grote hits. ‘Amapola’ is er een van. Ook aankomende CNR-artiesten als Ciska Peeters, Max Woiski Jr en Milly Scott worden in ruime mate onder de aandacht van het luisterpubliek gebracht. Het gevolg laat zich raden….

En daar is Teen Beat 

De platenfirma Artone heeft het nog beter bedacht. Zij huren in één ruk door van maandag tot en met vrijdag, dagelijks een half uur zendtijd. Het programma wordt Teen Beat Club gedoopt, de presentatie neemt Wim Croupier voor zijn rekening. (Croupier is eigenlijk Jaap van der Laan, de latere echtgenoot van Anneke Grönloch).

Teen Beat Club is een schot in de roos. Een enorme reeks grote hits vind er zijn ontstaan. Chubby Checker is een van de lievelingsartiesten van het programma en de Amerikaanse zanger scoort dankzij de combinatie Teen Beat/Veronica, bjna een half dozijn hits op rij: La Bamba, The Bossa Nova, Hooka Tooka, Loddy Lo en Hey Bobba Needlen. Het gebeurt ook niet zelden dat artiesten soms tot vier weken lang in elke uitzending te horen zijn.

Trini Lopez is er een schoolvoorbeeld van. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze Latino-Amerikaan uiteindelijk heel de Benelux verovert met ‘If I had a hammer’, ‘This land is your land’, ‘La Bamba’ en ‘Good goody ‘.

De kleine vinyl geluidsdrager, ook wel eens omschreven als de 45-toerenplaat, de draagbare transistorradio, een jongerencultuur met eigen idolen (Presley, Brando, Dean, Monroe), televisie, de eerste muziekbladen (Juke Box) en uiteindelijk de doorbraak van de popmuziek. Het valt allemaal samen in de eerste helft van de jaren zestig. De commerciële radio profiteert mee en wordt een steeds belangrijkere pijler in de snel op gang komende muziekindustrie. De radio begint haar eigen tendensen te creëren. Populaire muziek sluit zijn definitieve huwelijk met de radio. Niet zelden beslist een commercieel station wie tot de vedettenstatus zal worden verheven. Of zal het proberen…

Favorieten Express

Het is nog steeds 1963 en Radio Veronica is immer een lappendeken van de meest uiteenlopende programma’s. De Teen Beat Club is met voorsprong één van de populairste uitzendingen. Het begrip ‘soul music’ moet nog worden gelanceerd, men gebruik het stijf deftige ‘rhythm & blues’. Maar niet de verpakking telt, wel de inhoud van Teen Beat Club dat af en toe al eens Tamla Motown-muziek draait. Mary Wells, Little Stevie Wonder, maar ook de Supremes en Marvin Gaye worden geplugd. Helaas niemand heeft interesse. Te speciaal bevonden….

De Lage Landen lijken nog niet klaar voor de meer aparte genres. Radio Veronica zet ook country music op het menu en draait de Amerikaanse Johnny Cash-hits ‘Ring of fire’ en ‘The Metador’. Geen geweldig succes want noch Nederland, noch Vlaanderen (waar Veronica inmiddels ook druk wordt beluisterd), lusten al pap van de man. Blijkbaar heeft de luisteraar toch nog een eigen willetje. Ondanks intensieve plugging maakt Veronica dus niet overal een hit van.

Naast populaire muziek ontdekt Teen Beat Club nog iets anders; de eerste Nederlandse vrouwelijke deejay, Tineke (foto). Ze neemt de presentatie van het programma over van Wim Croupier. Kort daarna komt ze terecht in Favorieten Express. Je raadt het intussen al; een promotieprogramma van de platenfirma Phonogram, waarin heel wat Philips, Decca en Mercury-plaatjes worden gedraaid. Er worden nogal wat Rolling Stones-hits geboren.


The British Music Explosion 

Al doet Veronica nog zo haar best, toch zou commerciële hitradio met de allerbekendste en belangrijke Top 40-formule, nog een tijd op zich laten wachten. Tot Pasen 1964 namelijk. Toen aan de overkant van de Noordzee, voor de kust van Engeland, Radio Caroline van start ging. Het werd het begin van de mooiste jaren uit de geschiedenis van de popmuziek. Meer onsterfelijke hits dan ooit zien het licht. De jaren 1964 tot 1968 gaan de geschiedenis in als de beste popmuziekjaren ooit.

Het gebeurt niet toevallig. Veel elementen vallen immers perfect samen en aan het einde van de ketting is er intussen niet alleen meer Radio Caroline maar ook Radio London, Radio 270, Swinging Radio England, Radio City. Zij rijgen dag en nacht de nieuwste singels en goudste platen aan elkaar. Disc jockeys, dj’s dus, zetten een vlotte babbel op doorspekt met veel humor. Het no nonsense muziekprogramma is geboren. De Britse hoofdstad wordt in no time het swingende trefcentrum van de popmuziek en de aanverwante cultuur.

De muziek wordt er in ‘geramd’

Van meet af aan slaagt Radio Caroline erin om hits te maken. Zo draait het station veelvuldig een afgezaagd nummer als Ramona van The Bachelors, maar het scoort! De song is eerder al in minstens zestig andere versies verschenen, die allen flopten. Bij Caroline zijn de Bachelors echter ieder uur te horen, waarna de groep met gemak de Top 20 binnenraast.

Radio Caroline rolt ook de rode loper uit voor The Barron Knights, Brian Poole & The Tremeloes, Georgie Fame en honderden anderen. Allen krijgen en grijpen ze hun kans. Marianne Faithfull, The Zombies en The Animals zullen het beamen !

Radio Veronica in Nederland en de massa Britse zeezenders zijn evenveel bijzonder geslaagde huwelijken met de muziekindustrie. De verkoop van singeltjes boomt als nooit tevoren. Een heuse muziek- en popbusiness is het gevolg. De publieke omroepen reageren nauwelijks. Hun uitzendingen met populaire grammofoonplaatjes zijn nog steeds op één hand te tellen.

Veronica, vriendin van elke dag

1964 is in vele opzichten een bijzonder muziek– en radiojaar. Radio Veronica gooit haar lapjesprogrammering overboord en voert een horizontaal schema in. Iedere dag op hetzelfde tijdstip komt in het vervolg dezelfde deejay langs. Het verhoogt de herkenbaarheid sterk bij de luisteraar. Een soort wij-gevoel ontstaat. De deejays worden goede bekenden. Ze presenteren allen hun eigen show. Personality radio ontstaat.

Bovendien wordt de Top 40 ingevoerd. Het is de ruggengraat van de programmering. Plaatjes worden getipt en gedraaid met de bedoeling in de hitlijst te geraken. Artiesten die daarin slagen zijn verzekerd van grote(re) populariteit en bijgevolg van meer optredens. Wie de Top 10 haalt, telt definitief mee. Radio Veronica slaagt erin om carrières te maken.

Daar is Radio Uncle Sam

De Britse collega’s van Radio Caroline zijn dan wel aardig populair geworden toch hanteren ze het strakke Veronica-format nog niet. Onder druk van het op Kerstmis 1964 gestartte Radio London zouden ook zij het roer helemaal omgooien. Big L is trouwens een trendsetter op vele gebieden. Het is eigenlijk een Amerikaans project dat hun manier van radiomaken in Europa introduceert.

Vanaf de prille start is er de eigen hitlijst waar al de rest om draait. Al gaat het eigenlijk meer om een tipparade samengesteld door de deejays. Iedere zondagmiddag om drie uur is het tijd voor de ‘Fabulous Forty”, het hoogtepunt van de week. Er zijn telkens zo’n tien miljoen (!) luisteraars, zes miljoen Britten en liefst vier miljoen vastelanders.

In de hitlijst komen songs voor die op geen enkel ander station een hit zijn. Toch krijgen ze bij Big L een notering. Deze werkwijze is een enorme steun voor heel wat groepen en artiesten. Zo hebben ene Jonathan King en zekere Tom Jones (foto) de start van hun carrière te danken Radio London.

Artiesten worden gemaakt

Een concullega zeezender is KING Radio dat een eigen koers probeert te varen. Iedere ochtend wordt Country Style de ether ingestuurd. Platen van een artiest als Roger Miller worden intens geplugd. De doorbraak van de man is een feit. Maar KING draait ook Zuid-Amerikaanse muziek, jazz, folk en rhythm & blues dat in 1964 langzaam doorbreekt. Bij KING radio werkt op dat moment een R&B-deejay die later een van de grote exponenten van de glamrock zou worden… Gary Glitter!

Radio 390, alweer een ander commercieel station, dit keer niet opererend vanaf een schip, maar vanaf een verlaten oorlogsfort in de monding van de Thames, zendt de hele dag easy listening muziek uit. Veel instrumentaal, maar ook de softe nummers van de Beatles en de Stones worden gedraaid. De sterkhouders van de Britse popvloot hebben er zelfs ieder hun eigen show.

Toch en niet onlogisch gezien het profiel van 390, is Jim Reeves (foto) dé grote lieveling en bijgevolg ook de meest gedraaide artiest. Het resultaat is dat de Amerikaan geregeld in alle Top 20-lijsten opduikt. Ook in die van andere stations. Zijn LP-verkoop is gigantisch.


De geboorte van de drive in show

Nog een ander station dat erg leuke en vooral herkenbare offshore-radio-muziek laat horen is Radio 227. (Eerst gestart als Swinging Radio England). En men zorgt voor alweer een innovatie, de drive-in show. Overal ten lande trekt men naartoe met de deejays van het radiostation om grote fuiven op te zetten. De radio komt naar je toe! Het jonge volkje lust er pap van.

Ook Radio 227 slaagt erin om een aantal groepen te lanceren. De Swinging Blue Jeans scoren een dikke hit met Trembling  en de doorbraak van Pink Floyd is een feit dankzij See Emily Play. Ook The Cream breekt door via Radio 227. Het moeilijke Strange Brew wordt massaal gekocht dankzij een intense plugging.

Groot-Brittannië kreunt in 1967 onder het muzikale geweld van liefst tien commerciële radiostations die van op zee hun programma’s uitzenden. Des te opmerkelijker is de passieve houding van de publieke omroep BBC. Die geeft nauwelijks een krimp en blijft oubolligheid en stijfdeftigheid hoog in het vaandel voeren.

Al in 1965 was er een eerste akkefietje toen de Britse nationale omroep weigerde om ‘Eve of destruction’ van Barry McGuire te draaien. Volgens de BBC was de tekst té luguber en moesten de luisteraars tegen zichzelf beschermd worden. Bijgevolg was de song wel te horen bij de zeezenders en die maakten er met veel plezier een enorme hit van! 

Radio London boycot 

Met de eerste single van Pink Floyd is dan weer iets totaal anders aan de hand. ‘Arnold Layne’ is het verhaal van een man die vrouwenkleren draagt. In 1967 een twijfelachtig onderwerp, vandaar dat je zou verwachten dat dit nummer op de zwarte lijst van de BBC terecht zou komen. 

Het omgekeerde is waar! BBC draait het nummer wel maar Radio London niet. Al heeft dit niks te maken met de tekst, maar wel met het feit dat Big L  psychedelische muziek eerst niet ziet zitten. Later zou het station haar houding wel veranderen. Feit is dat de overige zeezenders Pink Floyd pluggen en Arnold Layne alsnog een Top 20-notering haalt. 

Die ene uitzondering te na, blijft BBC met de regelmaat van een goed geoliede klok het voortouw nemen bij het in de ban slaan van liedjes. Een heel bekend voorbeeld is het fluisternummer ‘Je t’aime, moi non plus’ van het duo Jane Birkin & Serge Gainbourg. En in 1978 is het zelfs helemaal raak. De punkmuziek maakt zijn opwachting. 

Door het agressieve karakter van zowel muziek als vertolkers worden opnieuw heel wat platen niet gedraaid op de Britse nationale omroep. Zeezenders zijn er op dat moment niet meer en de lokale commerciële stations, die intussen zijn kunnen starten, hebben zeker niet dezelfde grote impact die hun offshore collega’s een decennium eerder wel hadden. Men kan zich dan ook terecht de vraag stellen hoe het met punk zou gegaan zijn als het genre een betere kans had gekregen.

Vier gouden jaren  

Popcritici zijn het met elkaar roerend eens, de betere internationale popmuziek wordt gemaakt in de periode 1964-1968. Het zijn vooral de Britse offshore stations die artiesten als Engelbert Humperdinck, David Bowie & The Lower Third, The Cherokees en David Garrick… een eerste kans geven. Zonder de steun van een klein dozijn populaire radiostations zou hun carrière minstens ‘anders’ zijn gelopen. 

Maar de Britse popvloot heeft meer op haar actief staan. Rhytm & Blues-muziek wordt gepopulariseerd. Blanke R&B-artiesten als The Spencer Davies Group en Yardbirds breken door. Amerikaanse soulmuziek is niet meer weg te denken. The Supremes, Martha Reeves, Otis Reading, Wilson Picket… Ook Country & Western muziek bereikt een breder publiek dan ooit; Jim Reeves, Roger Miller en Johnny Cash. En het gaat echt alle richtingen uit. Wat underground music wordt genoemd, vindt net zo goed zijn weg naar het grote publiek. Pink Floyd, Creation en John’s Children (met ene Marc Bolan) hebben hun succes aan de popvloot te danken.

BBC is dit keer wel bij de pinken

Op 14 augustus 1967 komt echter een einde aan de trendsettende invloed van de Britse radiopiraten. De overheid verbiedt iedere medewerking aan dit soort stations. Even valt er een gat, maar gelukkig is de BBC nu wel zo verstandig om reeds op 30 september Radio 1 (pop) en Radio 2 (familie) in het leven te roepen. 

Twee stations die als geen ander een kloon zijn van Radio London en bemand worden door tal van deejays die eerder voor Britse zeezenders gewerkt hebben. Onder meer zijn dit Johnnie Walker, Tony Blackburn, John Peel,  Ed Stewart, Terry Wogan, Jimmy Young, Dave Cash, Kenny Everett, Peter Murray en Bob Holness.

Eindeloze rij van talent

We nog even terug naar de Lage Landen. Immers niet alleen de Britse zeezenders bouwen mee aan de carrières van vele artiesten of zijn verantwoordelijk voor stromingen zoals de Merseybeat of de Liverpoolsound. In Nederland en Vlaanderen is er immers de Nederpop. Muziek, gekneed en populair gemaakt door Radio Veronica en in iets mindere mate door Radio Noordzee Internationaal.

Groepen met ronkende namen als Golden Earring, The Cats, After Tea, Q 65, Shoes en Cubby & The Blizzards kennen hun grote doorbraak. Tea Set, Shocking Blue en George Baker Selection volgen. De inspiratie lijkt eindeloos, het talent raakt niet op. BZN, Focus, Anita Meyer, Shuffles, Jack Jersey, Swinging Soul Machine, Earth & Fire zijn de volgende in de rij. 

Er zijn uiteraard niet alleen de bands en artiesten die in het Engels zingen die steun krijgen van de offshore radiostations. Het rijtje artiesten dat in de eigen moerstaal zingt en succes heeft, is schier nog eindelozer: Vader Abraham, Mieke Telkamp, Jan Boezeroen, Nico Haak, Zangeres zonder Naam, Ben Cramer, Ramses Shaffy, Lisbeth List, Peter Koelewijn…

Omdat Vlaanderen pas heel laat, in juni 1973 een eigen commercieel station, Radio Atlantis, ziet opduiken, is luisteren naar Nederlandse radio er heel gewoon. Gezamenlijk halen de popstations uit het noorden, inclusief Hilversum 3, vaak een marktaandeel van om en bij de twintig procent. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zowat iedere plaat die in Nederland wordt uitgebracht en veelvuldig op de radio te horen is, ook in Vlaanderen een hit wordt. Niet zelden is de helft van de… BRT Top 30 gevuld met songs die gemaakt zijn bij de bovenburen.

Hoe groter Radio Veronica wordt, hoe beter de muziekbusiness de knepen om internationaal pluggen te platen onder knie krijgt. Zo breken landelijke groepen met een zekere regelmaat nu ook door in de Verenigde Staten. Shocking Blue, (Venus), George Baker Selection (Little Green Bag), Tea Set (Ma belle amie) halen de Amerikaanse Billboard Hot 100, soms de Top 10. Shocking Blue stoot zelfs door naar nummer 1 positie! Met het verdwijnen van de radiopiraten, verdwijnt in één klap ook zo goed als alle steun aan de landelijke artiesten. De popbusiness raakt op drift. Internationale hits worden nauwelijks nog gemaakt. Zelfs de Vlaamse hitparades lijken plots heel ver weg.

One day hit wonders 

Ondanks hun korte bestaan bewijzen ook de Belgische zeezenders Radio Atlantis en Radio Mi Amigo invloed te hebben op het muziekgebeuren. De Belgische pop die jaren had moeten teren op zeldzame uitschieters als The Pebbles, Wallace Collection en Ferre Grignard, begint zich eind 1973 langzaam te manifesteren met groepen als Second Live, Octopus, MacDuffs Dimension en soloartiesten als Judy Mc Queen, Emly Starr en Ruth McKenny. 

En wat blijkt? Plots werkt het systeem ook omgekeerd. De Belgische artiesten raken nu makkelijker bekend in Nederland. Tal van Belgische producties duiken op in de Nederlandse Top 40. Ignace met ‘More than sympathy’ en The New Inspiration met ‘Rainbow’ zijn de bekendste voorbeelden. Tientallen jaren is dit niet gebeurd. 

Nieuwe artiesten van eigen bodem krijgen een kans in Vlaanderen. Het flink pluggen van het liedje ‘Schat wat kost een zoen van jou?’, van de onbekende zanger Françis, levert een eerste dikke Atlantis-hit op. Na 31 augustus 1974 is Radio Mi Amigo het enige commerciële station van de Benelux. Ondanks de ballingschap in Spanje slaagt men er in om hits te blijven maken. Luisa Fernandez is met ‘Lay love on you’ voor het eerst bij deze zeezender te horen en krijgt snel een gouden plaat in België. 

Luisteraars op dool 

‘We always will remember the pirate stations’, een zin uit de bekende ode aan de zeezenders; ‘We love the pirate stations’ (Roaring Sixties in 1967 en Trinity in 1977) is niet zomaar een loze slagzin. Het wegvallen van de zeezenders betekent in 1974 ook letterlijk het wegvallen van de allerbelangrijkste steun voor de populaire muziek. 

Miljoenen luisteraars draaiden eindeloos aan de afstemknop van hun ontvanger op zoek naar… veel minder tot niks meer. Een hele opmerkelijke vorm van radiomaken is weggevallen en niet of nauwelijks vervangen. 

Uiteindelijk zou ook Nederland zwichten voor landelijke commerciële radio. Via een ingewikkelde juridische constructie verschijnen commerciële stations als Cable One, Radio 10 en Sky Radio op de kabel in 1987. Zeven jaar later zou de ether worden opgebroken. In Vlaanderen is het nog wachten tot 2001 vooraleer de publieke omroep het gezelschap krijgt van de commerciële collega’s Qmusic en 4FM. 

Of die commerciële stations vandaag nog dezelfde impact hebben als weleer is nog maar de vraag.

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Avonturen op de Vlaamse kabel (audio) En plots was er commerciële radio in Vlaanderen Nog maar enkele maanden geleden was er de grote herverdeling van lokale licenties (nog niet helemaal afgelopen trouwens). Netwerkradio werd toegelaten, sommige lokale zenders krege...
De dag dat België de radio uitvond Van oorlog tot oorlog: de periode 1914 - 1940 Radio in de tuinen van Laken Op 28 maart 1914 begon de geschiedenis van de radio... in België. Al in 1913 bouwde de Italiaanse ingenieur Marzi (foto onder) een experimentele 'ra...
De dag dat België de radio uitvond (II) De jaren na de Tweede Wereldoorlog Intussen was het 1940 geworden. Op 10 mei vielen de Duitsers België binnen en werd het Omroepgebouw op het Flageyplein ontruimd toen jachtvliegtuigen hun bommen op nauwelijks enkel...
De pre-historie van de hitparade Een verhaal over circussen, tijdschriften en sigaretten In onze reeks 'Dossiers' voegen we vanaf vandaag opnieuw een uitgebreid essay toe. Op de laatste dag van 1999 maakte RadioVisie haar eigenzinnige keuze voor het 'Radioprogramma van...
Marina, het ‘foute’ zusje van Veronica Voortborduren op de restanten van 'Radi... De tweede helft van de 20ste eeuw kenmerkte zich door tal van innovaties op mediavlak, niet in het het minst waren de vele zeezenders daar een onderdeel van. Minstens een dubbel do...
Het Samoyede-project: Belgische verzetsradio BNRO: eerste uitzending na de bevrijding Aan het einde 1999, tegelijk ook het einde van de vorige eeuw, werd aan de redacteuren van RadioVisie gevraagd wat in die eeuw naar hun mening het belangrijkste, moedigste, op...
Deel of print dit artikel
Amptec
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound
Amptec
Amptec

Eén gedachte over “Toen radio de muziek uitvond

  • zo 4 mrt 2018 om 08:42
    Permalink

    Je kunt hetgeen de zeezenders, en nadien de eerste vrije radio’s, gepresteerd hebben pas echt beginnen naar waarde schatten als je hoort wat de toenmalige BRT en de andere Europese overheidsradio’s toen uitzonden.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *