fbpx

RadioVisie

  • .
    .

Kicken op radio en zo – 68 (video)

DJ Lex Gaarthuis is geen racist

En het volgende relletje in radioland is een feit: Lex Gaarthuis, van de avondshow Laat Met Lex op Radio 10, maakte een carnavalsnummer over het Corona virus. En wordt nu beticht van racisme. Is dat terecht? Wat doet dit met de rest van radiomakend Nederland? En hoe moet dat dadelijk met Carnaval?

Het was hooguit niet zo handig van Gaarthuis om in het lied de uitdrukking ‘stink Chinezen’ te gebruiken. Daar valt nu iedereen over. Ik had het woordje ‘stink’ weggepiept, dan was er niks aan de hand geweest. We zijn namelijk nog maar luttele dagen verwijderd van het Carnavalsfeest en reken maar dat er in de optochten ook ‘gespot’ wordt met het coronavirus. Er gaan geheid mensen verkleed in zo’n wit pak met de tekst ‘op weg naar de Chinees’. Of een pak met allemaal flesjes Corona eraan. In die categorie moeten we dit liedje dan ook scharen, niet om Chinezen nou eens even lekker in een kwaad daglicht te stellen. Zo werkt dat nou eenmaal bij de menselijke psyche, als iets je angst inboezemt (zoals een virus of iets anders levensbedreigends) dan maken we er grappen over om ermee te dealen. Kan iedere psycholoog je uitleggen, dat is geen hogere wiskunde.

Ook moeten we niet vergeten dat veel van onze handelingen gestuurd worden door ons oerbrein. Dat altijd op de voorgrond treedt als er gevaar is. Dan denk je niet meer in ‘dat zou wel eens kwetsend kunnen zijn’, nee, dan kies je voor je eigen hachie, hoe dom dat ook mag lijken. Gaarthuis is natuurlijk ook zo’n alfaman die primair reageert, vanaf bovenop de rots. Maar dat maakt hem nog geen racist. De gemiddelde Radio 10 luisteraar is net zo dus hij past daar perfect.

Vergeet niet dat we tweehonderd jaar geleden iemand van een dorp verderop nog zagen als ‘vreemdeling’ en er dus zeer argwanend en vaak zelfs vijandig mee omgingen. Hier zit pas een heel dun laagje maatschappij overheen. Kijk maar wat er gebeurt wanneer er ergens oorlog uitbreekt. We lijken wel zo geciviliseerd maar zijn we dat werkelijk wel? Misschien dat er daarom wel zo heftig gereageerd wordt op deze hele rel. Hier wil ik niet bijhoren hoor. Ik ben beter dan dat. Jaja. Ik wil jou nog wel eens zien als de pleuris uitbreekt.

Bovendien deed Lex niet zelf deze uitspraken maar werden ze gedaan, in liedvorm, door een typetje, Rotterdamse Toon. Les 1 in ieder radioboek, als je iets doet wat op het randje is, laat het een typetje zeggen of zingen en je komt er (meestal) mee weg. Anno 2020 dus niet meer. Waarschijnlijk ook omdat Chinezen zich al met de nek aangekeken voelen door dit hele virus, er zat plaatjes, filmpjes van rat etende Chinezen en grappen rondgaan op WhatsApp en nu dus deze publieke vertoning op Radio 10, wat waarschijnlijk in veel snackbars aanstaat, die bijna allemaal overgenomen zijn door Chinezen. Overigens is dit niet de eerste keer dat de Chinese gemeenschap aan de bel trekt over een carnavalsnummer, in 2011 waren de pijlen gericht op Anita & Ed met hun culthit De Chinees.

En wat dacht je van deze Top 40 hit uit 1998:

Ik moest ook denken aan een liedje wat we een jaar of tien geleden bij Radio Veronica volop uitzonden: Alle Duitsers Zijn Homo, op de melodie van ‘Seven Nation Army’ van White Stripes. En lachen dat we deden. Of iets verder terug in de tijd nog, toen ik bij de Tros nota bene, in de Mega Top 50, het nummer ‘Kut Marokkanen’ moest afkondigen, van rapper Raymzter. Voorkomen is beter dan Chinezen, wat in het gewraakte liedje van Gaarthuis wordt gezongen, ging al een tijdje rond als meme, van telefoon naar telefoon. En op Facebook zag je het ook overal. Het is een woordgrap, geen racisme. Omdat genezen zo mooi vervangen kan worden door chinezen. Moet dát al als racisme aangemerkt worden?

