fbpx

RadioVisie

.
TVV Sound
.

René over radio (3)

Een eigenaardig vak

Onlangs schreef een Engelse collega op zijn Facebookpagina over een vraag van een luisteraar. Die vroeg hem hoe hij zijn radioprogramma samenstelde. Het antwoord was: ‘Ik voel de muziek’ en daar snapte de luisteraar niets van. Nu is het inderdaad nogal wazig. Ongrijpbaar. Tenminste: als je als radiomaker zèlf je platen uitzoekt en je programma in elkaar sleutelt. En je begrijpt: ik heb het over muziekprogramma’s. Bij talkshows en nieuwsprogramma’s spelen uiteraard heel andere zaken.

Bij radiostations gaat het tegenwoordig in verreweg de meeste gevallen ‘vanzelf’: als de baas heeft bepaald hoe het station moet klinken, wordt een database gevuld met bruikbare muziek waarna software playlists uitspuugt. En zo’n station kan heel goed scoren, daar zijn talloze voorbeelden van.

Maar ‘handmatig’ zonder vast omlijnd plan de muziek voor je programma uitzoeken… dat is heel iets anders. Uiteraard ontkom je er niet aan dat er dan behoorlijk wat ‘eigen smaak’ te horen zal zijn: een plaat waar je echt van gruwt, zet je niet in je lijst. Dat maakt het dus gevaarlijk want dan is er de kans dat je zo freakerig gaat samenstellen dat je misschien wel de enige bent die dat programma wil horen.

En dan komt er dus dat beetje magie aan te pas wat een goede programmamaker blijkbaar heeft: die weet zo breed te kiezen dat het veel luisteraars aanspreekt, terwijl het tegelijkertijd typisch een lijst van hèm (of haar) is. En als die dan doende is met het samenstellen van de muziek voor zijn programma, gaat dat maar al te vaak op gevoel. Misschien houdt ie rekening met de actualiteit of met het weer, maar wat ie in elk geval doet, is zorgen voor een bepaalde ondergrens wat betreft kwaliteit.

Er zijn platen die hij simpelweg nooit of te nimmer zal draaien. Ontelbare programmamakers beschikken over tien of zelfs honderduizenden nummers, simpelweg omdat ze bijvoorbeeld elke week de nieuwe hitlijst compleet hebben, maar die dan toch bepaalde nummers nooit in hun programma voorbij laten komen.

Je begint met de ‘opener’: de eerste plaat van het uur. Er zijn samenstellers die zweren dat dat nummer duidelijk moet maken wat er dat uur verwacht kan worden: uptempo, mega hit, Engelstalig… Wellicht een combinatie daarvan… noem maar op. Als het maar representatief is voor de rest van de show.

Maar dan heb je het dus blijkbaar over een programma waarin niet al teveel ruimte voor echt ‘verschil’ is. Ik bedoel maar: begin je met Urbanus’ Hittentit, dan is het tamelijk onwaarschijnlijk dat er in de loop van het uur een track van een album van Pink Floyd voorbij komt. Althans: als je vindt dat je opener de toon moet zetten.

Een tweede ongeschreven regel schijnt te zijn dat je niet begint met een instrumentaaltje. Sterker nog: hele volksstammen zijn van mening dat die op z’n best uitsluitend helemaal aan het eind gedraaid mogen worden, min of meer als filler. En dan is er ook nog zoiets als ‘flow’: de opbouw van een uur waarmee de volgende plaat op een min of meer logische manier aansluit op de vorige. En dat kan zijn qua tempo, qua sfeer, qua geluid enzovoort.

Deze (en er zijn er nog veel meer) criteria zijn voor veel programmamakers heilige handvatten: het is hun manier van werken en omdat ze het al jaren (of misschien zelfs wel altijd) zo hebben gedaan, lijken ze gelijk te hebben, want anders was hun publiek wel afgehaakt.

Maar… er zijn ook programmamakers die ‘maar wat doen’. Die plotseling het idee krijgen om met een bepaalde plaat te beginnen, domweg omdat ze die op dat moment gewoon helemaal perfect vinden. En de plaat daarna… die zou er weleens haaks op kunnen staan, qua tempo, sfeer, geluid enzovoort.

Misschien is Hittentit inderdaad de eerste van het uur en komt er later wel degelijk een albumtrack van Pink Floyd voorbij. En hebben ze een massa luisteraars… Hoe kan dat dan?

Blijkbaar hebben die programmamakers een aanpak die al die ongeschreven wetten tart, ‘doen ze maar wat’ (vaak zelfs gewoon tijdens het programma!) en scoren ze toch. Misschien niet zo enorm als collega’s die zich veilig aan de uitgedokterde voorschriften houden, maar in elk geval meer dan genoeg om hun programma bestaansrecht te geven. Die manier van werken is moeilijk uit te leggen aan een nieuwsgierige fan. Moeilijk? Zeg maar: niet.

Dan is het dus inderdaad een kwestie van ‘voelen’. Voelen wat op één of andere manier toch kan, wat alles bij elkaar toch een goed beluisterbaar uur maakt. Voelen welke plaat, die om onbegrijpelijke redenen destijds nooit een hit is geworden, tòch kan worden gedraaid, misschien zelfs wel gevolgd door een track van een album dat destijds dubbel platina is geworden maar waarvan iedereen alleen die singlehit draait.

En hoe je het wendt of keert: dat zijn dan wel de programma’s die verrassend zijn; waarbij je als luisteraar de kans hebt iets te horen dat je al in geen jaren meer hebt gehoord. Of iets nieuws dat je elders hoogstwaarschijnlijk nooit zou gaan horen. De ene luisteraar vindt dat juist leuk terwijl de ander daar niet op zit te wachten.Zelfs met zo’n programma is het mogelijk een flow te bereiken, al is die dan wel volslagen anders. En nog moeilijker uit te leggen.

Vanzelfsprekend is het een kwestie van persoonlijke smaak naar wat voor soort programma je het liefst luistert. En ook dan kan het zijn dat je zo af en toe best eens switcht. Blijkbaar ‘mis’ je dan toch iets en moet dat eens in de zoveel tijd even worden aangevuld.Er is geen ‘beste’ manier. Er is ongetwijfeld een manier die commercieel het beste scoort, maar, zoals we allemaal wel weten: dat hoeft kwalitatief of artistiek beslist niet de beste te zijn.

Wat ontegenzeggelijk waar is, is dat met behulp van een automaat, puur en alleen afstemmen op wat bewezen heeft in de smaak te vallen, onmogelijk maakt om luisteraars iets ‘anders’ of nieuws te laten horen.


TVV Sound
Spotlight
Yesterdayland
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Net als dit jaar viel die datum in 1973 op een woensdag. En het was
JLB is deze week nog steeds aan zee. Stoom aflaten, zuurstof opdoen, hoofd vrijmaken. Geen
Sociale media, internationaal onmisbaar geworden in de samenleving en waar het allemaal niet voor ge/misbruikt
De geschiedenis herhaalt zich... Tot 1974 lagen er (radio)piratenschepen voor het Nederlandse Scheveningen. Vanaf de
Na enig verstek (sorry en dank voor overnames), wederom een bijdrage van uw on-vaste columnist.
Deze keer geen ‘Johan Van Hee versus BB’. En sorry voor mijn afwezigheid afgelopen woensdag,
Wat men allemaal niet onderzoekt en test, ongelooflijk. Blijkt dat ze in een of andere
Voordat het misbruik losbarst, eerst grote dank aan Natsie, die redder in de nood is

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Column
Kicken op radio en zo (46)

Kolder en Klodder – 81 (video)

Peter van Dam’s ‘Radio voor Dombo’s’ – slot (video)

Nostalgische column Hans Knot – 76 (video)

Dick is (nog steeds) radio actief – 40 (video)

De Zaak Natsie (10)

Sluiten