Is Norkring een ambassadeur of stoorzender voor DAB+ in Vlaanderen? Monopolie is serieuze hinderpaal voor succes digitale radio

Leestijd: 5 minuten

Tijdens de hoorzitting over de uitrol van DAB+ in Vlaanderen, vorige donderdag in de mediacommissie van het Vlaams Parlement, viel het de aandachtige luisteraar op dat er nogal wat subtiele prikken vielen te noteren richting Norkring België. Een analyse.

Norkring is momenteel de facto een monopolist op vlak van DAB+ in Vlaanderen. Het wordt intussen ook voor politiek Vlaanderen almaar duidelijker dat deze situatie verre van gezond is, zeker als men van digitale radio in Vlaanderen een succes, zeg maar dé nieuwe luisterstandaard voor radio, wil maken binnen een redelijke termijn.


Lees verder onder de advertentie


Vlaams mediaminister Sven Gatz (Open VLD) verbergt zelfs niet dat de politieke keuze die Vlaanderen in 2009 maakte, niet de zijne is, maar dat hij “moet roeien met de riemen die hij heeft”. Daarom eerst wat achtergrondduiding.

Andere licentiepolitiek

Er is namelijk een verschil in licentiepolitiek tussen Vlaanderen en de intussen tientallen andere landen waar DAB+ ook wordt uitgerold. In de meeste landen gaat de zendlicentie gewoonlijk rechtstreeks naar de radiostations. Die onderhandelen dan samen op hun beurt met een operator voor de technische uitrol van het zenderpark. Zo won in Nederland Broadcast Partners de bieding voor het DAB+ netwerk van de negen landelijke commerciële omroepen. In Vlaanderen echter ging de – voorlopig enige – licentie rechtstreeks naar een operator, Norkring dus. Radiostations moeten met die provider onderhandelen om via dat netwerk te mogen uitzenden. Een licentie, zelfs een erkenning is niet nodig. In Vlaanderen is uitzenden op DAB+ gewoon totaal vrij, als je maar de tarieven van de vergunde zenderoperator kan betalen. Dat verklaart meteen ook waarom zelfs de BBC World Service bij ons vrij te beluisteren is op de Vlaamse DAB+.

Norkring, een Noorse zenderoperator, startte zijn Belgisch filiaal in 2009. Norkring België is voor 75 procent in handen van de moederholding Norkring AS en voor 25 procent van de Participatiemaatschappij Vlaanderen. Norkring België verwierf in maart 2009 het volledige zenderpark van de VRT in Vlaanderen en Brussel. In juni 2009 volgden de Vlaamse licenties voor het aanbieden van een televisie en radionetwerk (voor distributeurs en private radio). Norkring kreeg de daar bijhorende digitale frequentiepakketten er gratis bovenop, alvast tot 2024.

Voor DAB+, waartoe we ons hier gaan beperken, ging het concreet om het frequentiepakket 11A. Het pakket 12A is toegewezen aan de VRT, die op haar beurt voor de exploitatie een beroep doet op Norkring. Dat VRT-contract loopt nog tot maart 2019 en wordt dit jaar dan ook opnieuw aanbesteed, zo viel donderdag eveneens te noteren.

Olifantendracht

De uitrol van het pakket 11A, voor de Vlaamse private radio-omroepen, werd meer dan een olifantendracht. Het werd vrij snel duidelijk dat Norkring België zich daar als een opportunistische monopolist in de markt zette. De oorspronkelijke huurprijs voor een plekje op de multiplex – 15.000 euro per maand voor een volledige Vlaamse dekking – was naar internationale normen totaal van de pot gerukt, zeker voor een medium dat toen nog alles te bewijzen had.



De commerciële multiplex raakte uiteindelijk pas in mei 2015 gelanceerd. Bij de start deden acht private omroepen mee en beperkte de dekking zich tot de regio rond Brussel (zie kaartje).

De “introductieprijs” die de deelnemende stations moesten betalen, bleek dan al teruggebracht tot 1.500 euro per maand.

Gepaaid

De drie landelijke omroepen – Qmusic, Joe en Nostalgie – bleven echter weg. Zij waren toen duidelijk nog niet van plan om digitale radio snel mee op de kaart te zetten. Het is intussen genoegzaam bekend hoe Vlaanderen dat politiek oploste: de drie nationale commerciëlen werden gepaaid met een verlenging van hun FM-licentie voor vijf jaar, op enige voorwaarde dat ze uiterlijk op 1 september 2018 ook op DAB+ zouden uitzenden.

Qmusic en Joe, de twee radiozenders van Medialaan, sloten vorige zomer al vrij snel een deal met Norkring, meteen tot 2024. Aan welke prijs werd niet bekendgemaakt, maar bij Medialaan kennen ze, via Qmusic Nederland, uiteraard heel goed de gangbare tarieven bij onze noorderburen. We durven dus vermoeden dat Medialaan daarover eerst toch eens stevig onderhandelde met de “monopolist”.

Voor de kleinere stations – zoals degene die uit de boot vielen voor de netwerkradio’s en die DAB+ als enige strohalm hebben – is die onderhandelingsmarge momenteel gewoon onbestaande. Voor langlopende contracten met Norkring hebben ze geen budget. Dus werken ze jaar per jaar, of zelfs maand per maand. Uit de crowdfundingactie van TOPradio leerden we dat de prijs intussen rond de 6.000 euro per maand ligt voor een nationale dekking. Die nationale dekking van 11A komt er pas helemaal aan per 1 september 2018, ruim een jaar later dan in 2015 werd beloofd. Momenteel bevat de multiplex 11A slechts negen stations meer, nadat Zen, Radio FG en Radio Stad de stekker uittrokken omwille van de prijs.

Kat uit de boom

Bij Nostalgie blijven ze, heel opmerkelijk, de kat uit de boom kijken. Het lijkt erop dat ze daar geen minuut vroeger dan decretaal verplicht zullen starten op DAB+. De manier waarop consultant Jacqueline Bierhorst tijdens de hoorzitting over eieren liep, waar het ging over de onderhandelingen tussen Nostalgie en Norkring, sprak meer dan boekdelen. Tussen de regels viel duidelijk te horen dat daar een serieus haar in de boter zit.

Mogelijk speculeert Nostalgie op een plekje op de multiplex 12A van de VRT, waar nog restruimte voor een handvol stations beschikbaar is, ofwel – en daar lijkt het meer op – wacht Nostalgie gewoon op de Vlaamse aanbesteding van de multiplex 5A/5D. Minister Gatz belooft die aanbesteding tussen Pasen en de zomer. Het is nu al duidelijk dat talrijke zenderoperatoren staan te springen voor die licentie, al willen ze daar, net als Norkring in 2009, wel niets voor betalen. Sven Gatz liet wel nog niet in zijn kaarten kijken over hoe die procedure precies zal verlopen. Wordt het weer een “beauty contest”, maar dan een louter technische?

Andere speler of weer Norkring?

Wel zei de minister dat hij die 5A/5D liever aan een andere speler dan Norkring wil geven, om eindelijk wat concurrentie op de DAB+ markt te brengen, maar ook dat hij “de marktregels moet respecteren”. Een vreemde maar, waaruit we dus moeten verstaan dat Norkring zich blijkbaar ook kandidaat zou mogen stellen voor de multiplex 5A/5D. Zelfs al zou dat dan het feitelijke monopolie en de veel te hoge prijzen enkel bestendigen. Een logisch denkend mens zou verwachten dat Europa dergelijk operator-monopolie zou verbieden, niet? In elk geval stof om op te volgen.

Voor Nostalgie is het te hopen dat de toekomstige operator van 5A/5D nog voor 1 september kan starten met de uitrol van haar netwerk. Mogelijk volstaat daarbij al een zeer beperkte uitrol, kwestie van Nostalgie, louter strikt juridisch dan, een (spotgoedkoop) schaamlapje te bezorgen.

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Gatz duwde bilaterale akkoorden door de marathon Is er peis en vree tussen de drie gemeens... De marathon van de Vlaamse regering is voorbij: er werden 180 agendapunten afgewerkt in twintig uur. Om 06:18 zaterdagmorgen tweette (hoe anders in deze tijd?) Vlaams minister-pres...
UK: Sterke toename DAB+-in wagenpark (video) Helft van de Britten luistert inmiddels digit... Met recht en reden kan het Verenigd Koninkrijk binnen Europa aangemerkt worden als dé bakermat van digitale radio. Dan toch in lengte der jaren. Het UK is bovendien al wel vaker ee...
De DAB+-opmars in Beieren (video) De ether wint het van het internet Digitaal naar de radio luisteren via de ether neemt fors toe in de Zuid-Duitse deelstaat Beieren. Dit laat de jaarlijkse ‘Funkanalyse Bayern’, uitgevoerd in opdracht van de regiona...
Er wordt nog steeds geïnvesteerd in FM Nederlandse overheid houdt consultatie over duurtij... DAB+ hier, digitale radio daar, maar FM nog altijd en overal! Meer zelfs… In Nederland wordt nog steeds geïnvesteerd in de analoge zenderparken, alhoewel u dat misschien anders zou...
Het Middagblad van 6 juli (video) Waar verleden, het heden en de toekomst elkaar raken Het verleden verzamelde in Hilden De eerste ‘radiobijeenkomst’ van dit jaar zit er op. Nou ja, de eerste reünie van ‘die hard’ fans en radiomakers, allen met (lichte tot zware) ...
DAB+: Denen gaan op de rem staan (video) Afschakelbaar 2021 is van de baan Toen digitale etherradio aan een voorzichtige opmars begon, werd in nogal wat landen een afschakeldatum voor de FM-band bepaald. Tussen wens en werkelijkheid gaapt wel vaker een kl...
Deel of print dit artikel
Amptec
Spotlight
TVV Sound
Amptec
Amptec
TVV Sound

5 gedachten over “Is Norkring een ambassadeur of stoorzender voor DAB+ in Vlaanderen?

  • ma 15 jan 2018 om 07:43
    Permalink

    Blijkbaar vergeet de minister ook dat hij nog volledig mux 10 ter beschikking heeft, dus 10A, 10B, 10C en 10D zijn allemaal toegewezen voor in heel Vlaanderen te gebruiken voor DVB-T (als een 7 MHz mux) of DAB (als de 4 voornoemde muxen)

    Er zijn dus nog wel wat mogelijkheden om het Norkring monopolie te doorbreken en de minister kan in de wetgeving zetten dat 1 partij slechts 1 landelijke vergunning mag hebben, zo gaat dat in de GSM wereld al jaren.

    Beantwoorden
  • ma 15 jan 2018 om 21:46
    Permalink

    Die Mux 10 zal wel voor DAB+ gebruikt worden want voor DVB-T zijn alle vrije plekken ingenomen door de VRT zenders en de Tv Vlaanderen zenders op 2 frequenties in DVB-T2.

    Beantwoorden
  • di 16 jan 2018 om 20:34
    Permalink

    Heel interessant artikel. Nu weten we waarom er momenteel zo weinig radio’s op DAB+ uitzenden.
    Veel te veel geld, onbetaalbaar. Hopelijk zal dit veranderen in de toekomst.

    Beantwoorden
    • wo 31 jan 2018 om 19:49
      Permalink

      Ik heb het vermoede dat het anders gaat uitdraaien, eerst alles vrij luisteren, en later alles betalend maken voor de burger. Kijk maar naar digitale tv op satelliet en andere providers. vroeger alles analoog en nu digitaal. En volgens mij gaat dat perfect alles te coderen en in pakketten te betalen en dat gaat voor zover ik weet niet met fm. En zeker als de kostprijs zo hoog is voor vrij zenders of lokale stations.

      Beantwoorden
  • do 1 feb 2018 om 09:13
    Permalink

    ….er luistert nu al bijna geen kat naar dab+, mochten ze het betalend maken is het zeker game over, zal zeker niet gebeuren want dat is het enige + puntje aan dab+ dat het gratis is tov internetradio, want daar moet je data voor verbruiken als luisteraar, en dat kost je geld….

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *