JLB gaat (soms) naar zee – 20 (video) Kunnen we allemaal dezelfde woorden gebruiken aub!

Leestijd: 4 minuten

Hoeveel keer is Tim Bergling eergisteren gestorven? Ik hoorde het al vrij snel op Radio 1. ’s Avonds en ’s nachts én ’s anderendaags zowat de hele dag door. Telkens opnieuw. Avicii was dood. Iemand die het nog niet wist? De man die  miljoenen fans begeesterde met ‘zijn’ muziek, mag zich vervroegd hierboven gaan verantwoorden. Ik was geen fan. Ik ben zelfs geen fan van zijn collega’s. Collega’s die het radiojournaal gebruikten om te laten horen dat ze Avicii zo goed gekend hebben dat ze ooit in z’n auto hebben mogen meerijden. Boeiend. Stel dat ik dit nooit had geweten!

Blijkbaar is Avicii ‘belangrijker’ geweest dan ik ooit had durven vermoeden, want niet enkel in Vlaanderen ging de man ieder uur dood. De zapdoos leverde het bewijs. Ik bekeek alle nieuwsuitzendingen van Groot-Brittannië en Frankrijk, al over Duitsland en Nederland, tot Spanje en Italië. Ik wilde graag weten wie nog allemaal in zijn auto had gezeten. En wie hem nog meer een rolmodel noemde. Ik zag Avicii bij de RAI, BBC, TF1, ZDF, NOS… Het mooie zaterdagse weer schreeuwde, riep, lonkte en eiste me naar buiten. Maar het was kiezen tussen hangen en wurgen. 


Lees verder onder de advertentie


Op zondag zou het weer ook mooi worden, hadden alle Europese weermannen en vrouwen me intussen verteld. Bovendien was ik een journaalmarathon begonnen en daarmee kan men niet ophouden vooraleer men helemaal klaar is. Ik zag dus alle bulletins, in alle landen, meerdere keren. Waarna me iets totaal anders begon op te vallen. Overal, bij wijze van enige couleur locale, zag ik dat er dosissen straatwijsheid in reportages werd gestopt. Bijna altijd worden daarbij toevallige passanten in de drukste winkelstraten door een camerateam overvallen.

Twee decennia geleden zou Jan Modaal gillend op de vlucht zijn geslagen voor dat soort flagrante schending van de privacy. Of de journalist een ‘toek op zijn bakkes’ hebben verkocht. Nu doet de geïnterviewde z’n ding, pakt achteraf zijn smartphone, verwittigd vrienden en kennissen en beleeft z’n eigen ‘moment de gloire’. Interessant is het nooit voor de kijker, maar de tv-omroep doet ermee aan klantenbinding. Een andere reden kan ik niet bedenken. 

De Franse modale medemensen op het jeu de boules pleintje in Marseille, die om hun mening gevraagd werden, spraken begrijpbaar Frans. BBC had een reportageteam naar Liverpool, Bristol en London gestuurd om de wijsheid van de straat op te meten. Al ging het om drie verschillende regio’s, de heren, dames en youngsters hadden ieder hun accent, maar iedereen begreep iedereen. Hetzelfde zag ik gebeuren in Nederland, Duitsland, Spanje en Italië. Mensen praatten, mensen werden begrepen.

Overal kwamen gewone, minder gewone, aparte en belangrijke personen aan het woord die blijkbaar een taal spraken die door àl hun landgenoten werd verstaan, zonder dat er moest worden ondertiteld. Hoe anders is het in Vlaanderen. Wordt een Limburger gevraagd hoe hij dezer dagen denkt over de Antwerpse politiek, dan worden de ondertitels bovengehaald ten behoeve van de West-Vlamingen. Mogen deze laatsten van leer trekken tegen chassidische joden, dan komen de ondertitels alweer boven, want anders worden de kustbewoners niet begrepen in Antwerpen en Vlaams-Brabant en Limburg.

Gaan tv-reporters moedwillig op zoek naar onverstaanbare landgenoten? Worden enkel rare mensen opgevoerd? Nee dus. In Hasseltse cafés, Leuvense restaurants, Aalsterse supermarkten begrijp ook ik de autochtoon niet (meer), zelden tot nooit. Hoe jonger ze zijn, hoe erger het wordt. Vlaanderen is een mozaïek van talen en taaltjes. Wat op zich allesbehalve erg is. Ze zijn er en hebben hun charmes, alle veertigduizend die dialecten. Wel tenenkrullend is het feit dat er daarnaast blijkbaar geen eenheidstaal meer bestaat.



Engelsen praten Engels, Fransen doen het in het Frans, Duitsers maken zich verstaanbaar in het Duits. Te begrijpen van noord tot zuid, van oost tot west, en alles wat daar tussen ligt. Af en toe hoort u een accent, maar ze gebruiken wel allemaal dezelfde woorden op televisie en elders. Zonder ondertitels! Dat Vlaanderen Vlaams wil zijn, daar heb ik geen moeite mee. En dat we de Nederlanders, ook qua taal niet achterna moeten, daar ben ik voor. 

Maar als we in de toekomst van plan zijn om onze standaardtaal Vlaams te noemen, laten we er dan naar streven om allemaal dezelfde woorden te gebruiken. Dan kunnen die ondertitels in de journaals wegblijven en hoef ik bezoekende Surinaamse vrienden geen onzin te vertellen als ze me vragen of er in Vlaanderen zoveel dove mensen zijn omdat bijna alles ondertiteld moet worden.

En nu ga ik in stilte rouwen omdat Liesbeth Scheldeman ook al gestorven is. Een verstaanbare mens, zonder capsones of onzin. Maar toch een vrouw met kleur, heel veel kleur. Letterlijk!

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

JLB gaat (soms) naar zee (19) The French Connection De paasvakantie van 2018 zit erop. Althans toch die van mij. Het is Frankrijk geworden. Ik hoef er niks meer te ontdekken, wat het allemaal een stuk makkelijker maakt. Uiteindelijk...
JLB gaat (soms) naar zee (18) Base jumpen van VRT-zendmast in Egem Dinsdag 14 maart 2007. Ik ben in de buurt van het West-Vlaamse plaatsje Egem. Omdat masten en vooral zendmasten mij altijd geboeid hebben, besluit ik de snelweg Brugge - Roeselare ...
JLB gaat (soms) naar zee (17) BOB vist Marina uit het lokale zwembad! De eerste vrije radio in Vlaanderen? Die Blokken-vraag borrelde spontaan op toen de datum van 29 maart vorige week voorbij kwam.  Alweer een opmerkelijk verjaardag. We moeten ...
JLB gaat (soms) naar zee – 16 (audio) RadioVisie bedacht de 'podcast' al in 1979 Soms zijn gebeurtenissen die op het eerste zicht niks met elkaar te maken toch met elkaar verbonden. Neem nu het bericht dat Neerlands populairste radiomaker Erwin Evers, eind dit ...
JLB gaat (soms) naar zee (15) Vive la France et Match! Afgelopen dinsdag was het weer zover. Een jaarlijks terugkerend fenomeen. De radio pakte er al mee uit vanaf het eerste bulletin om 06:00 uur. “Belgische supermarkten worden alsmaa...
Nostalgische column Hans Knot – 43 (audio) De MV Galaxy in de haven van Hamburg  Op 15 augustus 1967 werd in Engeland de wet van kracht die de geschiedenis is ingegaan als de ‘Marine Offences Act’. Plots was het voor Britten officieel verboden om op wat voor ma...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Column
Het vinylmoment van Manneke Pop – 14 (video)
Nostalgische column Hans Knot – 18 (video)
Gastcolumn: Nog steeds dichte radiomist
Kolder en Kodder (19)
Contingent gastcolumnisten alweer uitgebreid
Plaatje maar weer (13)
Sluiten