In de Veronica ochtendshow draaide ik ‘Bussie vol met Polen’ volop. Wie denk je dat het nummer het meeste aanvroegen? Juist, de Polen zelf. Zagen het als een eer. Terwijl ze ook aardig geframed worden in het nummer. Ja een stuk minder kwetsend dan het nummer van Gaarthuis, maar denk je dat iemand dit soort nummers nu nog op de radio durft te draaien? Humor zit hem in de uitvergroting van kenmerken, net als bij een karikatuur je oren en neus aan de beurt zijn als ze niet iets groter zijn. Op het moment dat iets aktueel is worden daar grappen over gemaakt. Hou je niet tegen. Waarschijnlijk wordt het alleen nog maar groter hoe serieuzer je het neemt.

Praat ik hiermee racistisch zijn goed? Nee. Maar dit is geen racisme. En Lex Gaarthuis dus ook geen racist. Dit is satire. Uit de categorie ‘De Josti Band’ van Hans Teeuwen. Kun je je die tekst nog herinneren? ‘Ik koop verdomme nog een kaartje. Ga naar binnen. Zie daar dat stuk tuig. Wat denk je? Kut muziek. Ongeïnspireerde bagger. Een beetje met je tong uit je bek op een xylofoon staan te hengsten. Want ik ben een mongool en alles wat ik doe is toch wel leuk!’. Hoevaak dat fragment niet aangevraagd werd als Kicken’s Cabaret Kneiter.

We komen door dit zo keihard te veroordelen en alsnog aangifte te gaan doen van racisme ondanks dat Radio 10 het fragment verwijderd heeft, in een vaag grijs gebied terecht. Ja het is waar, je kiest ervoor om zo’n show van Hans Teeuwen te beluisteren of te bezoeken en een radioshow is openbaar. Maar ook daar heb je een keuze: luister ik hiernaar of luister ik hier niet naar. Het enige wat we Gaarthuis radiotechnisch kunnen verwijten is dat hij niet, zoals zijn collega’s Van Someren en Evers dat wel altijd doen bij riskante grappen of persiflages, zélf zei ‘dit kán toch niet, Toon, ga je schamen!’. Daarmee maak je het een stuk breder en laat je aan de luisteraar weten/voelen dat je ook wel weet dat dit op het randje was.

Feit is natuurlijk dat China een steeds machtiger land wordt en het laatste wat onze Minister President wil is een handelsoorlog of nog erger handelsverbod met deze enorme kluit aarde. Het nieuws wordt namelijk ook al door buitenlandse sites opgepikt, in Frankrijk en natuurlijk China. Wat je ook nog aan dit hele debacle zou kunnen opmerken is dat ik benieuwd ben of Lex een klankbord heeft gehad met dit nummer. Heeft hij het laten horen aan iemand op de redactie.

Of is door de bezuinigingsdrift bij alle commerciële zenders die hele redactie wegbezuinigd en moet je het zelf maar uitzoeken of iets kan of niet kan? Maar een ding is duidelijk: radio ligt sinds social media onder een vergrootglas. Vroeger zond je zoiets een of twee keer uit, er kwam eens een brief op binnen of een boos telefoontje en dat was het. Nu gaat dit fragment gewoon alsnog rond als mp4 en mp3, via WhatsApp, ook al is het al lang en breed verwijderd overal. En al die aandacht overal zorgt ervoor dat iedereen nu dit liedje gehoord wil hebben. Het is zelfs ondertiteld in het Chinees. Hoe serieus kun je zoiets nemen?

Uiteindelijk is satire bedoeld om verborgen pijn en angst naar boven te halen en te verwerken. Vraag het aan iedere cabaretier die ooit eens een oudejaarsconference heeft gemaakt. Zoals Youp van ’t Hek die een carnavalslied maakte over de Mexicaanse vogelgriep. Herinnert u zich die nog? Wat dat betreft is de grap van Gaarthuis goed gelukt: het heeft de Chinezen zo ver gekregen nu eindelijk eens voor zichzelf op te komen en hun pijn uit te spreken. Maar ga dit dan niet zitten projecteren op de maker, duik eens in je eigen lijf om te kijken waar dat minderwaardigheidsgevoel vandaan komt?

Het helpt niet dan maar naar buiten te gaan zitten te wijzen en zeggen ‘jij doet mij pijn’. Lossen we niks mee op en de pijn die er toch al zit al helemaal niet. Het Chinese DNA zit natuurlijk vol met pijn en verdriet wat er allemaal gebeurd is en nog steeds gebeurt in dat wat we toch een dictoriaal land kunnen noemen. Zeer spijtig. Maar praat dáár dan over, dit is maar symptoombestrijding. En onderzoek eens of je jezelf niet het schompes aan het werken bent met zes dagen per week hetzelfde geestdodende werk te doen. Hoeft niet hoor, in Nederland heb je vrijheid! Gelukkig heeft de nieuwe generatie Chinese Nederlanders dat wél door.

