RadioVisie

  • .
    .

1978: De ‘moeilijke’ verhouding deejay en platenindustrie

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Het is weer tijd om in de archieven te duiken. Welke knipsels en aantekeningen heb ik in de maand januari 1978 verzameld? Dat was een half jaar voordat ik hoofdredacteur werd van Freewave Media Magazine. Inmiddels al sinds 2014 bekend als Freewave Nostalgie. In die bewuste maand stond er een onderwerp heel centraal, dit naar aanleiding van een bericht uit de burelen van Buma-Stemra. De auteursorganisatie had er bij de diverse publieke omroepen op aangedrongen om medewerkers, speciaal de deejays, te verzoeken om hun banden met platenfirma’s en muziekuitgeverijen te verbreken. 

Buma-Stemra vond dat er vanuit de omroeporganisaties veel sterker diende te worden toegezien op het niet vermengen van private en gemeenschappelijke belangen, zoals die in de omroepwet waren vastgelegd. Directeur Ger Willemsen sprak van vervalsing en oneigenlijk gebruik van auteursrechten. Volgens hem ontving zijn organisatie regelmatig klachten van auteurs en artiesten die door bepaalde muziekuitgeverijen en/of platenmaatschappijen geweigerd werden als men er niets tegenover wenste te stellen. 

Strenger in het buitenland

Zo merkte hij op dat in landen als de Verenigde Staten, Engeland en West-Duitsland al vele jaren eerder maatregelen waren genomen. Willemsen schreef in een uitgelekte brief onder meer dat er in Nederland sprake was van een vrije programmasamenstelling. Het moest volgens hem onmogelijk gemaakt worden dat er platen werden geproduceerd en uitgebracht waarbij een commercieel gebonden presentator, of wie dan ook binnen de omroepen, er financieel beter zou van worden.

Uiteraard  volgden er reacties vanuit Hilversum. De NOS meldde dat men hoog verbaasd was over de uitspraken omdat er nooit bewijs was geleverd van commerciële gebondenheid van de omroepmedewerkers. Ook AVRO-directeur Siebe van der Zee was direct in de pen geklommen om nadere uitleg van de heer Ger Willemsen (foto) te vragen. Een gesprek zou meer helderheid moeten verschaffen over wat er zoal was beweerd. 

Op zich waren de opmerkingen vanuit de Buma/Stemra niet nieuw te noemen want in meerdere krantenartikelen werd er vanuit diverse organisaties al jarenlang geklaagd over de dwarsverbindingen die zowel radio- als televisiepresentatoren met de platenindustrie zouden hebben. Willemsen baseerde daarbij zijn mening op diverse klachten die waren binnengekomen van artiesten. 

Zo was sommigen gezegd dat ze pas in een programma mochten optreden als ze een volgende plaat lieten opnemen bij de maatschappij waar de deejay commerciële banden mee had. Of uit welk repertoire de deejay zoveel mogelijk putte om zijn programma’s te vullen. In een ander interview had Willemsen al eens aangegeven dat hij vijf presentatoren kon noemen die een eigen muziekuitgeverij hadden

Heel moeilijk te bewijzen

In een GPD interview: “De insiders weten het, maar het is zo moeilijk om een waterdicht bewijs te leveren. Echter, de klachten van onze leden zijn er wel. De vrije toegang tot de ether wordt belemmerd door makers van programma’s die een artiest pas willen opnemen als ze een joint venture met hem afsluiten. En daar maken we ons ernstig zorgen over.”

Er zat Ger Willemsen nog meer dwars. De omroepen vermelden nergens in de standaardcontracten die presentatoren afsloten dat het hen verboden was commerciële banden te hebben met de platenindustrie. Een heel verschil met gelijkaardige contracten die in andere landen werden getekend en waarin een verbod wel was opgenomen.

Bij de NCRV gaf men in januari 1978 ook aan dat er geen wantoestanden waren binnen hun team van presentatoren en dat men van Willemsen meer concrete informatie verwachtte. Vanuit de VARA volgde ook een reactie. De omroepvereniging meldde dat er bij hen ook totaal geen sprake kon zijn van commerciële bindingen. Mocht dit wel het geval zijn, dan zou de arbeidsovereenkomst direct worden ontbonden.

Het was zeker niet de eerste en vooral niet de laatste keer dat het onderwerp ‘commerciële banden van radiopresentatoren’ aan bod kwam. Heel vaak zou dit, in welke vorm dan ook, de publiciteit halen. De omroepen gingen veel later overstag door elke vorm van gebondenheid met de commercie te voorkomen door het aanstellen van de zogenaamde muzieksamenstellers, die vooraf uitgebreid gescreend werden op een eventuele band met grammofoonplatenmaatschappijen.

° Tip: Probeer eens het boek ‘Buma/Stemra, sedert 1913. Een geschiedenis’ van Cor Witbraad in handen te krijgen. Het werd in 2007 uitgebracht door de Walburg Pers in Zutphen. Voor een recensie van dit werk, klik hier.


TVV Sound

Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Inschrijven
Abonneren op
guest

0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx