fbpx

JLB gaat (soms) naar zee – 31 (RV 26 & audio)

Ik heb deze ochtend de kalenders voor 2019 al klaar gelegd. Morgen ga ik ze ophangen waar ik ze nodig heb. Een traditie van vele jaren; op de laatste dag van het jaar gaan de ouwe dagtabellen van de muur en worden ze vervangen. Zo heb ik rustig de tijd om alle belangrijke data in het komende jaar alvast aan te stippen.

1 februari 2019 heb ik reeds rood omcirkeld. Tot de start van VTM, op die eerste dag van de tweede maand van het gezegende jaar 1989, was Vlaanderen een tv-kolonie van Nederland. Da’s alweer drie decennia geleden. Voor de entree van deze commerciële tv-zender keken dagelijks ruim dertig procent van de Vlamingen naar tv-programma’s die van ‘boven de Moerdijk’ kwamen.


Lees verder onder de advertentie


Op het vlak van de radio kenden we eenzelfde fenomeen. Tot het verdwijnen van de zeezenders op 31 augustus 1974 luisterden, ik doe een wilde gok, minstens enkele honderdduizenden Vlamingen naar Radio Veronica, Radio Noordzee Internationaal, Caroline en co. Eén op de drie dus. En dit decennialang. Nadien namen Radio Mi Amigo en Hilversum 3 de fakkel over.

Het scharnierjaar 1980

Tot de vrije radiozenders de kop opstaken in Vlaanderen. We schrijven 1980, toevallig ook het jaar dat Radio Mi Amigo uit de lucht ging. Keken en luisterden zoveel jaren aan één stuk door Vlamingen naar wat uit Nederland kwam, dan zette zich plots een omgekeerde beweging in gang.

Uiteraard waren die vrije zenders niet nationaal te beluisteren bij de noorderburen, maar in de grensgebieden werd wel gretig afgestemd op die nieuwe stations. Meer nog, en dat hebben we eigenlijk nooit echt beseft, de Vlaamse vrije radio’s brachten ook een soort ‘luistertoerisme’ op gang.

Ik moet vooral schrijven over datgene wat ikzelf heb ervaren bij Radio Gemini. Uiteraard werkte er een hele roedel Nederlanders voor de Zuid-West-Vlaamse zender. Helemaal onlogisch was het dan ook niet dat de van nature uit reislustige noorderburen, vaak in de regio Kortrijk-Moeskroen neerstreken om te luisteren naar dat radiofenomeen. En het te bezoeken.

In eerste instantie voor een groot deel gelokt door RadioVisie. Enkele duizenden Nederlandse abonnees lazen maandelijks over die vreemde radiogebeurtenissen in Vlaanderen. Voor hen was dat iets nieuws, dat wilden ze van nabij beleven. Lees bijvoorbeeld de rubriek ‘Vrije radio vanuit de friettent’ in de april-editie van 1980.




Het fenomeen nam grotere proporties aan toen ook de gevestigde Nederlandse omroepen reportages gingen maken over die Vlaamse vrije radio’s. Radio Gemini speelde een voortrekkersrol. Er werd ooit een hele nacht een AM-frequentie gedeeld met Hilversum 2. De lokale zender uit Kortrijk/Moeskroen was plots in half Europa te beluisteren! Radio Veronica draaide een tv-documentaire over Gemini. Enkele honderdduizenden mensen keken. Ik noem slechts de twee grootste ‘evenementen’, er waren er veel meer. 

Eén van de meest fervente Nederlandse ‘radiotoeristen’ was Theo van Halsema uit Groningen. Inmiddels een gewaardeerd redacteur bij RadioVisie. Liefst vierhonderd kilometer verder woonde hij (nog steeds trouwens)! Het aantal keer dat hij naar Moeskroen en later naar Kortrijk kwam en er bleef slapen, weet hij zelf niet meer.

Ook na het imploderen van Gemini, bleef Theo focussen op Zuid-West-Vlaanderen. Hele valiezen vol cassettes nam hij op van alles wat er te ontvangen was. En de man heeft ze bijna allemaal bewaard. Dat heeft dan weer als immense voordeel dat ik vandaag een blik… Radio Magic kan opentrekken.

Theo legt het zelf uit

“Toen ik net met de hond aan het wandelen was bedacht ik dat ik veel fragmenten heb van Radio Magic. Toegegeven, vergeleken bij Radio Gemini en Maeva klinkt het bijzonder kneuterig, maar het geeft natuurlijk wel een heel mooi tijdsbeeld hoe de gemiddelde vrije radio in Vlaanderen begin jaren ’80 klonk.” 

“De montage duurt bijna twaalf minuten en is uit 1982-84. We horen ook een promo dat ze willen gaan verhuizen naar het Ring Shopping Center in Kortrijk. Als ik in de jaren 80 naar België reisde, dan ging de radiocassetterecorder altijd mee met een vracht cassettebandjes (soms moest ik ook nog bijkopen)”.

“Ik nam zoveel mogelijk op en thuis monteerde ik daar dan een leuke fragmentencassette van. Vergeet niet, wat er in Vlaanderen gebeurde was in die tijd voor ons Nederlanders bijzonder. Dit kenden wij niet in eigen land!” 

Ook rood omcirkeld!

O ja, volgende data heb ik eveneens aangestipt: 1 januari 1974: 45 jaar geleden de start van Radio Mi Amigo – 31 augustus 1974: 45 jaar geleden het einde van de zeezenders voor de Nederlandse kust – 1 september 1974: Radio Mi Amigo en Radio Caroline gaan door – September 1979: 40 jaar geleden, het definitieve einde van de zeezender Radio Mi Amigo – 23 december 1979: 40 jaar geleden, de start van Radio Gemini en de opmars van de vrije radio in België…

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

JLB gaat (soms) naar zee (30) Iedere dag opnieuw, jouw portie nieuws bij RadioVisie. Hoe we dit voor elkaar krijgen? Benieuwd? Ik laat je even mee kijken achter de schermen van een ‘gewoon’ dagje; maandag 17 de...
JLB gaat (soms) naar zee – 29 (audio) De 'Playa Papers' zitten opnieuw veilig opgeborgen. Een nieuwe reeks columms met de voorlopige werktitel; 'Toen de radio een visie kreeg', is in de maak. Tijdens deze 'pauze' gaat ...
JLB gaat (een laatste keer) naar zee (29) Het is nu echt officieel, vandaag begint de zomervakantie 2018. Mooi, dan kan deze column ook even op rust. Geen nood, ik gooi het enkel over een andere boeg. Vanaf volgende week z...
JLB gaat (soms) naar zee (28) Ik ben een niet-tv-kijker. Of dit een zelfstandig naamwoord is met een eigen invulling, dat moet ik straks eens opzoeken. Maar ik hou wel van een potje voetbal. Ik kom dezer dagen ...
JLB gaat (soms) naar zee (27) Het leuke, interessante en bevoorrechte van een project als RadioVisie is het feit dat verleden en heden netjes naast elkaar bestaan op één plek. U kent de boutade; ‘Enkel als u he...
JLB gaat (soms) naar zee (26) Belgen staan een pak meer argwanend tegenover moslims dan andere West-Europeanen, dat bleek deze week uit een nieuwe rondvraag van het Amerikaanse Pew Research Center. Bijna vier o...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound

3
Reageer op dit artikel

avatar
3 Aantal reacties
0 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
3 Personen die reageerden
PVMJan D.M.Rett Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
Rett
Gast
Rett

Interessant. Dacht dat het een beter station was.
Maar het is echt een doorsnede van vrije radio anno 1981.

tav JLB, heb je in je archief niks zitten van Bens Radio ? Dat zou ook interessant zijn om eens terug te horen.
(was waarschijnlijk een station uit de streek van Gent, en voor zover ik me herinner van een straffer kaliber)

Jan D.M.
Gast
Jan D.M.

Een nadenkertje op het einde van dit jaar: “het ouder een mens wordt, hoe voller de kalender”. Alvast een prettig 2019 aan redactie en radiofreaks !

PVM
Gast
PVM

hey, ik verschiet ervan, ik hoor mijn eigen stem terug in die eerste Jingle voor Luc Van Dijk. Wist zelf niet meer dat ik dit ooit heb gemaakt…. leuk toch?

Meer in Column
Het vinylmoment van Manneke Pop – 50 (video)
Nostalgische column Hans Knot
2004: Gastcolumn van Luc De Groot
Dick is (nog steeds) radio actief – 15 (audio)
Kicken op radio en zo (28)
Kolder en Klodder – 55 (video)
Sluiten