Nostalgische column Hans Knot (2) Hilversum III legt het af tegen Radio Veronica

Leestijd: 5 minuten

Ik neem je mee naar de laatste week van januari 1969. Het was de tijd dat de Draadomroep in Huize Knot verleden tijd werd, zoals op vele andere plekken in de stad Groningen en elders in het land. Luisteren naar radiostations diende in de toekomst alleen via de transistorradio te gebeuren, wat op zich geen probleem was. Alleen was het niet zo goed gesteld met de favoriete radiostations. Radio Caroline had al bijna tien maanden verstek laten gaan doordat de beide zendschepen, wegens het niet nakomen van betalingen, van hun ankerplaatsen waren weggesleept. Ze werden in de Amsterdamse Houthaven aan de ketting gelegd.

Het geluid van een andere zeezender, Radio Veronica, was mede door een slechte frequentie en het lage vermogen, gedurende de winterse dagen slechts enkele uren per dag echt goed te ontvangen in het noordoosten van Nederland. In de avonduren werden de programma’s van Radio Luxembourg geteisterd door fading. Overdag, waar mogelijk, werd geluisterd naar AFN Bremerhavn, een radiostation van The American Forces Radio gericht op de in Bremerhavn gelegerde Amerikaanse soldaten. Maar goede radio was het om zeker regelmatig op af te stemmen.


Lees verder onder de advertentie


Op 29 januari 1969 verscheen er het bericht in de kranten dat de programma’s van Hilversum III, door de overheid bestempeld als als het alternatief voor Radio Veronica, meer zendtijd zouden krijgen. Vanaf 1 mei 1969 zou men eventueel dagelijks tot middernacht zijn te beluisteren. Een drastische uitbreiding. Tot die bewuste datum was Hilversum III slechts tussen 09:00 en 18:00 uur in de lucht. De uitbreiding was niet alleen bedoeld voor de avond maar ook in de ochtend, want op 1 mei zou men vanaf 07:00 uur actief zijn.

Het persbericht maakte verder melding dat het de bedoeling zou zijn om het popkarakter van Hilversum III tot 18:00 uur te handhaven en zelfs te versterken. Het gaf me toen alle reden tot nadenken. Bijna een halve eeuw later beginnen mijn ogen nog te knipperen bij deze desinformatie. Ik probeer het geen stokpaardje te laten worden maar wil toch nog eens teruggrijpen op de programmering van wat zo vaak het popstation Hilversum III werd genoemd.

Een willekeurige vrijdag en zaterdag

Daarvoor ga ik terug naar de willekeurige vrijdag- en zaterdagprogrammering in 1969, dus 48 jaar geleden. De VARA-vrijdag bracht om 09:00 uur de Eddie Beckershow. Een voormalige Veronica-deejay die als een van de eersten de overstap naar de publieke omroepen maakte. Hij werd om 11:00 uur gevolgd door VARA-collega Felix Meurders die in dat jaar zijn eerste stappen in Hilversum zette nadat hij eerder voor Radio Luxembourg had gewerkt. Van 12:00 tot 14:00 uur was vervolgens, op de vrijdagmiddag de VPRO aan de beurt, die de Top 30 mocht uitzenden, in presentatie van Joost den Draaier. Allemaal nog aannemelijke kost maar waarom een Top 30 op de vrijdagmiddag? Een tijdstip dat velen aan het werk of naar school waren?

Om 14:00 uur was de AVRO er met het programma Lynx of Los, te zoeken in de hoek van het lichte amusement. Van dit programma is niets bewaard gebleven, laat staan dat er iets is terug te vinden over het presentatieteam. Ik zal er voor naar Hilversum dienen te gaan om in oude edities van de AVRO Bode te duiken. De uren daarna bracht deze omroep Muziekboetiek, het AVRO Radio Journaal met nieuws in het kort en afsluitend tussen 17:05 en 18:00 uur  Zingende Boogie, voor de automobilist. Inspirerende muziek voor de teenager was er op dat tijdstip wel te vinden bij Radio Veronica dat tussen 16:00 en 18:00 de Rob Out show programmeerde.

Hans van Willigenburg ontdekt door Leo Nelissen 

De willekeurige zaterdag, in 1969, begon op Hilversum III om 09:00 uur met Djinn, dat werd gemaakt door medewerkers van de KRO. Een programma vol amusement en een fleurtje actualiteiten. Een bedenksel uit 1965 van Leo Nelissen, die in 1968 de overstap had gemaakt naar de NOS. Djinn werd in eerste instantie gepresenteerd door Martha Doyle en Donald de Marcas. Hans van Willigenburg (foto) zou volgen en een lange KRO carrière maken onder meer als medepresentator van het zaterdagochtend-programma. Misschien vanwege de luie zaterdagochtend, sinds enkele maanden hoefden we op de zaterdagochtend niet meer te werken, zijn er me vlagen van bij gebleven.



Halverwege de zaterdag was er Skivatoon dat door de NOS werd uitgezonden. Het programma bracht je tot 13:00 uur op de hoogte van de nieuwste LP’s in het lichte genre. En wat zo vaak voorkomt als je zoekt in de archieven van Beeld en Geluid, er wordt geen zoekresultaat gevonden op de titel. Daarna werd de versnipperde zendtijd overgenomen door de NCRV. Eindelijk popradio? Ik kan me er persoonlijk niets van herinneren.‘Four a clock tea’, duurde een uurtje want om 17:00 uur, na het ANP Nieuws was het tijd voor ‘Hier en Nu de Wekelijkse Sportshow’, dat de zaterdag, tot de zendtijduitbreiding per mei 1969, zou blijven afsluiten. Een programma dat niet werd overgeslagen al was het alleen maar om te horen hoe AVC of Sportclub Genemuiden het er weer vanaf hadden gebracht in hun Zaterdag Voetbal Klasse. Af en toe kwam er een popplaatje voorbij op de zaterdagen.

Maar dan de plannen voor de avondprogrammering, zoals die per 1 mei 1969 diende in de gaan. Men wilde allereerst de sterkte van de zender op de 240 meter handhaven, eventueel zelfs versterken. Op het ‘popstation’ Hilversum III, wilde men in de avonduren een schema hanteren dat vergelijkbaar was met het derde programma van de BBC Radio. In september 1967, met de komst van BBC Radio 1 etc en het einde van de BBC Home Service, was er een herindeling geweest. BBC Radio 3 kreeg in de avonduren een mengelmoes aan programma’s, waaronder praatprogramma’s, klassieke muziek en ruimte voor uitzendingen van mini-zendgemachtigden. Ruimte voor de gebruikelijke uitzendingen van de politieke partijen was er ook en dus leek het de omroepen in Hilversum heel mooi een dergelijk schema eveneensin Nederland in te voeren.

Zendvermogen blijft ongewijzigd in de avonduren

De plannen voor de uitbreiding van zendtijd werden vervolgens door omroepvertegenwoordigers aan minister Marga Klompé, destijds verantwoordelijk voor CRM, voorgelegd. Zij stemde in, mits de omroepen in 1969 de extra zenduren zelf zouden betalen. Ze gingen in principe direct akkoord. Dan was er nog het probleem dat er interferentie zou kunnen ontstaan omdat een Hongaars station dezelfde frequentie was toegewezen. Maar dat bleek, na een onderzoek door medewerkers van de NRU (Nederlandse Radio Unie), niet te kloppen. Dit hield tevens in dat reeds in februari 1969 Hilversum 3 gedurende alle uitzenduren op hoogvermogen zou blijven uitzenden via de 240 meter. Gedaan dus met een verlaging in vermogen na 17.00 uur.

Of alle veranderingen een invloed hadden op de beluistering van het ‘popstation’ Hilversum III kun je zelf wel raden. Tevens is het de vraag of de uitbreiding in zendtijd er inderdaad al in de maand mei 1969 zou komen. Het zou in ieder geval nog enkele jaren duren voordat we echt Hilversum III  als een volwassen popstation zouden beluisteren, maar daarover een andere keer meer.

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Kicken op radio en zo (5) To Make Great Radio Doorschuiven Eén van de grote uitdagingen in het verder professionaliseren van de radiowereld in Nederland is natuurlijk het opleiden van gedegen krachten die goed beslagen ten ...
De Playa Papers – 2 Met de lente kwam ook het idee  Lente 1975. Zoals ieder voorjaar komt niet alleen de natuur weer tot leven, ze is ook de motor achter individueel opborrelde energie waar een mens maar beter iets nuttigs mee kan d...
Kicken op radio en zo (4) Qmusic, de grootste lokale omroep van Nederland Alles valt je op Lekker dit warme weer. Overal barbecues. En als je geluk hebt word je voor eentje uitgenodigd. Zo ook afgelopen zaterdagavond bij een vriend en vriendin in Limb...
De Playa Papers – 1 (audio) De laatste levende getuigen van een radio-odyssee Wie bij namen als Twiggy (foto), Jacky Ickx, Jean-Paul Sartre, Simca, Phil Bloom, Johnny Rotten, Watergate, Mash en Paul Goossens geen beroep moet doen op het internet om te achter...
Het vinylmoment van Manneke Pop – 25 (video) Het ging goed met de Antwerpse (lokale)... In de jaren 80 ging het goed met de lokale radio in Vlaanderen. In Antwerpen floreerden stations als Antigoon, met aan het hoofd de onvermoeibare Piet Keizer. En daar, in het Centu...
JLB gaat (een laatste keer) naar zee (29) Luc De Groot en de Ronde van Frankrijk Het is nu echt officieel, vandaag begint de zomervakantie 2018. Mooi, dan kan deze column ook even op rust. Geen nood, ik gooi het enkel over een andere boeg. Vanaf volgende week z...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Amptec
Amptec
Amptec
TVV Sound
Spotlight

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *