RadioVisie

  • .
    .

‘Pingels’ aan het begin van de FM-band (audio & video)

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Een tiental ‘stukjes’ per dag, dat is zowat het gemiddelde aan berichten dat u per dag bij RadioVisie terugvindt. Sommigen liggen voor de hand omdat het om actueel nieuws gaat, af en toe duikt er een achtergrondverhaal op, een opinie of een column en dan zijn er de zaken die ‘zomaar’ ontstaan. Dit is er zo eentje…

Lezer Bart Mariën zat met een ‘probleem’ waar hij niet uitraakte, uiteindelijk kwam hij met zijn vraag bij de redactie terecht, waar de meesten zich inderdaad ook een ‘vreemd melodietje’ herinnerden, helemaal aan het begin van de FM-band, een heel kort geluidje dat als het ware voortdurend werd herhaald. Van ‘ergens’ in de eerste helft van de jaren 70, tot diep in de jaren 90. Toen was het plots verdwenen…

Gelukkig lopen er op de RadioVisie-redactie ook mensen rond bij wie we altijd terecht kunnen voor een degelijke uitleg. Zenders, signalen en andere golven; één adres collega Walter Galle. Hij kwam al meteen met de oplossing; het betrof een semafoonzender. Zoals er bijvoorbeeld twee in Denderhoutem stonden, twee Philips-exemplaren van ieder 5 kiloWatt. Ze werden in 1991 afgebroken, want semafoons werden toen al, nauwelijks nog gebruikt.

Semafoons werden ook wel eens biepers, piepers, pagers of buzzers genoemd. Met het apparaat werd iemand een signaal of een tekstbericht gestuurd. De semafoon was uitgerust met één of meer telefoonnummers, die door de oproeper konden worden gekozen. Als reactie op de oproep werd een audiosignaal afgegeven en knipperde er een controlelampje, of verscheen er een bericht op het kleine schermpje, afhankelijk van de mogelijkheden en de instellingen. 

Tegenwoordig ziet u die dingen enkel nog in oude films, want met de komst van de gsm werden ze totaal overbodig. Om een landelijke dekking te bereiken in België stonden er dergelijke zenders, naast in Denderhoutem, ook nog exemplaren in het bekende zenderpark van Ruiselede en in het Waalse landsgedeelte.

Er werden zes FM-kanalen gebruikt: 87.15, 87.20, 87.25, 87.30, 87.40 en 87.50 MHz. Tijdens het melodietje, dat ongeveer 100 ms duurde, kon men de frequentie zien veranderen. Ook toen was er al een ‘roaming’-systeem van semafoondiensten actief, dat over de landsgrenzen heen de Benelux, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland omvatte en Eurosignal heette. In België functioneerde het systeem van 1973 tot 1998. Tot dan kon iedereen met een gewone FM-ontvanger, aan de rand van de FM-band, die vreemde pingel horen, waarvan er zes verschillende toonfrequenties waren. 

Tot zover de uitleg, de tekst en het verhaal. Over naar de… beelden dan maar. Diezelfde Walter Galle ontmantelde in 1991 beide Philips-zenders waarvan eerder sprake, en daar is een filmpje van. (TB)


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Luisterrapport: de come back van de Zwart

Opvallend nieuws van NPO Radio 5 voor de senioren. Vanwege het nakende afscheid van icoon Lees verder

De start van Story (audio)

Nog net voor de jaarwissel, even terug naar een andere maand januari. Die uit 1974. Lees verder

Frankrijk: hoe één Egyptische zangeres NRJ redde (video)

Belpop Bonanza achterna, is dit één van de minst bekende en zelfs meest onderschatte gebeurtenissen Lees verder

Peter Van de Veire neemt afscheid van MNM

Peter Van de Veire kondigde deze ochtend - donderdag 2 december - aan dat hij Lees verder

POTZ is er aan begonnen

Sinds dinsdagavond is Vlaanderen alweer een radiostation rijker via DAB+. Met POTZ wordt de digitale Lees verder

Stan Haag ‘voor eeuwig op wacht’ (véél audio)

Vandaag is het alweer twintig jaar geleden dat Stan Haag, radiolegende in Nederland én Vlaanderen, Lees verder

Nieuwe Caroline-zender heeft een Nederlandse geschiedenis

Er komt wat meer duidelijkheid over de herkomst van de nieuwe (tweedehands)zender van Radio Caroline, Lees verder

‘Ik heb het er echt helemaal mee gehad!’

