‘Niemand die Manneke Pop kan overnemen…’ Kwestie van stijl

Leestijd: 5 minuten

Beste Michel Follet,

We kennen elkaar niet hoewel jij en ik al jaren meedraaien in het radiogebeuren, elk met een andere ‘stijl’ . Als jeugdvriend van Peter, nog voordat het succes kwam, moet ik reageren op je opinie,  om de synthese die je je hebt eigen gemaakt en als voor waar mee door het leven meeneemt, bij te stellen. Niets persoonlijks dus en ik apprecieer dat je het ontbreken van berichtgeving probeert te duiden, maar Peter zou zijn visie over stijl kordaat en krachtig mededelen, ik doe het iets uitgebreider. Weet dat Peter en ik zijn opgegroeid met Radio London, Caroline en Veronica, net toevallig dezelfde stijl die alle BBC’s en BRT’s en Hilversum’s naar huis stuurde. Ik zal even het begin schetsen om het geheel te plaatsen.

Samen aan de eetkamertafel bij de ouders van Peter thuis knipten we jingles aan elkaar en deejayden we. We draaiden samen in een jeugdclub Hangar 2030, deden legerdienst en openden in december 1972 dé dancing van Vlaanderen namelijk PopKing in Antwerpen waar we zeven op zeven draaiden. We deden drive in shows voor Guy Van Antwerpen , we bolden in de Deux-Chevaux van Peter naar Hilversum en naar Den Haag (Caroline House), gewoon om de sfeer, die we al jarenlang via Veronica en Noordzee hadden opgesnoven, live te beleven. We hadden samen een café The Monkey Bar in Westmeerbeek waar we drive in shows hielden, en namen daar onze auditietapes op voor Radio Atlantis waar we samen begonnen in de lente van 1973. 


Lees verder onder de advertentie


Radio Atlantis 1973: Bert Bennett, Tony Houston, Peter Van Dam, Luc Van Kapellen, Adriaan Van Landschoot en Joop Verhoof

Toen radio Expres werd opgericht in 1982 haalde ik Peter erbij voor het blok 17-19 ‘Het hek van Van Dam’, hij werkte toen ook bij KRO. Hoe ver ga ik moeten zoeken om in 1982 een programma te vinden op de BRT radio dat aan het Hek kon tippen? Laat me weten of er toen iets was met gelijkaardige creativiteit en durf. Wie heeft Flock of Seagulls en Simple Minds hun doorbraak bezorgd in Benelux, om maar een voorbeeld te geven van ‘voorkennis’ of muziekkennis.

Peter sleurde me mee naar zaaltjes waar hij wederom dacht dat er goeie muzikanten zouden staan, zo kom je dan terecht in een zaaltje waar tien man staat, met op het podium een zekere Dave Stewart en Annie Lennox… Voorkennis en muziekkennis? Vraag het aan Peter en je kreeg er het jaar en de maand en de producer bij…

Wat de stijl betreft voor Vlaanderen en de voorkeur voor de VRT-stijl… Dan is een beetje geschiedenis op zijn plaats om dit in een juiste context te kunnen analyseren: dankzij Radio Atlantis werd BRT door elkaar geschud in 1973. Mocht je het willen nazien, kijk dan naar de playlist van Radio Atlantis en sla er de BRT Top 30 van de week daarna erop na: alles wat Atlantis draaide kwam in de BRT Top 30 omdat toen die hitparade nog was samengesteld op platenverkoop.

Dus een stijl die in Vlaanderen niet gewaardeerd werd, met meer dan vier miljoen luisteraars in Vlaanderen en Nederland op de middengolf ? En nadien werd die stijl nog jaren beluisterd via Mi Amigo. Is het niet zo dat het staatsapparaat BRT/VRT zijn populariteit te danken heeft aan de jaarlijks gratis verkregen financiële middelen en ongeziene distributie en marketingmogelijkheden? Of vind je dat de VRT stijl van radiomaken met het succes te maken heeft? 

Hop, we springen naar de jaren 80 waar de lokale radio’s – opgelet, met hun dj-stijl op enkele uitzonderingen na – 36% marktaandeel haalden. Wederom had BRT geen ‘stijlvol’ antwoord, tenzij de politiek erbij halen en weg met die sterke radio’s, geef ze allemaal een honderd Wattje. En Studio Brussel mocht ineens landelijk en 24 uur uitzenden. Dan kwamen de ketens zoals Contact en SIS. Graag wederom een nieuw decreet aub, zodat die verboden worden.



En als we nu eens zelf een vrije radio beginnen en we geven die de naam Radio Donna en we plaatsen daar een zestal minuten reclame op per uur, dan zal het toch wel gedaan zijn zeker met al dat concurrentieel gedoe? Klonk het zo ongeveer in de vergaderzaal van de VRT? En inderdaad, in heel Vlaanderen zonder kraakje, de hits van Donna en de politieke ondersteuning betekenden een sterfhuisscenario voor vele lokale initiatiefnemers. Een hele economische jongerensector die door VRT en politiek naar de prullenmand werd verwezen. Zo werd de huisstijl van VRT gered, er was gewoon geen andere stijl meer te beluisteren . 

Door de start van de commerciële landelijke radio is het marktaandeel van VRT radio nu van bijna 90 naar nog ongeveer 60% gedaald. In bedrijfsmiddens in de hele wereld heb je dan dikke problemen met de mededingingsautoriteiten, niet zo in Vlaanderen. Dat je daaruit afleidt dat Vlaanderen van de VRT-stijl houdt is wishful thinking, Vlaanderen heeft geen keuze. Je zal waarschijnlijk willen verwijzen naar de landelijke commerciële stations, maar ook die stijl bevat dus weinig inventiviteit en durf. Want dat is risico, het is gevaarlijk met betrekking tot de reclame-agentschappen die de wet dicteren.

Er is geen kloof tussen de ‘commerciële mensen’ en de ‘mensen van de VRT’, velen worden door velen van het ‘andere kamp’ gewaardeerd. Het gaat erom dat het staatsinstituut (niet omdat het nu een NV is, het blijft een politieke openbare omroep) op alle fronten bevoordeeld wordt en andere spelers niet teveel in de buurt mogen komen zoals dat in de 70 en 80 jaren het geval was. En zoals luisteraars voorlopig weinig stijl-alternatief hebben, zo klampen redacties zich vast aan Radio 1 en Studio Brussel zoals je opmerkt… En inderdaad, Peter was de laatste jaren niet in het nationale nieuws, maar sla de krant eens open of kijk naar het journaal en zie wat er wel passeert… Kon er echt geen vermelding bij voor een baanbrekende dj ?

Je hebt veel ervaring Michel, en je zegt ‘Radiomakers prijzen zijn vakkundigheid, spitsheid, techniciteit, maar dat is nu nét niet wat bij gewone luisteraars van tel is om een radiomaker goed te vinden’. Akkoord, maar het is wel een onderdeel dat de weg opent naar de stijl die draait om gevoel, feeling. Bij Atlantis hadden we een Rodec mengtafeltje en  twee micro draaitafeltjes met slipmatje terwijl op de BRT EMT en Telefunken stond…Het is dus niet zomaar spitsheid en techniek die een dj als Peter groot maakte, maar zijn visie, creativiteit en talent van uitvoering waren een voorbeeld voor verscheidene generaties en een plezier voor de luisteraar  en waarom?

De feeling Michel, het spontane, de emotie van stijl die je meekreeg bij het aankondigen van de Rolling Stones is niet dezelfde als bij Prince of Alicia Keys. Dat is de fun van radio. Anders hadden Wolfman Jack, Joost Den Draayer, Frits Spits en Mike Verdrengh na een dag op antenne met de kaarten mogen gaan spelen… Ik kan vele radiomakers aanduiden die morgen eender welk programma overnemen op VRT radio, maar ik ken niemand die Manneke Pop kan overnemen… Kwestie van stijl.

Met hartelijke radiogroet,
Luc Van Kapellen

1973: Peter Van Dam is de studio van Radio Atlantis in Oostburg (copyright Menno Dekker).

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Dank dat u bij ons was VRT antenne TV wordt TV-Vlaanderen antenne-tv RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publicere...
Niet zoveel “plus” aan Vlaamse DAB Het lijkt alsof de geschiedenis van de radi... RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele radiogebonden thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te h...
De Zomerhit is een vorm van discriminatie Het selecte aanwezig zijn Een must Het is elk jaar een feest, een strandparty eigenlijk, want de Zomerhit moet zo nodig aan zee worden uitgereikt. Waarom niet? Moet kunnen. Elk jaar is het strandfeest va...
‘De huidige dj is een personality’ (video) Directeur Talpa Radio in NRC Handelsblad Bundeling onder één dak Er beweegt heel veel in radioland Nederland. Talpa bezat al Radio 538 en Radio 10, en nam ook Sky Radio en Veronica over van de Telegraaf Media Groep. Ze...
Nieuwe Sporza logo een kopie? Was MENT-radio té ver voor op z'n tijd? Over Sporza, logo's ... Magali Sibille en Marc Hallez waren twee van de drie initiatiefnemers van S.televisie, één van de eerste drie digitale tv-stations in Vlaanderen bij Telenet. Pioniers in de nieuwe ...
Red de antennekijker! Steunactie voor het behoud en herwaardering van de etheruitzendingen RadioVisie wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we r...
Deel of print dit artikel
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound

2
Reageer op dit artikel

avatar
2 Aantal reacties
0 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
2 Personen die reageerden
luc van kapellenGuy Van Antwerpen Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
Guy Van Antwerpen
Gast
Guy Van Antwerpen

Beste Luc, alles wat je schrijft is zeer juist. Maar, je kan geen appelen met citroenen vergelijken,laat staan conclusies trekken over een bepaalde radiostijl. Wij kennen mekaar ook van de Pop King in 1973. Jullie waren aan het draaien, inderdaad met de viltjes, de Lenco pick up’s, Rodeck mengpaneel…. Ik had nog nooit iemand als Peter en Luc bezig gezien (mijn domein was jeugdclub Tempo) die alles zo konden laten kloppen. Timing, intro’s , platenkeuze, waw. Ik heb trouwens van u nog les gekregen . Dank zij jullie ben ik later kunnen starten voor de Mi Amigo Drive in Show. Peter heeft me voor altijd het gevoel laten ontdekken waarom we dj zijn. Telkens als wij een drive in show hadden afgewerkt, of het nu in Veurne was of Maaseik, alle mensen hadden zich rot geamuseerd. Ik tegen Peter, wat een Ambiance. Of er nu tien man was of duizend, maakte niks uit. Altijd in mijn gedachte als ik mijn apparatuur had ingeladen en naar huis reed, hoe komt het toch dat hij zo geniaal is. Maar zo iets heet talent, dat heb je van moeder natuur meegekregen en kan je helaas niet leren. Ik ben later ook een aantal keren meegereden met Peter naar Hilversum. Nooit heb ik Peter iets zien voorbereiden tijdens zijn uitzending. Hij had een goedkoop koffertje bij waar wat lp’s en singels inzaten. Zijn platen knalden op Hilversum Drie..Het leek allemaal zo makkelijk voor hem. De microfoonschuif ging open en hop, zo simpel maar zo origineel. Ik wou en zou ook radio maken, maar wist natuurlijk dat ik nooit aan dat niveau kon tippen. Wij hebben samen radio gemaakt in het prille begin van de vrije radio’s, ik voelde me onwennig als Peter naar mij luisterde. Waarom: ik wist wat hij kon. Maar een paar jaar daarvoor had ik toch ook iemand ontmoet toen wij begonnen in 1980 op Radio Annick. Ik had net een avontuur achter de rug met Radio Atlantis ( niet op de boot maar later in Eeklo). Mijn vriend Serge ( Serge Van Gisteren-Haderman) had mij verteld dat in Antwerpen Radio Annick was gestart. Wij hadden al wat dj ervaring en werden uitgenodigd op een vergadering. Ambras over de muziekstijl, je houdt het niet voor mogelijk. Roepen, tieren mekaar uitschelden. Ik en Serge bezagen mekaar, was is da hier. Er kwam dan nog een snotter op zijn groene fiets aan met flaporen. Die kwam zich ook nog is moeien. Ik vroeg aan Alain ( de oprichter toen) wie is da?? Ah da is Michel. Je moet is luisteren naar zijn programma en zijn filmmuziek. Hij trok al zo een gezicht, da is klasse. Zo een stem, je moet luisteren. Ik dan geluisterd en had ook zo een gevoel: Waw. Ik wist niet wat ik hoorde. Maar een totaal andere stijl dan Peter. Wij hadden toen nog slechtere apparatuur om mee te werken. Op elk moment kon de rijkswacht binnenvallen om alles in beslag te nemen. Michel maakte met twee pick-ups ,… Lees verder »

luc van kapellen
Gast
luc van kapellen

Je schrijft met emotie Guy, zoals je ook presenteert , ik vind dat mooi. Dat is een stijl , en net zoals Michel een stijl heeft en een radiostem die dankzij zijn begeestering voor radio ook respect afdwingt . Maar zoals je in je eerste woorden schrijft “…geen conclusies trekken over een bepaalde radiostijl” is het dat dus wat Michel aanbrengt en de stijl van de VRT als benchmark wil proclameren , en daarom niet bewust , laat ons zeggen een beetje ongelukkig, Peter wat opzij schuift want zijn stijl kwam voort uit zijn talent. In deze emotionele week waarbij ik ook al die jaren met Peter voorafgaand aan de Popking minutieus herbeleefde als ware het gisteren, kwam zoiets hard aan en vandaar dus mijn betrachting om Michel via de geschiedenisfeiten te laten inzien dat de spontane dj stijl in Vlaanderen weinig kans had na het verdwijnen van de concurrentie voor VRT radio. Maar daarom de facto niet mag aannemen dat Vlaanderen die stijl niet lust. Inderdaad geschiedenis , wel wetende dat we wetten overtraden. Vandaar dus ook de pseudoniemen…dan zouden ze ons niet vinden 🙂 Of hoe naïef we in de seventies waren…:) Hartelijke groet Guy, van dj to dj .

Meer in Opinie
“Peter klonk meer Nederlands dan Vlaams”
Open brief n.a.v. overlijden Peter Van Dam
Gelijke monniken, gelijke kappen?
The proof is in the eating of the pudding (audio)
“Een minister zonder kennis van het terrein”
Open nieuwjaarsbrief aan Sven Gatz
Sluiten