Lang leve de goede oude dipool! Zijn er volwaardige alternatieven voor het klassieke antennesysteem?

Leestijd: 3 minuten

De meeste lokale radio’s in Vlaanderen gebruiken nog steeds dipoolantennes om hun signaal tot bij de luisteraar te brengen. Deze populaire antenne is relatief goedkoop, heeft geen te hoge windbelasting en door verschillende elementen bovenop elkaar te stapelen, verkrijg je voldoende versterking wat weer scheelt op de steeds hoger wordende elektriciteitsrekening. Er bestaan ook andere – minder frequent gebruikte types – die even interessant zijn. Heeft u al eens gedacht aan circulaire antennes?

Circulaire antennes

In tegenstelling tot een dipool, die bij de klassieke opstelling, een verticaal gepolariseerde golf geeft, heeft een circulaire antenne een verticale én een horizontale component. In theorie zouden dergelijk golven een hogere penetratie geven doorheen gebouwen en minder onderhevig zijn aan multi-path (= fenomeen dat je niet alleen de rechtstreeks golf  van de zender ontvangt, maar ook één of meerdere door gebouwen gereflecteerde golven die voor storing zorgen).


Lees verder onder de advertentie


“Circulaire antennes zijn een schitterend systeem om in heuvelachtige en berglandschappen of in steden mee uit te zenden”, zegt Edo Dijkstra van TVV Sound. “Belangrijk is echter de hoogte waarop je deze antennes plaatst. Bij een hoogte van 25 à 35 meter gaat een groot deel van het vermogen verloren, ideaal is daarom 60 meter of hoger. Wij hebben in het verleden in Gent diverse circulaire antennes geplaatst en het resultaat was in de stad meestal meer dan bevredigend.”

Eén van de lokale radio’s die al jaren circulaire antennes gebruikt, is Radio Plus uit Gent (107.7 MHz). De antennes (foto bovenaan) staan opgesteld op de toren ‘Rabot 3’ aan de Opgeëistenlaan op een hoogte van 60 meter. Het grote nadeel van circulaire antennes is de beperkte versterking (lees: verzwakking).

Eén dergelijk element haalt een gain van -1,5 dB en straalt dus minder vermogen uit dan zijn grote broer ‘de dipool’.  Gevolg hiervan is dat je meer zendvermogen nodig hebt om dezelfde ERP te bereiken (en bijgevolg meer elektriciteitsverbruik).  Wil je toch iets van versterking creëren, dan kan je antennes onder elkaar plaatsen, op voorwaarde dat je voldoende plaats op de mast hebt.

Omni-directioneel

We weten dat de klassieke dipool  – afhankelijk van de dikte van de montagebuis en mast – tussen de 3 à 6 dB verliest in de achterwaartse richting.  Terwijl iedereen de mond vol heeft dat 100 Watt veel te weinig is voor een radiostation, boeten heel wat radio’s in aan comfort omdat ze in de ‘slechte’ richting soms maar uitzenden met 25 Watt in plaats van de 100 Watt waar ze recht op hebben (ingeval van een omni-directioneel patroon).

Alternatief? Een collineaire antenne want dat is een perfecte rondstraler die op papier in alle windrichtingen even sterk uitzendt) zodat je overal het 100 Watt gabarit perfect kan invullen. Maar… ook hier weer een minpuntje. Dit type antenne heeft geen winst (gevolg: veel meer vermogen erin stoppen) en is met 3 meter tamelijk hoog (bijgevolg een hogere topbelasting).



De ideale wereld bestaat dus niet, zodat de meeste stations gewoonweg  dipool arrays blijven installeren. Op technisch vlak is er de afgelopen jaren enorm veel veranderd (automatisering, digitalisering…), maar op vlak van de hoogfrequent techniek blijft men zich behelpen met dezelfde technieken als bij het begin van de vrije radio. Lang leve de goede oude dipool!

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

AudioBurst, de eerste zoekmachine voor gesproken audio Miljoenen minuten podcasts, nieuws-... De Israëlisch-Amerikaanse startup AudioBurst lanceert als eerste een zoekmachine die de inhoud van radio en podcast indexeert, op basis van AI (artificiële intelligentie). Een enor...
Spotify brengt app uit voor Wear OS (video) Bleef tot nu toe in de schaduw van de Apple Wa... Google heeft voor slimme uurwerken een speciale versie van het Android besturingssysteem: Wear OS. Tot nu toe een beetje in de schaduw gebleven van de nu reeds iconische Apple Watc...
Winamp komt terug in 2019 Populaire muziekspeler krijgt eindelijk toch een nieuw leven Er komt in 2019 een volledig nieuwe versie van de legendarische freeware muziekspeler Winamp. Dat schrijft het magazine TechCrunch.  Winamp werd in 1997 ontwikkeld door Nul...
Toch (ook) DAB+ in Rusland DRM+ voor landelijke zenders, DAB+ enkel in de steden Rusland heeft nu toch frequenties aangevraagd om te gebruiken voor de DAB+ standaard. Omroeporganisaties zullen in de toekomst zelf kunnen kiezen om te opteren voor DRM+ ofwel DAB+...
Lilicast: nieuwe tool om je programma of podcast te coachen Brusselse startup mikt vooral ... In het Franstalige Brusselse radiowereldje viel ons oog deze week op een interessante jonge startup: Lilicast. Het bedrijfje, dat 500.000 euro ophaalde, gaat de markt op met een ni...
Het Avondblad van 11 oktober (audio) We kijken driemaal in de toekomst De radio van de toekomst Radio innoveert volop in een wereld die steeds digitaler wordt. De combinatie tussen DAB+ (broadcast) en internet (metadata) zorgt voor een optimale geb...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound

3
Reageer op dit artikel

avatar
1 Aantal reacties
2 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
3 Personen die reageerden
MattsErwinGunnarW Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
GunnarW
Gast
GunnarW

Radio Mol gebruikt ook 2 circulaire antennes. Vooral toen de radio enkele jaren geleden nog in het centrum uitzond en een hoge zendmast had, kon je het goed horen. Je kon de radio perfect ontvangen zonder enige fading tot net voor het rond punt in Geel (R14#N19). Daarna viel de ontvangst volledig weg. En dit met het vermogen haarscherp ingesteld zoals het op VRM-A4’tje staat. Ik heb het zelf nog gezien.

Erwin
Gast
Erwin

Kan perfect. Zolang je niet gestoord wordt door een naburige zender op of heel dicht tegen je eigen frequentie. Ook de geografische ligging is belangrijk. Hier heeft men ook geen rekening mee gehouden bij het frequentieplan. Een 100 watt zender in een heuvelachtig gebied produceert enkel een bebyfoon-bereik.

Matts
Gast
Matts

Wat ook moet gezegd worden is, dat, als het nog maar een beetje sneeuwde, de zender nog amper enkele 100m te ontvangen was! (vermoedelijk swr-protectie?)Toch meermaals voorgevallen. Als ik me niet vergis gebruiken ze voortaan 2 dipolen.

Meer in Actueel
Webradio luisteren wordt minder duur
Radio Bloemendaal verlaat vandaag de AM
Het Weekendblad van 29 en 30 september (audio)
Het Avondblad van 28 september (audio)
Definitief einde voor de ‘radiobiepjes’…
Gatz minimaliseert klachten tegen radio-erkenningen
Sluiten