En laten we nou eens eerlijk zijn: heb jij ooit geprobeerd telefonisch iets te bestellen bij een Chinees restaurant om af te halen? Hele klus. Zou de Nederlandse taal meester worden niet helpen wat meer zelfvertrouwen te krijgen? En er zijn zat verhalen bekend van Chinezen die het niet zo nauw nemen met de hygiëne. Dat als je je huis verhuurt aan een Chinees er een kans in zit dat ie z’n hele frietketel met frietvet leegkiept in je toilet waardoor er een verstopping komt. Waarom mag dat allemaal niet gezegd worden?

Als ik een uur in de wind zou stinken of ongewis een opstopping veroorzaak zou ik het uiterst behulpzaam vinden als iemand me daar op wijst, of dat nou met een grap, een lied, een directe opmerking of een brief is: who cares? En néé ik zeg hiermee niet dat alle Chinezen stinken. Het zijn voorbeelden dames en heren. Net als zo’n lied hierboven van Dingetje subtiel duidelijk maakt dat er nog een behoorlijk taalbarriëre is met met name oudere mensen uit China die in Nederland wonen. Nederlanders zijn een direct volkje, wij noemen het beestje bij de naam. Ik snap dat dat eng is als je voorouders altijd maar ‘ja en amen’ moesten knikken in hun geboorteland maar probeer het eens: het mag hier, het kan hier en het is geoorloofd.

Als Stink Chinees discriminatie is, dan stel ik voor dat dit ook eens onderzocht gaat worden: Lelijke Limburger (ben ik er een van), Luie Turk, Domme Drent, Gierige Groninger, Zuinige Zeeuw, Door de ratten besnuffelde Duitser, Koppige Fries, Doorgesnoven Noord-Hollander, Arrogante Amsterdammer etc. Ik weet ook nog wel dat mijn scheikundeleraar vroeger zei ‘we maken grappen mét mensen, niet over mensen’ maar daar ben ik toch op teruggekomen na het bestuderen van het fenomeen humor: humor verbindt. En humor bevrijdt. Als iemand een grap over je maakt betekent dat juist dat hij je voor vol aan ziet, denkt dat je er tegen kan en dat je erbij hoort. Pas als mensen je gaan negeren en uitsluiten, dan kun je spreken van discriminatie. Met hem moet je niet praten, hij deugt niet en hoort er niet bij..

En… gaan we na Sinterklaas nu de volgende traditie aan banden leggen? Carnaval. Waarin we juist allemaal gelijk zijn, arm en rijk, jong en oud, machtig en onmachtig. En die gelijkheid bewijzen we door elkaar op de hak te nemen, te imiteren, te persifleren, bekritiseren en ja ook soms (een beetje) te stigmatiseren. Ik verkleed me als Chinees, jij je als Dikke Limburger en zo zien we in dat we allemaal gelijk zijn. Geen onderscheid. Geen labels. Allemaal mensen. Gelijkwaardig aan elkaar.

Patrick Kicken


TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Kicken op radio en zo – 67

Rob van Someren heeft gelijk Het begint een beetje op de Zwarte Pieten discussie te Lees verder

Kicken op radio en zo – 66

De RadioRing 2.0 Het is zaterdagavond 26 januari, zo’n krap weekje voordat de Gouden Radioring, Lees verder

Kicken op radio en zo – 65 (video)

Kaj van der Ree, niet de enige Het is me nu al het jaartje wel Lees verder

Kicken op radio en zo (64)

Tom Mulder en De Oude Garde Op deze plek had een lofzang kunnen staan voor Lees verder

Kicken op radio en zo (63)

Timur en Mark op 3FM, gaat het werken? Ik probeer het echt hoor, een positief Lees verder

Kicken op radio en zo (62)

Stenders haat hitlijsten Paniek in de tent: Rob Stenders kapt tijdens zijn uurtjes van de Lees verder

Kicken op radio en zo – 61 (video)

Evers als invaller Wat een succes, Edwin Evers tijdens de Top 4000 op Talpa’s Radio Lees verder

Kicken op radio en zo (60)

538 DJ Daniël Lippens, gesjeesd en geschorst Wat gebeurt er toch allemaal daar bij dat Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Meer in deejays, nederland
Het is vandaag 18 februari… 1980 (audio)

1977: Veronica afgewezen als C-omroep (audio)

Blad 414: Noordzee, Lies en Dolfijn FM (video)

MNM zet 4 stippen tegen pesten

Het is vandaag 17 februari… 2004 (audio)

2007: Nederlandse frequentie voor Vlaamse radio

Sluiten