RadioVisie

  • .
    Spotlight
    .
TVV Sound

Nostalgische column Hans Knot – 149 (audio)

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Terug naar juni 1968

Een jaar en een maand waarin behoorlijk veel medianieuws te melden was. In die tijd had je twee instanties die zich bezig hielden met de organisatie van radio en televisie in Nederland. Enerzijds was dat de Nederlandse Radio Unie, kortweg de NRU. Anderzijds betrof het de Nederlandse Televisie Stichting, ofwel de NTS. Begin van de maand werd bekend dat de NTS enkele organisatorische veranderingen door zou voeren. Het betrof de ‘diensten’ die ressorteerden onder de heer J.W. Rengelink, lid van de raad van beheer en verantwoordelijk voor programmazaken. 

De in opbouw zijnde NTS-programmastaf werd ondergebracht in een zelfstandige afdeling, de Dienst NTS-Programmastaf. Hoofd werd de heer C.H. Enkelaar. Daarnaast had het bestuur een tweede nieuwe dienst ingesteld voor de programmacoördinatie en de internationale programma-uitwisseling. Tevens vielen binnen die afdeling andere internationale programma-aangelegenheden en programma-administratie. Hoofd werd de heer H.P. Maas, die voordien de secretaris was van het ‘Bureau Programmazaken’.

Historisch gezien is het goed deze beslissingen vast te leggen omdat ze vaak enkel in interne documenten zijn terug te vinden. Als derde nieuwe werd de ‘Dienst Programmafaciliteiten’ opgericht, onder leiding van de heer A. van den Dool. Daarin waren ondergebracht de vroegere programmadienst van de NTS, de afdeling filmacquisitie en – verkoop. Alsook de groep verantwoordelijk voor vertaling en ondertiteling van films en documentaires. 

De reorganisatie had onder meer tot doel een duidelijke taakverdeling tot stand te brengen tussen de service verlenende afdelingen – die gelijkelijk gingen werken voor alle zendgemachtigden – en de afdelingen die waren belast met de zorg van het NTS-programma, ondergebracht in de dienst NTS-programma.

Veertig jaar bij de Vara

Er was ook nieuws rond Gabri de Wagt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij bij Philips om zich vervolgens in te zetten voor Radio Herrijzend Nederland. Daarna werd de VARA zijn werkgever, waar hij liefst veertig jaren actief zou zijn. Begin 1966 had hij een nieuwe functie gekregen als ‘Hoofd Documentaires’ van de VARA televisie, maar al binnen een half jaar had hij die functie alweer neergelegd. Het bleek niet te bieden wat hij had verwacht, het waren vooral de administratieve en organisatorische werkzaamheden die teveel in beslag namen. 

In 1964 ruilde hij de VARA radio voor de televisieafdeling. Nadat hij zijn functie als ‘Hoofd Documentaires’ had neergelegd werd hij vaste medewerker voor zowel de afdeling radio als televisie. Voor de laatste poot ging hij documentaires samenstellen. Tevens werd hij eindverantwoordelijke voor een nieuw veertiendaags radiomagazine. Later was hij verantwoordelijk voor de publicatie in boekvorm over zeventig jaar VARA.

De Radiovereniging, programma van het Genootschap van Vrienden van het Medium Radio, gemaakt door Wim Noordhoek en voorzitter Arend Jan Heerma van Voss, bracht onder meer een interview met oud-programmamaker Gabri de Wagt, over zijn entree in 1946 bij de VARA. Het ging ook over zijn jeugdprogramma’s, over het populaire magazine Marimba, de breuk met tekstschrijver Bob Uschi in 1960 en over zijn latere documentaires. Het programma werd op 12 september 1989 uitgezonden. 

° Column gaat verder onder de audio.

Taalexperiment in drie buurlanden

In dezelfde maand juni 1966 werd een radiofonisch experiment aangekondigd, waarbij het de bedoeling was om dit over een langere periode uit te bouwen tot een prachtige serie over de levende talen en dialecten in Nederland, Duitsland en Vlaanderen, met name in de onderlinge grensgebieden. Het werd een samenwerking tussen de NCRV en Radio Bremen over allerlei taalverwantschappen in de cultuur.

Het ging niet enkel over de geografische grenzen, maar ook om allerlei misverstanden uit de weg te ruimen. Zoals de mening die nog onder zeer veel Duitsers leefde, dat het Nederlands een Nederduits dialect zou zijn, in plaats van een uit het Nederduits ontwikkelde zelfstandige taal.

Het nieuwe programma idee was het initiatief van NCRV-regisseur Ab van Eyk en de Duitser Walter A. Kreye van de afdeling Heimatfunk van Radio Bremen. Half september 1966 ging de eerste gezamenlijke uitzending de ether in. Ze was bedoeld als een soort trailer en kreeg de titel ‘Taal zonder grenzen’. In het Duits werd dat ‘Sprache ohne Grenze’. 

Wat het Nederlandse aandeel in dit programma betreft was de Groninger dichter Simon van Wattum met bepaalde sleutelwoorden uit een vers te horen en daarmee ging hij spelen in allerlei dialecten. In dezelfde geest was ook een collega dichter uit Duitsland te beluisteren. Behalve Simon van Wattum, waren ook de literatoren Wim Hazeu, Otto Dijk en Jozef Eykmans te gast. Vanuit Hilversum en Bremen werd het programma vrijwel gelijktijdig uitgezonden. Ook werkten Harm Jan Tuin en Meta Waalkens van de RONO, de Regionale Omroep Noord en Oost vanuit de studio in Groningen mee. In latere uitzendingen werd ook de kennis van de Vlaamse collega’s ingezet.

Simon van Wattum (foto) was verbonden aan het Nedersaksisch Instituut van de Rijksuniversiteit te Groningen. Professor Klaas Hanzen Heeroma, directeur van voornoemd instituut, gaf in het programma – in de maand oktober – een tweetal inleidende voordrachten, zowel in het Nederlands als het Duits, over de vraag hoe het met de taalverhoudingen in Nederland en Duitsland stond.  

Wordt vervolgd


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Nostalgische column Hans Knot – 148 (audio & video)

De allerlaatste grote radiopionier In deze aflevering neem ik je mee naar de radio uit Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 147 (video)

TT, dure telefoon en het naakt van de NOS Laten we eens kijken wat ik Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 146 (audio)

British radio-invasion from... France In januari 1979 maakten de toenmalige omroepverenigingen, zoals gebruikelijk aan het Lees verder

Nostalgische column Hans Knot – 145 (video)

'Eén miljoen Nederlanders in de weer met zendapparatuur' Terugdenkend aan januari 1979 komt direct in Lees verder

1974: Philips introduceert de computerterminal

Hans Knot blikt in zijn wekelijkse retro-column terug op de lotgevallen van de Nederlandse Postgiro.

Spanje: radio moest Nederlandstaligen hart onder de riem steken

Op 1 maart 1980 startte in Spanje een commercieel radioprogramma dat gericht was op de Lees verder

Realisten 81: de zeezender die nooit van start ging

In 1981 probeerde ene Hans Knoop met veel blufpoker over een zogenaamde zeezender aandacht te Lees verder

Zo keken we televisie in 1987 – 2 (video)

In 1987 stelden de kijk- en luisteronderzoeken nog niet echt veel voor.

Inschrijven
Abonneren op
guest

0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx