RadioVisie

  • .
    Spotlight
    .

Nostalgische column Hans Knot – 165 (video)

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Van Vaticaanstad naar Zuid-Afrika via Hilversum

We trekken naar de begindagen van de maand januari 1976. De directie van Radio Vaticana in Rome maakte bekend dat ze haar stem in de ether extra kracht wenste bij te zetten. Dit diende te gebeuren via de grootste roterende antenne ter wereld. Het doel was om de gelovigen over de gehele wereld met programma’s van dit Rooms-Katholieke radiostation te kunnen bereiken, zodat luisteraars niet zouden verdrinken in de wirwar van radiogeluiden. De Vaticaanse radio verzorgde sinds 1957 directe uitzendingen naar een groot deel van de wereld.

Sabino Moffeo, chef van het zenderpark stelde dat met een krachtiger signaal de storingen en interferentie aanzienlijk konden worden teruggebracht. “Waar sommige landen het vermogen van de zenders opvoeren om meer en meer luisteraars te trekken, dienen andere stations ditzelfde te doen om niet te worden overstemd.” Hij benadrukte niet dat er stations waren die met opzet het Rooms-Katholieke geluid dwars zaten.

Hij kondigde tevens aan dat op korte termijn in Santa Maria di Galeria, achttien kilometer ten noorden van Rome, een sterke 500 kW kortegolfzender- vijf keer zo sterk – in gebruik zou worden genomen. Tevens voegde Maffeo er aan toe dat er gebruik zou gemaakt worden van de grootste roterende antenne ter wereld. Twee 79-meter hoge torens, verbonden middels een 85-meter lange draaiende brug. De installatie was qua capaciteit te vergelijken met dat van 21 conventionele antennes.

Klachten over Hilversum 4

Een paar weken eerder, op 28 december 1975, was er de start van een nieuw radionet in Nederland, Hilversum 4. Met een format bestaande uit klassieke muziek. De allereerste uitzending was er een met een joviale knipoog met André van Duin in de hoofdrol. Het was tevens het allereerste programma via de publieke netten van de V.O.O., de voortzetting van de zeezender Radio Veronica.

Na de eerste weken kwamen er honderden klachten binnen bij de NOS, de Nederlandse Omroep Stichting. Zowel via brieven als telefoon meldden luisteraars dat ze ontevreden waren. En die klachten kwamen niet alleen vanuit Nederland maar ook luisteraars in België en West Duitsland lieten hun ongenoegen blijken.

De doorsnee luisteraar was er namelijk vanuit gegaan dat het format daadwerkelijk uit klassieke muziek zou bestaan, maar in vele uren was louter gesproken woord te horen. Verder waren er klachten over het feit dat de zender enkel via de FM was te beluisteren en dat men reeds om vijf uur in de middag uit de ether verdween. Een gegeven dat tegenwoordig ondenkbaar is geworden.

Late start van tv in Zuid Afrika

Had Nederland het geluk een nieuw radionet te kunnen beluisteren dan was de situatie in Zuid-Afrika in januari 1976 totaal anders. Na lange jaren van weifelen werd die maand televisie gelanceerd, maar meteen in kleur. De rijkere landgenoten hadden een toestel kunnen kopen en ongeveer een miljoen kijkers hadden op de openingsuitzending de toespraak van de toenmalige premier John Vorster gevolgd.

Een toestel kostte destijds rond de 900 rand, dat was gelijk aan 2800 harde Nederlandse guldens. Daar bovenop diende ook nog eens een kijkvergunning van 60 Rand te worden betaald. Wat heel duidelijk aangaf dat alleen de rijkere – hoofdzakelijke witte Zuid-Afrikanen – een plekje in de huiskamer moesten vinden voor hun nieuwe aanwinst. Pas in 1981 zou de inheemse bevolking een eigen televisiestation krijgen. Tegelijk werd beloofd dat de apparaten, die voornamelijk in Zuid-Afrika werden geproduceerd, betaalbaar zouden worden voor de grotere massa.

De kostenfactor was voor de Zuid-Afrikaanse omroepmaatschappij SABC een groot struikelblok. Allerlei cijfers verschenen in de dagbladpers aangaande uitgaven en inkomsten. De kijktaks bracht naar schatting een bedrag op van rond de zeven miljoen Rand. Gerekend werd dat het totale tekort op exploitatie in het eerste jaar rond de 50 miljoen Rand zou schommelen. In de voorafgaande jaren was dit financiële struikelblok steeds weer reden geweest om televisie-uitzendingen niet in te voeren.

Twee talen – dubbel zo duur

Ook was de regering van mening dat het moreel van de Zuid Afrikanen door de televisie-uitzendingen zou worden aangetast en het dus schadelijk kon zijn voor bijvoorbeeld de jeugd. Tevens zou de aantrekkingskracht voor de sport verslapen. Omdat het land tweetalig was, werden de programma’s afwisselend in beide talen gebracht. Dit betekende dat de ene avond een aanvang nam met een 150 minuten durend programma in het Engels, gevolgd door 150 minuten in het Afrikaans.

De daarop volgende avond was de volgorde omgekeerd. Uiteraard was de tweetaligheid mede oorzaak voor de hogere kosten. Onder meer dienden veel programma’s ondertiteld te worden. Enkele weken na de start werd al gesproken over de eventuele invoering van reclame om op die manier de financiering enigszins sluitend te kunnen krijgen.

In de beginperiode werd er 310 miljoen gulden geïnvesteerd en waren er 34 zender operationeel, waarbij gebruik werd gemaakt van het PAL-systeem. Het grote aantal zenders was nodig om zoveel mogelijk de bewoonde gebieden van het immense land te kunnen bereiken. En dan te bedenken dat er in de beginperiode slechts 220.000 bezitters van een tv-toestel waren. Vanuit de SABC werd gemeld dat men maximaal één miljoen kijkers op die manier kon bereiken.

De helft van de programma’s werd in Zuid-Afrika zelf geproduceerd, terwijl veel werd geïmporteerd uit landen als Engeland, West Duitsland en de VS. De SABC maakte zich niet schuldig aan de toenmalige rassenscheiding. Het aandeel van niet-witte acteurs bleef niet beperkt tot een huisknecht of kindermeisjes. Uiteraard waren er voor die tijd wel scherpe regels, zo mochten beslist geen erotische scenes worden uitgezonden en dus ging de schaar er af en toe flink in.


Amptec

Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Nostalgische column Hans Knot – 164 (audio & video)

1976: Misselijke piratengrap en het huwelijk van Joop Het was wat in de nacht van Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 163

1969 - ‘World Star Festival’ Er zijn verschillende Kringloopwinkels, met het goede doel in gedachten, Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 162

1965: Het jaar dat er druk tv-studio's werden gebouwd Na een korte vakantie, neem ik Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 161 (video)

Herinneringen aan 1973 Je kunt het je niet meer voorstellen dat het grensverkeer in Europa Lees verder

Ome Joop en de kapotte stemband

Een verhaal uit 1979 waarvoor we nog eerst even terug moeten naar Radio Noordzee International Lees verder

Kappen om muziek te kunnen kopen (video)

In 1965 was de tijd dat tieners massaal vinyl kochten nog heel ver weg. Zelf Lees verder

Afdeling ‘Dode Media’: ‘Show ’n Tell’ (video)

In 1965 was ik zestien jaar jong. Ondanks die jeugdige leeftijd was ik reeds volop Lees verder

Radioprogramma’s aangeleverd op vinylplaat (audio & video)

In januari 1980 ging de nieuwe serie ‘Profiles in Rock’ van start, een syndicated product Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx