fbpx

RadioVisie

  • .
    TVV Sound
    .

Nostalgische column Hans Knot – 98 (audio)

Emotelevisie van weleer (deel 1) 

Met de hele familie geschaard rond de Erres-televisie, een glaasje ranja in de hand en een paar froufroutjes op schoot, zo zag ik in de jaren 50 de eerste spelletjes en verrassingsprogramma’s op de Nederlandse televisie. ‘Dit is uw leven’, was er één van. De Nederlandse bewerking van het Amerikaanse ‘This is your life’, dat ook in een Engelse variant uiterst populair was. Na meer dan duizend afleveringen berichtte de BBC op vrijdag 24 oktober 2003, definitief met het programma te stoppen. 

Spelletjes, spelletjes en nog eens spelletjes. Je hoeft de televisie maar aan te zetten en je zit er middenin. Ze zijn populair bij de kijker en de televisiemakers. Er kunnen producten of geld gewonnen worden en verdienen is ook een belangrijk motief voor veel  producenten. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het inzetten van de zogenaamde bel-nummers. Hoe meer mensen bellen, hoe meer er wordt verdiend. 

Waar blijft mijn gewonnen prijs?

Niet iedereen is even gelukkig met deze invulling van de zendtijd. De Tweede Kamerfractie van de Socialistische Partij publiceerde in 2001 een kritisch consumentenonderzoek. Daaruit bleek onder andere dat niet alle winnaars hun prijs kregen. Van een aantal spelletjes wordt gemeld dat ze vallen onder de wet op de kansspelen en dus officieel door de Nederlandse overheid zullen worden aangepakt. Het lijken moderne problemen, maar de relatie tussen spelletjes en televisie is niet nieuw.

Het eerste inbelspelletje van Nederland moeten we eigenlijk gaan zoeken bij de… radio en de publieke omroepen. Zo belanden we bij het razend populaire programma ‘Vijftig pop of een envelop’, dat oud Radio Veronica-dj Klaas Vaak, maar nu onder zijn ware naam Tom Mulder, vanaf 1983 verzorgde voor de TROS. Er werd een eerder algemene vraag gesteld die daarna door de luisteraars telefonisch kon worden beantwoord. De winnaar kreeg vervolgens de mogelijkheid om te kiezen tussen vijftig gulden op z’n rekening of een envelop met een verrassing. In de daarop volgende decennia namen de technische ontwikkelingen fors toe, zodat de directe interactie tussen luisteraars en programmamakers ook steeds groter werd.  

Vanaf ongeveer 1995 maakte het inbelspel ook zijn entree op de televisie. Toch herken ik er iets in van nog langer geleden, van de jaren 50. Toegegeven, in veel opzichten was de tv-wereld toen compleet anders. Aan meer dan een tiental uren kijktijd per week kwamen we niet. Het aanbod was gewoonweg te klein. Alles ging in zwart-wit en was bovendien zo gekunsteld als het maar even kon. 

Vanaf 1957 was er een vloed aan nieuwe spelprogramma’s te zien. Sommige bleken minder geslaagd, zoals de quiz ‘Plus of min’, die voor de NCRV werd gepresenteerd door Johan Bodegraven. Andere deden het een stuk beter, zoals VARA’s ‘Weet wel wat je waagt’, ook uit 1957, met Theo Eerdmans en diens onafscheidelijke assistente Maud (foto). De laatste werd enkel bij haar voornaam genoemd, voluit heette zij Maud van Praag. 

In dit programma kon de speler een oplopend aantal zilveren guldens verdienen, die bij een goed antwoord rinkelend in een schaal vielen. Voor Eerdmans en Van Praag betekende dit programma het begin van een hele reeks variaties. Zo brachten zij voor VARA nog succesvolle en minder succesvolle quizzen als ‘Je neemt er wat van mee’ (1958), ‘TV-Toto’ (1959), ‘Willens en Wetens’ (1961), ‘Wereldwijs’ en ‘Tel uit je winst’ (1964-67). Dat laatste programma leverde de Nederlandse taal de staande uitdrukking op: “U gaat door voor de duizend gulden.”

De prijzen waren redelijk bescheiden. De hoofdprijs van ’Je neemt er wat van mee’, bedroeg duizend min een gulden. Die ene gulden ging er vanaf vanwege de belastingen. Bij ‘Tele-dubbel’ van de KRO uit 1958 liep de maximaal haalbare winst op tot zesduizend gulden. Dergelijke bedragen gingen ook om in de razend populaire spelshow van de AVRO ‘Een kwartje per seconde’ waar Louis van Weerdenburg, beter bekend als Lou van Burg op 7 mei 1961 de voorlopig laatste aflevering van presenteerde. 

Eerder had Van den Burg overigens voor de KRO de publiekstrekker ‘Het Gulden Schot’, een complete showquiz, gepresenteerd. Het was het populairste televisieprogramma van 1959 en 1960. Eind 1964 zou de gevierde Van Burg dit spelprogramma, onder de naam ‘Der goldene Schuß’ voor het Duitse ZDF presenteren. Spelletjes waren er genoeg, ook al in de beginjaren van de Nederlandse televisie. 


TVV Sound
Spotlight
TVV Sound
Broadcast Partners
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Zaandam knapt 'Dofijn' op Het was in de maand maart 1967 dat een flink aantal
De giftige pen van een slecht geïnformeerde journalist Terwijl ik deze column schrijf, luister ik
Zonnestraal Radio in moeilijkheden We hebben het niet over de vele ziekenomroepen, online stations en
Het Nederlandse Planta-schandaal en een Zweeds veto tegen Bonanza Omdat ik al een halve eeuw
Toen de radio nog 'symfonische muziek' programmeerde In de 60-er jaren van de vorige eeuw
Het echte Eurovisie Songfestival Massa’s mensen in de zaal, de één nog uitbundiger dan de
Hoe Rob Out The Beatles vond (en vice versa) Recentelijk verscheen een biografie over Rob
'Muziek uit zee' (en een beetje vanaf de kade) In de negentiger jaren van de

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Column
Plaatje maar weer – 63 (audio)

Kicken op radio en zo (58)

Nostalgische column Hans Knot – 97 (audio)

Plaatje maar weer – 62 (audio)

Groen Licht – 14 (video)

JLB gaat (soms) naar zee – 52 (video)

Sluiten