RadioVisie

  • .
    TVV Sound
    .

Nostalgische column Hans Knot (47)

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Ter voorbereiding van deze nostalgische terugblik waande ik mij weer even op de schoolbanken van de Cort van der Lindenschool in Groningen, waar ik mijn eerste schreden zette op weg naar het leren van de Duitse taal.

Het was meneer Woudstra die mij leerde omgaan met deze taal en vooral de rijtjes er in stampte om ze nooit meer te vergeten. Dat ik ooit later met een Duitse lieve vrouw zou trouwen speelde helemaal niet mee maar kwam later mooi uit. Ik herinnerde mij ook de advertenties die in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw in tijdschriften werden afgedrukt, waarin werd aangekondigd dat diverse talen, waaronder de Duitse, via grammofoonplaten kon worden aangeleerd.

Maar hoe zat het met het leren van de Nederlandse taal aan de oostelijke kant van de Nederlandse grens in bijvoorbeeld 1970? Het zal menigeen verbazen dat de belangstelling voor onze taal verrassend groot was bij de West Duitse radioluisteraars.

Ruim een jaar eerder begon de Westdeutsche Rundfunk (WDR) van de studio in Keulen een radiocursus Nederlands, waarvoor zich ruim 12.000 deelnemers hadden aangemeld. Het was zo succesvol dat in november 1970 een vervolgcursus voor gevorderden werd aangekondigd, waarvoor binnen een week 2100 WDR-luisteraars zich inschreven.

Na het succes van de WDR kregen ook de inwoners van Noord Duitsland de kans zich te verdiepen in de Nederlandse taal. Door het Keulse succes gestimuleerd nam de programmaleiding van Radio Bremen de begincursus van de WDR over.

Het werd zelfs in de Nederlandse kranten aangekondigd waarbij de toenmalige programmaleider van Radio Bremen, W.A. Kreije, wist te melden dat de aanvragen voor de cursusboekjes afkomstig waren uit het gehele ontvangstgebied van Radio Bremen. Zo ook uit Sleewsijk-Holstein in het hoge noorden.

De deelnemers waren afkomstig uit zowat alle beroepsgroepen. Bovendien had een groot aantal leraren zich had aangemeld om klassikaal deel te nemen. Trouwens dit laatste was ook het geval in het hele ontvangstgebied van de WDR. Vooral in de grensgebieden werd aan middelbare scholen van de lessen Nederlands geprofiteerd.

Het idee was destijds afkomstig van mevrouw dr. M. Nestel-Begiebing (foto), die vond dat het voor de vakantiegangers, die Nederland in het vizier hadden, belangrijk was enige kennis van onze taal te hebben.

Zij was destijds leider van de schoolradio van de WDR. Graag vertelde ze over allerlei reacties die er op de cursus waren binnengekomen. Zo bleek er een aardige brief te zijn geschreven door een Ober Studienrat uit Aken die liet weten dat de radiolessen zeer goed aansloten bij het onderwijs in Aken en omgeving. De interesse voor de Nederlandse taal was naar aanleiding van de radiocursus, volgens de briefschrijver, aanzienlijk gestegen.

Niet zo verrassend wellicht was het feit dat een aantal leerboekjes aan douaniers werd geleverd. De populariteit van de begincursus leidde er toe dat de programmaleiding van de WDR in 1972 nog eens tot herhaling besloot, wat later ook zou geschieden met de vervolgcursus. Bij Radio Bremen werd tevens dat jaar de vervolgcursus in de programmering opgenomen.

De belangstelling voor WDR-radiocursussen Frans en Engels, eveneens vroeg in de avond en in hetzelfde programma uitgezonden, bleek aanzienlijk minder belangstellenden te lokken bij onze Oosterburen. Betekende dit dat de Franse taal beter lag bij de Duitsers dan de Nederlandse?

Dit laatste paste wel bij de opvatting van de voornaamste propagandist aan Nederlandse kant, de heer M. Mourik, van de Nederlandse ambassade in Bonn. Hij liet daarover het volgende noteren in november 1970: “De positie van de Nederlandse taal in de Bondsrepubliek is hoogst bevredigend. Alleen in Noord Rheinland Westfalen word het Nederlands facultatief in scholen onderwezen. Waarbij in een tiental scholen de mogelijkheid tot het leren van de Nederlandse taal inderdaad bestaat.”

Aan slechts twee West-Duitse Universiteiten bestond destijds een leerstoel Neerlandistiek en Nederlandse Cultuur (Munster en Keulen). Er waren een twintigtal lectoraten, maar die hadden minder te betekenen dan aan Nederlandse Universiteiten. Een Duitse lector was toen bijvoorbeeld niet bevoegd examens af te nemen.

Veel waarde werd in 1971 gehecht aan het verkrijgen van een leerstoel aan de nieuwe Universiteit van het noordelijke Oldenburg in Neder-Saksen. De regeringen van Nederland en België hadden in principe besloten zich daar gezamenlijk voor in te zetten, hetgeen ook werd gerealiseerd.

Tegenwoordig is het voor onze oosterburen mogelijk om via een blog en podcast onze taal deels kundig te worden. Zoals bijvoorbeeld bij Buurtaal.


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Ome Joop en de kapotte stemband

Een verhaal uit 1979 waarvoor we nog eerst even terug moeten naar Radio Noordzee International Lees verder

Kappen om muziek te kunnen kopen (video)

In 1965 was de tijd dat tieners massaal vinyl kochten nog heel ver weg. Zelf Lees verder

Afdeling ‘Dode Media’: ‘Show ’n Tell’ (video)

In 1965 was ik zestien jaar jong. Ondanks die jeugdige leeftijd was ik reeds volop Lees verder

Radioprogramma’s aangeleverd op vinylplaat (audio & video)

In januari 1980 ging de nieuwe serie ‘Profiles in Rock’ van start, een syndicated product Lees verder

Amerikanen maakten radioprogramma’s mooier (audio)

Onlangs kwam in een nieuwsgroep over radio het onderwerp ‘productiemuziek op lp’s’ voorbij. Toen ikzelf Lees verder

“Dat Is Het Oog Van De Duivel!” (video)

Een bijdrage dit keer waarin ik ruimte maak voor lezer Henk Kruize die het stukje Lees verder

Peyton Place: het werd (te) duur om te kijken (video)

In 1971 opperde de Nederlandse overheid het idee om de kijkbijdrage minimaal te verhogen tot Lees verder

Waar Kol Israël de mosterd haalde (video)

1968 was het jaar waarin de technische tak van de Nederlandse Radio Unie (NRU) internationaal Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx