Nederlands radiomonument: Ellen Bijl De Lutgart Simons van bij de noorderburen

Leestijd: 5 minuten

Hans Knot heeft het vandaag over KRO medewerkster Ellen Bijl. Een naam die bij de oudere generatie, ook in Vlaanderen, nog een belletje zal doen rinkelen. Want wat Lutgart Simons was voor de Vlaamse radio, dat was Ellen Bijl zeker voor Nederlandse luisteraars. Toch is er één opmerkelijk verschil, alhoewel de Nederlandse behoorlijk populair was, is er niet één… foto van haar terug te vinden.

Terug naar het begin, naar 1969

Ik blik vandaag terug naar de maand januari 1969 toen één van de minst gefotografeerde vrouwen van de Nederlandse omroepen,l, in de spotlights werd gezet middels een verhaal in de kranten van de GPD. Zo konden bijvoorbeeld lezers van het Leids Dagblad of die van het Nieuwsblad van het Noorden meer lezen over de vrouw achter de naam die men zo vaak had gehoord via een aantal programma´s die door de KRO werden uitgezonden.


Lees verder onder de advertentie


In 1967 was Ellen Bijl 27 jaar geworden. Blond kort haar, lekker hip gekleed met bruine sportkousjes. Een uitzondering in de KRO-studio’s. Maar een bewijs is niet te vinden in het toch aardig grote archief van Freewave Nostalgie. Ook andere geraadpleegde bronnen geven geen resultaat. Alleen is in het Delpher-archief is een exemplaar van een krant terug te vinden, maar de afgedrukte foto is totaal ondefinieerbaar. De samenstellers van het prachtige gedenkboek van ’60 jaar KRO’ noemen niet eens haar naam. 

‘Iedereen vraagt om dezelfde nummers’

Ellen was destijds werkzaam op de afdeling ‘lichte muziek’ van de KRO radio, ze werd één van die opvallend harde werksters genoemd. ledere week produceerde ze drie programma’s; ´P.M.´, ´Vliegende schijven´ en ´In antwoord op uw schrijven´. Alle drie werden in 1969 op de zaterdag uitgezonden. Ze hadden een totale tijdsduur van zes uur. Volgens Bijl, die een enorme muziekkennis bleek te hebben, was ´In antwoord op uw schrijven´ het gemakkelijkste om te produceren.  

Over de muziekkeuze stelde Ellen Bijl destijds: “Het is of de duvel er mee speelt, maar iedereen vraagt bijna hetzelfde; De Heikrekels, Heintje, Gert en Hermien Timmerman. Merkwaardig is ook dat de aanvragen zelden of nooit uit de randstad Holland komen, maar altijd uit de provincie. En vergeet hierbij ook niet het Hoes-repertoire. Soms vragen de mensen mij platen te draaien die nog niet eens in onze discotheek zijn opgenomen.”

Niet goed voor mensen met een ochtendhumeur

Ellen Bijl werkte in 1969 al bijna negen jaar bij de KRO. Ze startte, vlak na haar eindexamen MULO, op de typekamer. Ze begon aanvankelijk met het uittikken van de teksten voor het programma ‘De Zonnewijzer’, maar dat hing haar al snel de keel uit. Toch heeft ze daar ongeveer drie jaar gezeten. Toen kwam ze bij de muziekafdeling terecht. Alles wat er uit kwam op het gebied van de lichte muziek beluisterde ze braaf. Andermaal destijds Bijl: “Ik ben wel niet zo’n dolle liefhebster van De Heikrekels, maar het hoort nu eenmaal bij je vak.”

En er kwamen in die tijd nogal wat nieuwe platen uit: per week dertig elpees en vijftig kleine plaatjes, overbekende singles. “Daarvan zijn er twintig bruikbaar, de rest is vuilnis. Ik luister ze allemaal af op kantoor. Dat is dan misschien wel eens vervelend voor mijn collega’s, maar ik kan er ook niets aan doen. Iedereen moet zijn programma’s maken, al kan ik me dan wel voorstellen dat, als ik al om half negen aan de gang ben, mensen met een ochtendhumeur er weleens de pest in krijgen.” Thuis luisterde Ellen Bijl destijds nog zelden naar muziek, alleen nog een enkele keer naar wat goede oude klassieken, zoals Mendelssohn en Vivaldi. 



Ook heel veel luisteraars in België

Andermaal destijds in de GPD kranten: “Soms denk ik wel eens; ik ben helemaal niet zo muzikaal, ik heb alleen maar een bepaalde feeling voor mijn vak en bovendien is het mijn hobby.” Uiteraard werd haar gevraagd of ze misschien een vervolg in haar loopbaan zag bij een programma van de KRO bij de televisie. “Ze hebben me wel eens gevraagd scriptgirl te worden, maar ik heb er geen draad zin in. Dan kan ik weer opnieuw beginnen en bovendien verlies ik dan mijn zelfstandigheid en die is me veel waard. Ze hebben me ook wel eens voor omroepster gevraagd, maar dat is helemaal niets voor mij. In de eerste plaats heb ik een geweldige microfoon-angst, in de tweede plaats weet ik wel iets leukers te verzinnen dan andermans teksten op te lepelen. Ik schrijf ze liever zelf.”

Het programma ‘In antwoord op uw schrijven’ leverde Ellen Bijl per week rond de zeshonderd brieven op. En die las ze inderdaad allemaal door. “Je blijft gillen als je ziet wat er soms in die brieven staat. Ik krijg soms velletjes lang alle huwelijksmoeilijkheden van mensen voorgeschoteld. Daar kun je dan uiteraard niets aan doen. Vrij veel post komt ook uit gevangenissen. Ook in België heeft dit programma kennelijk grote luisterdichtheid. Daar vragen ze maar drie dingen: ‘De Klokkebaaien’, Will Tura en Bobbejaan Schoepen. En iedereen vraagt verder altijd hetzelfde. Daarbij heb ik gemerkt dat het de mensen helemaal niet om die ene plaat te doen is, maar voornamelijk om het horen noemen van hun eigen naam.”

Je naam horen op de radio

Een frappant voorbeeld haalde ze ook nog even aan: ”Pas geleden had ik 160 aanvragen voor ‘Mamma’ van Heintje, maar ik bleek achteraf maar 159 namen genoemd te hebben. Mooi dat die ene vergeten schrijver zich meldde en schreef: ‘die plaat interesseert me niet, die heb ik toch in mijn eigen kast, maar waarom heeft u mijn naam niet genoemd? Daar was het mij om te doen.’ En dat vond ik nu een onbegrijpelijke zaak.”

Ellen Bijl overleed op 8 maart 2013. Via Radio 5 werd er kort bij stil gestaan, ze werd ondermeer als medepresentator van ‘Drie tussen de middag’, toen samen met Hans van Willigenburg. Ook vormde ze een duo met Edwin Rutten tijdens het KRO programma ‘Ontbijtshow’. Zij deed er de verslaggeving. Verder was zij betrokken bij het bekende programma ‘Theater van het Sentiment’. De veelzijdige Ellen Bijl verzorgde ook de muzieksamenstelling van programma’s als ‘Licht te verteren’ en ‘IJsthee’. Ellen Bijl is 71 jaar geworden. 

Hans Knot

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

2011: VRT reageert op campagne tegen MTRO 'Vlaamse regering keurde besluit goed om zendtij... Zondagochtend 18 september, werd in het kader van de zogenaamde uitzendingen door derden op Eén de eerste televisie-uitzending getoond van de Moslim Televisie en Radio Omroep (MTRO...
Het radiodagboek van 20 september – 263 (audio) Ook dit had vandaag in jouw geschied... De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen uit de wereld van de vrije, de publieke, de commerciële en de zeezende...
2009: Hitlijsten afschaffen? (audio) Adriaan Van Landschoot is alvast pro Twee heren die ooit bij leven radiolegendes waren, maar anno 2009 toch beiden in die hoedanigheid zo goed als vergeten zijn; Adriaan Van Landschoot (foto bovenaan) en Paul Verbrugg...
Het radiodagboek van 19 september (262) Ook dit had vandaag in jouw geschiedenisboek moete... De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen uit de wereld van de vrije, de publieke, de commerciële en de zeezende...
2007: Studie bewijst crossmediale impact van radio Radiospots doen aantal bezoekers van ee... Internetcampagnes zitten in de lift. Maar kan enkel een online campagne wel voldoende resultaten bieden? Dat onderzocht het Amerikaanse Radio Ad Effectiveness Lab (RAEL). Met de st...
Het radiodagboek van 18 september – 261 (video) Ook dit had van daag in jouw geschie... De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen uit de wereld van de vrije, de publieke, de commerciële en de zeezende...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Retro
2002: MaevaFM kiest voor Top Format
De archieven van 7 december (341)
2003: Regionale radio, het voorzichtige voorspel
De archieven van 6 december (340)
2006: Luisterspelpionier Michel De Sutter overleden
De archieven van 5 december (339)
Sluiten