RadioVisie

  • .
    TVV Sound
    .
TVV Sound

Kortegolf gericht op Rusland is niet OK om er de bevolking te bereiken

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Eerder deze week publiceerde RadioVisie het artikel ‘Private radio vanuit het Westen voor Rusland? Kansloos! Waarop radiomaker en mediawatcher Marcel Strücker reageerde mits een vrij lang opiniestuk ‘Rusland: er wordt ook om en met informatie gevochten‘. Marcel werkt(e) onder andere voor Radio Rijnmond, Qmusic, Stadsradio Rotterdam en Kilrock. Schrijver van het originele stuk, gelegenheidsredacteur voor RadioVisie Tom Brulez (TB), voelde zich op zijn beurt geroepen om meer duiding te geven. Waarmee de redactie deze Oekraïense passage als afgesloten beschouwd. Voor de duidelijkheid werd de tekst van Marcel hernomen, de aanvullingen/reacties van Tom zijn telkens niet-cursief en in blauwe kleur.

  • Waaruit blijkt dat de Russen informatie uit het Westen wantrouwen? Er zijn ook Russen die niet bepaald dol zijn op Poetin en die naar ik inschat juist wél op de hoogte gehouden willen worden van wat werkelijk speelt. Er is een verschil tussen oppositie voeren en informeren: objectiviteit. Ook een oppositiepartij (of een leider daarvan) heeft belangen die objectiviteit in de weg kunnen staan. Dat lijkt me in de discussie iets om rekening mee te houden.

Van de Russische staatstelevisie is bekend dat al decennia er tendentieuze anti-westerse berichtgeving op te zien is. En die staatstelevisie (en ook staatsradio) wordt massaal bekeken en beluisterd. En ja, er zijn zeker Russen die willen weten wat er werkelijk speelt, maar met name buiten de grote steden wonen vele miljoenen Russen die toch vooral zijn aangewezen op de staatszenders en een eenzijdig beeld voorgeschoteld krijgen. En dat al jaren- en jarenlang. Overigens is dit exact ook het beeld dat de correspondenten in Moskou van buitenlandse zenders als BBC, CNN, NOS, VRT, ARD etc al jarenlang hebben geschetst. En er is een reden dat politicus Aleksej Navalny bedacht dat ie beter oppositie kon voeren vanuit een gevangenis in Rusland zélf dan vanuit het buitenland. Geeft ook te denken.  

  • De Oekraïense staatsomroep ‘werkt nog’, maar niemand kan voorspellen hoe lang. Hetzelfde geldt voor de andere omroepen in dat land. Zowel Rusland als Oekraïne van zo objectief mogelijk nieuws voorzien vanuit het buitenland is een oud idee dat ook heden ten dage prima werkt. Het is met de simpelste technische middelen al mogelijk om een amplitude gemoduleerd signaal uit de lucht te plukken en te beluisteren. Met FM is dat al een heel stuk gecompliceerder, digitale technieken spelen in dat verhaal nauwelijks een rol. Verder verwacht ik dat de Oekraïense media ook niet volledig zullen zijn in hun berichtgeving. De reden lijkt me eenvoudig: er is op dit moment een militair belang. Bovendien heeft de regering van Oekraïne ook een eigen agenda die objectieve informatieverstrekking in de weg kan staan. Niet dat de berichtgeving in dat land daarmee slechter wordt, maar wel onvollediger. Het is nog maar de vraag of dat wenselijk is.

Het ging in het verhaal over kortegolfomroep gericht op Rusland, niet over Oekraïne. En ja, het is zeker mogelijk in Rusland een AM-signaal uit de lucht te plukken via de korte golf, maar ook in Rusland zal amper iemand dat anno 2022 doen. Dus zijn kortegolfuitzendingen gericht op Rusland geen goede manier om de bevolking daar te bereiken. 

  • Russia Today lijkt me nu juist het slechtste voorbeeld om te geven: van deze zender staat al jaren vast dat het een propagandazender is en dus niet objectief. Het verbaast mij overigens dat niemand een rechtszaak is begonnen tegen degenen die dit station blokkeren. Ik verwijs in deze kwestie naar onder meer artikel 10 van het Verdrag van Rome, dat vrije ontvangst van alle informatie moet garanderen.

De Russische staatszenders voor de eigen bevolking zijn ook propagandazenders. En die worden in Rusland zeker buiten de grote steden massaal bekeken. Ze zenden structureel een geheel andere ‘waarheid’ uit dan wij hier in het westen hebben. Dus het voorbeeld is juist goed. Wij wantrouwen Russia Today, maar in Rusland wordt westerse media gewantrouwd. En wat je rechtszaak voor Russia Today betreft:  artikel 10 garandeert inderdaad vrije ontvangst van informatie, maar artikel 10 stelt ook dat de overheid de media mag reguleren! Zo moet bij zowel publieke als commerciële mediabedrijven de nieuwsberichtgeving onafhankelijk van overheid, eigen directie én adverteerders tot stand worden gebracht. Dat is bij Russia Today natuurlijk helemaal niet het geval als zijnde een Russische propagandazender. Alleen al daarom kan Russia Today helemaal niet op Europese kabelnetten worden doorgegeven. 

  • Dat de informatie-oorlog ‘alleen maar’ via digitale media plaats zou vinden vind ik vrij ongenuanceerd gesteld. Het komt op mij over dat TB de basisprincipes van de journalistiek niet goed kent: meerdere bronnen checken, dán pas publiceren en liefst zo objectief mogelijk. Informatie via social media is fragmentarisch, niet officieel via meerdere bronnen gecheckt en al helemaal niet objectief te noemen. Juist social media gaan gebukt onder het probleem dat trollen objectief lijkende informatie verspreiden die dat helemaal niet is. (Wat ooit als ‘burgerjournalistiek’ werd gepresenteerd is niet anders dan een poging geweest om opgeleide journalisten met een trucje weg te saneren.) Juist door te stellen dat de informatie-oorlog via digitale media verloopt geeft TB naar mijn bescheiden mening toe dat objectiviteit en eigenbelang daar ver zijn te zoeken.

TikTok en Telegram zijn met afstand de belangrijkste apps waarmee de informatie-oorlog wordt gevoerd en waarbij partijen elkaars burgers proberen te bereiken en ook medestanders buiten Oekraine en Rusland proberen te vinden. En inderdaad is objectiviteit daarbij ver te zoeken maar eigenbelang juist weer niet. Ik zei ook niet dat het op Telegram en TikTok om louter objectieve journalistieke producties gaat, maar met ‘informatie-oorlog’ wordt propaganda over en weer bedoeld, ongeacht of het beweerde klopt of niet klopt. Hoe dan ook, als je had verwacht dat de Russen massaal hun oude kortegolfradio’s afstoffen om naar de Russischtalige uitzendingen van de BBC Worldservice te luisteren, dan moet ik je helaas teleurstellen. 

  • Social mediagebruikers baseren zich op bronnen; journalistieke bronnen, of dat nu een talkshow op tv, een online krant of cnn.com is. Dan zullen die bronnen er wel moeten zijn… Als het niet zo objectief mogelijk via digitale media kan, dan maar via andere wegen.

Er zijn ook heel veel sociale mediagebruikers die zich helemaal niet baseren op bronnen en zomaar wat opschrijven. Maar ik snap deze stelling in relatie tot het onderwerp niet. 

  • Het bagatelliseren (‘…goedbedoelde…’) van initiatieven vind ik eerlijk gezegd wat hautain overkomen. We hebben het hier over partijen die ruime ervaring in de media hebben. Radio Monte Carlo stond altijd vooraan in nieuwsvoorziening; ze waren altijd één van de meest betrouwbare nieuwsbronnen, in veel gevallen nog beter dan de BBC (waar inmiddels ook veel journalistiek talent is wegbezuinigd). Verder wijs ik erop dat Nederland vanaf juni 1927 de eerste was die vanuit particulier initiatief (Philips) een wereldomroep wist te realiseren. Uit de Phohi kwam later de Wereldomroep voort. Er zijn contacten tussen bedrijfsleven, journalistiek en overheid die soms prima kunnen werken. Het is meestal het bedrijfsleven dat het best van lokale omstandigheden op de hoogte is als het op een bepaalde locatie is vertegenwoordigd. Het simpele argument daarvoor is dat een regering (dus ook inlichtingendiensten) en journalisten via het bedrijfsleven over lokale situaties worden geïnformeerd. Inlichtingendiensten en journalistieke organisaties hebben natuurlijk ook andere bronnen, maar het bedrijfsleven, particulieren dus, kun je op dit punt niet als ‘goedbedoeld’ wegzetten.

We hebben het hier niet over partijen die ruime ervaring in de media hebben. Het mogelijk inzetten van de voormalige langegolfzender van Radio Monte Carlo voor het bereiken van Oekraine wil nog niet zeggen dat dat door Radio Monte Carlo zélf gebeurt. Idem voor het plan om een nieuwe Wereldomroep in Nederland op te richten voor uitzendingen richting Rusland. Met de oude Wereldomroep heeft zo’n club helemaal niks te maken. Radio Nord Stream 3 van de Zweedse internetprovider Bahnhof is inmiddels enkele uren per week ’s nachts in de lucht. Ook voor niet-Russen is duidelijk te horen dat het hier uiterst amateuristische presentatie betreft van mannen die saai in het Russisch een tekst voorlezen, struikelen over woorden, etc. Dus ja, de initiatieven zijn goedbedoeld maar ze treffen geen doel.  

  • TB gaat er vanuit dat elk gebied, elk boerengehucht in Rusland over internet beschikt. Dat valt tegen. Er zijn nog steeds gebieden die je alleen via langegolf, middengolf of kortegolf kunt bereiken. Een groot deel van de huishoudens in Russisch buitengebied is niet eens in staat om in eigen levensonderhoud te voorzien, laat staan een internetabonnement te betalen. Dat ziet TB volgens mij een beetje over het hoofd…

Rusland telt 145 miljoen inwoners en 85% daarvan heeft de beschikking over een internetaansluiting én de apparatuur (laptop, smartphone e.d.) om die aansluiting ook daadwerkelijk te gebruiken. Slechts 15% van de Russische bevolking beschikt niet over internet. Waarom zou je naar korte golf gaan luisteren als je gewoon op Telegram en TikTok kunt en daar je informatie vandaan halen? 

  • Er is nog altijd een kans dat Poetin het westen tot een aanval uitlokt of de NAVO tot een aanval dwingt. (Ik wijs in deze context op artikel 5 van het NAVO handvest.) Veronderstellen dat de Russen onze digitale infrastructuur niet onderuit kunnen halen lijkt me wat naïef. Als een complotdenker met een simpel brandje al een UMTS- station uit de lucht kan halen (en dat kan met een simpele, goedgerichte bom ook op de knooppunten van C2000/P2000) dan ligt de hele zaak plat. Vergeet niet binnen deze context niet dat C2000 via internet werkt. Gaat dat systeem plat, dan gaat bijvoorbeeld ook het complete metrosysteem in Rotterdam plat. Hetzelfde geldt dan voor je communicatie, social media, nieuwssite, omroepsite of niet. (Ik heb in een artikel van jaren geleden al eens gewezen op de kwetsbaarheid van C2000/P2000 distributiepunten. Samengevat: je schiet ze zo van de kaart en ze liggen vooral in het kustgebied in Nederland beneden de zeespiegel.)

Waar in het verhaal over de kortegolfuitzendingen richting Rusland staat dat de Russen onze digitale infrastructuur niet onderuit zouden kunnen halen ? 

  • VPN-verbindingen lopen via internet. Ze zijn tot op zekere hoogte beveiligd, maar Nord VPN mocht in oktober 2019 nog melden gehackt te zijn geweest. Heeft iemand weleens de gedachte gehad dat mijnheer Poetin zijn ploegje hackers gewoon met allerlei groepen mee laat lezen om te weten wat zoal aan informatie wordt uitgewisseld? Ook hier: objectiviteit kun je van Telegram en TikTok ook niet verwachten; daar zitten ook figuren op die desinformatie verspreiden, dat heb je met een omroepzender niet omdat daar totaal andere kwaliteitsstandaarden gelden waar het informatievoorziening betreft.

Op geen enkele wijze is in het artikel gesuggereerd dat Telegram en TikTok objectief zijn. Wél dat de informatie-oorlog daar vooral op plaatsvindt maar met objectiviteit heeft dat niets van doen. Verder is het argument niet te volgen dat met omroepzenders ‘andere kwaliteitsstandaarden’ gelden mbt de informatievoorziening. In Rusland is dat zeker niet het geval, omdat ook de omroepzenders op zowel radio als TV worden ingezet voor de propagandadoeleinden van Poetin. We zagen het vandaag nog. Zelenski werd als president van Oekra¨ne ge¨nterviewed door Russische journalisten, maar die werden gewaarschuwd dat niets uit het interview met Zelenski ergens te zien, te horen of te lezen mocht zijn op straffe van lange gevangenisstraffen. 

  • Wat ik met bovenstaande waslijst maar aan wil geven: zomaar een oordeel geven zonder rekening te houden met achterliggende entiteiten geeft lezers een verkeerde voorstelling van zaken. TB heeft natuurlijk recht op een eigen mening. Wat mij stoort is dat hij/zij die mening, naar ik zo lees, op schrift heeft gezet zonder zich in de achtergronden te verdiepen. Dat TB dat niet met mij eens zou kunnen zijn neem ik dan maar op de koop toe. 

Er is zeker geen verkeerde voorstelling van zaken gegeven. Het is net wel een realistische voorstelling.


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Radio Nord Stream 3 van start voor Oekraïne

De Zweedse internetprovider Bahnhof huurt sinds enkele dagen driemaal per week, vanaf middernacht en dit Lees verder

Zet Monaco zijn sterke langegolfzender terug aan in functie van Oekraïne?

Het lijkt er op dat Monaco de mogelijkheden bekijkt om, in functie van de oorlog Lees verder

Blad 1432: Oekraïne, Bon Jour, 3FM (video)

• Oorlog in de Oekraïense ether: een follow-up • Het veertiende schaalmodelzendschip van Hans • Lees verder

Oekraïne 12-12 klinkt unisono via zes nationale zenders (audio)

Alle grote mediahuizen in Vlaanderen, VRT, DPG Media, SBS en Mediahuis slaan vandaag de handen Lees verder

Blad 1509: VBRO, VRT, Oekraïne

• VBRO kampeert hele zomer in domein De Kippe • Jacqueline Smit, het buitenbeentje bij Lees verder

Worden Russische media onterecht geblokkeerd?

Sinds de Russische president Poetin besliste om Oekraïne binnen te vallen volgen de Westerse sancties Lees verder

Oorlog Oekraïne: Russische middengolfantennes Grigoriopol vernield

De antennes van de twee door Rusland gebruikte sterke middengolfzenders – 1.000 kW en 500 Lees verder

Blad 1460: Radio Kroeto, MNM, Bruzz (video)

• Radio Kroeto brengt Vlaamse en Oekraïense jongeren samen • Video: de smoel van de Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
1 Reactie
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Rink
Rink
2 april 2022 - 00:56 00:56

Alle lange golf zenders in Rusland zijn al jaren geleden uitgezet. Je kunt ze nog terugvinden in de “niet-actief”-lijst op
https://radiopedia.nl/wiki/Langegolf_omroepzenders

In de Benelux kon je vroeger de zenders op 171 (Bolshakovo Kaliningrad) en 279 (Sasnovy Belarus) ontvangen.
Er zijn nog enkele kleinere middengolf zenders in Rusland, beslist geen landelijke dekking.

Don`t copy text!
1
0
Deel hier gerust uw gedachtenx