Terug naar november en december 1979. 'Freewave', noem het de Nederlandse tegenhanger van het Vlaamse Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest

7 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Rink
Rink
19 december 2019 - 22:11 22:11

Aan de zenderkasten valt niet veel te zien, ik kan namelijk nergens iets lezen in de video.
De aan het einde van de video getoonde antenne is zeker weten niet gebruikt voor de semafoon die rond 87 MHz heeft uitgezonden. De getoonde antenne hangt veel te laag, deze lijkt meer op de antenne van het Veronica schip. Dit ziet er meer uit als een korte golf antenne, of eventueel middengolf. Zoals iedere FM-liefhebber weet moet je het bij 87 MHz hebben van de antennehoogte. En de voor semafoon gebruikte antennes zullen heel erg lijken op de FM-antennes voor omroepradio.

Semafoon is begonnen als een samenwerking tussen Nederland en België. Er waren 4 zendstations, in Nederland waren dit Lopik (bij Utrecht) en Smilde (in Drenthe). In België waren ook twee zendstations, maar ik weet niet uit mijn hoofd waar, volgens mij 1 in het westen van België (Egem?) en 1 in de Ardennen. Zeker weten waren dit torens met hoge zendmasten. In Lopik was de semafoon antenne de hoogste antenne op circa 390 meter hoogte, in Smilde ook, maar die toren was wat lager, ik schat circa 280 meter hoog. Dit was de enige methode om in Nederland een bijna landelijk bereik te krijgen (Zeeland werd bereikt via de westelijke Belgische zender). Zoals bekend had een landelijk FM-net in Nederland in die tijd 7 zenders nodig.
Er waren ook 4 frequenties in gebruik, niet toevallig 4, want elk zendstation zond op één zendfrequentie tegelijk uit. Ze zonden op elk moment ieder op een andere frequentie uit en tegelijk schoven ze op naar de volgende frequentie. Dus nooit tegelijk op dezelfde frequentie. Dit is uitgelegd op deze wikipedia pagina:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Semafoon

pingeltje:
https://www.pa3hjh.nl/sites/default/files/audio/semafoonriedel.mp3

Guido Schotmans
Guido Schotmans
7 oktober 2019 - 09:36 09:36

Ik heb er nog een in mijn rommeldoos liggen.

Jan D.M.
Jan D.M.
6 oktober 2019 - 21:44 21:44

De zender stond niet in Denderhoutem maar wél op de toen bekende radarsite in Kerksken (beiden een deelgemeente van Haaltert). Ik woonde er toen niet zo ver vandaan. Heden is deze site ontmanteld en gaat de grond terug naar de gemeente Haaltert die er een evenementenhal wil bouwen. De zendmast van Radio Pros (Heldergem) stond ook verschillende jaren op deze site.

Pieter Van Banden
Pieter Van Banden
7 oktober 2019 - 08:42 08:42
Antwoord aan  Jan D.M.

Die zendmast van Radio PROS staat er nog…én ook nog voor de 105.8 FM.Wordt nu gebruikt door City Music (Aalst).Trouwens in dezelfde afgebroken zenderkamer stond de zender van Radio PROS…én dus nu de zender van City Music.

Jan D.M.
Jan D.M.
7 oktober 2019 - 08:57 08:57
Antwoord aan  Jan D.M.

Nog een kleine correctie: de ingang en enkele gebouwen van de radarsite bevonden zich op het grondgebied Kerksken… de zendmasten bevonden zich op Denderhoutem.

Pieter Van Banden
Pieter Van Banden
20 december 2019 - 10:57 10:57
Antwoord aan  Jan D.M.

In het begin der jaren 60 en 70 én zelfs nog begin der jaren 80 kon je ook op de FM band het geluid horen (ononderbroken) van de Telex…Heeft iemand dat nog in zijn bezit of is het ergens te vinden?Ik heb ik dan ook over een geluidsfragment.

Frank
Frank
21 december 2019 - 11:38 11:38
Antwoord aan  Pieter Van Banden

Was dat op ongeveer 87mhz

Don`t copy text!
7
0
Deel hier gerust uw gedachtenx