Nostalgie: het DAB-mysterie ontrafeld Sprokkelwerk van Norkring, Topradio en Maria springen Antwerpen 'te hulp'

Leestijd: 4 minuten

De mux DAB+ Vlaanderen, uitgebaat door Norkring België, kreeg er dus gisteren een dertiende radioproduct bij: Nostalgie Vlaanderen. Er bleken links en rechts wel wat lieve woordjes nodig om de 64 kbit/s bijeen te harken en zo het landelijke radioproduct van Mediahuis haar wettelijk verplichte, maar voorlopig bescheiden plekje te kunnen geven in de digitale etherruimte. Veel wordt er niet over gecommuniceerd en al zeker niet over de technische achtergrond. Dus gingen we zelf maar wat dieper graven in de digitale ‘bits and pieces’ van deze operator. Het is een les in communicatie die ze bij Norkring nog steeds niet echt onder de knie hebben.

Eerst wat theorie

Een DAB+ multiplex (of ‘ensemble’) is in feite een puzzel van samen 1152 kbit/s. Dat is de ruimte die praktisch kan worden verdeeld onder de radiostations, tenminste bij een gemiddeld beschermingsniveau (actueel is dat niveau 3A, lees hierover meer in de laatste paragraaf van dit artikel). Sinds 18 augustus, met de komst van Qmusic non stop, Joe 70’s en Joe 80’s, was er in de commerciële mux 11A alles samen 1120 van de 1152 kbit/s in gebruik. Er bleef dus nog een rest van 32 kbit/s over. Het feit dat vier Medialaan-producten hierbij terugschroefden van 96 naar 88 kbp/s lijkt er op te wijzen dat ook met Medialaan werd ‘gedeald’ om een beetje ruimte te creëren voor Nostalgie. Al is die 32 kbp/s op zich uiteraard te weinig voor een muzikaal product. Dat zou bijzonder magertjes klinken tussen de andere digitale stations die 80 tot 96 kbit/s ter beschikking hebben. 


Lees verder onder de advertentie


Los het op!

Norkring moest dus op zoek naar extra bits. De tijd was kort, want Nostalgie keek aan tegen de wettelijke deadline van 1 september. Je kunt er dus donder op zeggen dat er vanuit het kabinet Gatz aan de verschillende stakeholders een dwingende boodschap was meegegeven: “Los dit op!”. Die oplossing werd uiteindelijk gevonden in de datapakketten die een aantal stations gebruiken om via DAB+ wat extra digitale info mee te zenden.

Die datapakketten, telkens 16 kbit/s, gaan officieel door het leven als MOT SlideShow, een technologie die pas in 2012 werd geïntegreerd in DAB+. Als je dit snufje goed gebruikt betekent het vooral visueel een meerwaarde in de autodisplay en in het duurdere segment onder de DAB+ ontvangers. Dan kun je als radiostation de displays van je luisteraars opvrolijken met wervende beelden: flitsende stationslogo’s, foto’s van artiesten en deejays, weer en verkeer, songinfo, aankondigingen, eventueel zelfs advertenties, noem maar op.

Niet efficiënt

In Nederland en de meeste andere landen zit die MOT-capaciteit sinds een paar jaar gewoon ingebouwd in de totale bitruimte die de stations afhuren, maar in onze Vlaamse muxen, 11A en 12A, zijn dat nog aparte, supplementaire pakketten. Internationaal noemt men die Vlaamse werkwijze echter “inefficiënt gebruik van bandbreedte”. Zo huurt Qmusic bij Norkring dus in feite audio (96 kbit/s) plus data (16 kbit/s). Ook Joe, Family, Maria, Roxx, TOPradio en de twee VBRO-producten huren zo’n datapakket bovenop de bitruimte voor hun audio. Tot gisteren waren er dus 8 van die pakketjes van elk 16 kbit/s in gebruik.

Voor Qmusic en Joe heeft dat systeem louter voordelen: zij kunnen de MOT SlideShow op hun twee hoofdproducten zonder meerprijs ontkoppelen met aangepaste info naar respectievelijk Qmusic non-stop en Joe 70’s/Joe 80’s. Zij kunnen dus met twee pakketjes de displays van hun vijf producten aansturen.

Overigens zijn de radio’s van de Medialaan ook de enige in de commerciële mux die visueel echt iets nuttig doen met die datacapaciteit. Bij de andere gebruikers beperken ze zich tot station- en/of songinfo. Radio Maria stuurt via die weg dan weer gebeden en boodschappen naar zijn luisteraars.



Cadeautje aan Antwerpen

Terug nu naar het bitprobleem van Norkring. Een beetje DAB+-toestel verraadt al snel het ‘magische geheim’ waarover de betrokkenen liefst zo hard mogelijk zwijgen: bij Topradio en RadioMaria blijken de extra datapakketten (2 x 16 kbps/s) verdwenen. Topradio toont momenteel “zwart”, maar bij Radio Maria zitten de tekst en beelden nu als PAD ingebouwd in het audiosignaal, zoals ze ook in Nederland doen.

Hierdoor kwam de (minimaal) gezochte 32 kbit/s vrij. Samen met de 32 die nog vrij was levert dat een signaal op van 64 kbit/s voor Nostalgie. Zonder ruimte voor extra data of songinfo, al kunnen ze die vanaf nu wel verpakken in hun audiosignaal. Sinds gisteravond is trouwens al een logo te zien, net als bij BBC World Service. Kwalitatief is het zowat het minimum, maar wettelijk zit Nostalgie gebeiteld en dat is het enige wat momenteel telt.

Sleutelen aan het beschermingsniveau?

Tot slot nog dit: het is een fabel dat de capaciteit van de Norkring-mux nu theoretisch helemaal volzet is. Als de provider zou overstappen van een ‘protection level’ 3A naar 3B, dan komt er in die mux 11A liefst 384 kbit/s extra ruimte beschikbaar, goed dus voor gemakkelijk vier tot vijf extra kanalen. Idem trouwens voor de VRT-mux 12A. Steeds meer buitenlandse uitbaters van DAB+ netwerken zetten nu al die stap van beschermingsniveau 3A naar 3B (zie tabel onderaan dit artikel).

Technisch heeft zo’n ‘verruiming’ enkele nadelen, maar niet onoverkoombaar. Zo gaat een grotere mux-capaciteit altijd wat ten koste van het vermogen van de zenders, waardoor de signalen gemiddeld met zowat 3dB moeten worden versterkt. Een beperkt aantal autoradio’s ondervindt naar verluidt ook problemen met die verruimde muxen, maar ze zijn te verhelpen met een software-update.

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Het Avondblad van 18 september (video) Lokale onvrede, radio met een schermpje en een 'top... Aanschuiven bij de Raad van State Om het netjes uit te drukken; al sinds het prille begin van het vrije radiofenomeen - we noteren het jaar 1980 -, zijn de opeenvolgende ministe...
Rusland kiest voor DRM+ DAB+ heeft te veel nadelen in uitgestrekt land Rusland heeft zich uitgesproken tegen de invoering van DAB+. Het land opteert in de plaats daarvan voor DRM+. De beslissing werd op 11 september genomen door het Russische minis...
Was Noorse uitschakeling FM een fout?   Centrumpartij wil alle FM-frequenties weer actief Uitstel FM Noorwegen switchte vorig jaar als eerste in Europa, en categoriek, van FM naar DAB+. Dat gebeurde gefaseerd: op 11 januari 2017 in de eerste regio’s, en op 13 decembe...
Het Avondblad van 13 september (video) Een nieuwsrondje via Amsterdam, over Leuven naar Ge... Hoogfeest voor broadcasters in Amsterdam In Amsterdam opende vandaag IBC 2018, het jaarlijkse hoogfeest voor alles en iedereen die iets doet rond 'broadcast'. De tentoonstelling...
DVB-T: Zwitserland volgt Vlaanderen  Maar heeft wel een 'eleganter' oplossing De Vlaamse publieke omroep, ‘ons aller VRT’, staat niet alleen in haar besluit om te stoppen met digitale ethertelevisie. Ook in Zwitserland zet de SRG-SSR (Schweizerische Radio- u...
Flinke groei DAB+-stations in Berlijn Mede mogelijk door een nieuwe DAB+-multiplex Het lijkt een beetje de ‘DAB+ special Duitsland Week’ bij RadioVisie. Onze oosterburen zitten dan ook alles behalve stil op het vlak van digitale etherradio. Hun evolutie biedt alv...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound

10
Reageer op dit artikel

avatar
4 Aantal reacties
6 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
9 Personen die reageerden
StevenRobbybartRudy De SaedeleirTom Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
N.D.
Gast
N.D.

Ik durf er mijn kop niet op wedden, maar mijn oud Aldi DAB(zonder plus)-radiotoestel, waaruit ik de SLS-pakketten apart kan uitlezen en Wohnort (http://www.wohnort.org/dab/belgium.html) beweren dat de datapakketten bij TOPradio en Radio Maria verdwenen zijn. In de praktijk klopt deze theorie maar half.

TOPradio had al tijden slideshows met songinfo en bijhorende albumhoes, sinds gisteren is er totaal niets meer te zien, zelfs geen stilstaand logo. Radio Maria heeft als vanouds slideshows (zenderlogo’s en afbeelding(en)) die bij het afgespeelde programma past). Ook Nostalgie zendt, ondanks het geen apart datapakket heeft, 2 verschillende logo’s in rotatie, oranje in witte letters, en omgekeerd.

Volgens Wohnort (en mijn radio) blijven de 2 VBRO-zenders een apart datapakket hebben. Misschien is deze dataruimte nu gebruikt voor Nostalgie en Maria (zonder technische naamswijziging), en zijn de originele datapakketten van TOPradio en Maria nu in het gebruik voor 32 kbps extra audio voor Nostalgie?

VBRO heeft eigenlijk nog nooit iets met hun datapakketten aangevangen, het logo dateert nog altijd uit de ‘testperiode’, toen alle zenderlogo’s nog een extra Norkring-logo erbij hadden. Ook DLS (radiotext) was er nooit in gebruik. Sinds gisteren zie ik nu wel enkel ‘VBRO Evergreen’ staan bij betreffende zender.
FamilyRadio maakt sinds heel kort gebruik van dynamische slideshows, waarin een deel van hun programmering terug te vinden is.

Hoe dan ook, het is een ingewikkelde puzzel geworden. Alle 864 CU’s zijn gevuld, op het eerste zicht zonder al te veel merkbare nadelen t.o.v. de vorige situatie. Enkel TOPradio staat momenteel ‘op zwart’.

Patrick Moedbeck
Gast
Patrick Moedbeck

Op mijn DAB+ tuner is het TOPradio logo ook verdwenen, alleen song met uitvoerder plus de dj van dienst worden nog getoond. Wat de ‘verkwisting’ betreft van de VRT kanalen met vijf keer Radio 2 mag ik toch vermelden dat VRT. NWS foto’s met korte teksten uitzend. Dat is een extra service, nu kan je ook nieuws lezen op de radio in de huiskamer!

sif
Gast
sif

De bitrate van TOPradio is nu als enige verlaagd naar 72 kbps

Soulman Vdb
Lid
Soulman Vdb

Ook top op DAB+ in kwaliteit verlaagd,het geknoei gaat beginnen,de geluidskwaliteit zal zo niet lang veel beter zijn dan de fm uitzendingen,denk dat ik weer wat meer mijn internet radio ga aanzetten

Tom
Gast
Tom

Als ik de rekening maak, zat de MUX11A vol (1152/1152) vanaf 18-08-2018.
Door het inleveren van 8 kbps (audio) voor Joe, Joe 70’s, Joe 80’s, Qmusic nonstop en Top,
en 16 kbps (data) van Maria en Top is er 72 kbps vrijgemaakt. Toch gebruikt Nostalgie slechts 64 kbps, of nemen ze (om financiële reden) genoegen met 64 kbps?

Steven
Gast
Steven

Kunnen ze niet gewoon zoals in Nederland de data ook via PAD sturen? Ik heb al gemerkt dat niet alle DAB radio’s de data pakketten ontvangen. Op mijn eigen radio zie ik enkel logo’s als ik effectief naar een nederlands station luister via DAB, bij de vlaamse stations niks… behalve sinds kort nu Joe en Q nonstop, Nostalgie en Maria.

Meer in Actueel
De herfst is al gestart bij Nostalgie
Het Avondblad van 27 augustus (audio)
StuBru verloor 2% marktaandeel in een jaar
VS: Doek valt over tijdseinzenders
Nostalgie voor het eerst op kop in Wallonië
Het weekendblad van 25 & 26 augustus (video)
Sluiten