fbpx

RadioVisie

.
Yesterdayland
.

Groen Licht – 7 (video)

Plugplaten, daar had ik het de vorige keer over. Liedjes waarvoor betaald wordt om ze te laten horen op de radio, liefst zo vaak mogelijk. Druist dit in tegen een mogelijke deontologie? Blijkbaar en al zeker in de Verenigde Staten waar het begrip ‘payola’ wordt genoemd. Even terug naar eind jaren 50, begin jaren 60 van de vorige eeuw. 

Eén van de bekendste en meest invloedrijke dj’s in de toen nog swingende Verenigde Staten van Amerika was Alan Freed. Hij bedacht de term rock and roll, was razend populair, maar raakte zijn show in 1960 kwijt toen de Federal Communications Commission – de nationale mediawaakhond zeg maar – verbood om je te laten betalen om liedjes te spelen op de radio. Twee jaar later bekende hij schuldig te zijn aan twee gevallen van omkoping. Hij kreeg een boete en een voorwaardelijke straf. (Fotocredits: Zoomerradio)

Maar da’s lang geleden en ook de ver-van-mijn-bed show. Gebeurde het bij ons? Toen? Waarschijnlijk. Nu nog? Het kan… Althans een vorm van. Want hoe bekijk je zoiets? Toen het Kortrijkse Gemini begin jaren 80 langzaam een echt radiostation werd, reed collega Staf wekelijks op vrijdag, met zijn Skoda-atje naar Brussel. Hij hotste van de ene platenfirma naar de andere muziekuitgever om de nieuwste releases op te halen. 

Brusselse zenders of zij die niet al te ver van de hoofdstad opereerden waren er lang kind aan huis. Gemini was zowaar de vrije zender die het grootste aantal kilometers ‘bolde’ om het meest recente vinyl zo snel mogelijk te kunnen draaien. En de West-Vlaamse zender was populair, had tienduizenden luisteraars en was bijgevolg belangrijk. Sommige firma’s gaven daarom, naast het vinyl ook al eens extra prullaria mee. Af en toe iets om op te sabbelen, te roken en soms iets sterkers (om te drinken). Payola? Uiteraard bekeek je hun muziek net iets anders. 

Ik herinner mij ook Jean Van Loo, de man die Patrick Hernandez – van de monsterhit ‘Born to be alive’ – ontdekte. Hij zou ook Madonna een poosje onderdak hebben verleend. Al onkent zij dat in alle toonaarden. Zelf heb ik haar nooit in de buurt gezien.

Van Loo woonde toen een poos in Aalbeke, een stadje met zicht op de zendantennes van Gemini. Hij kwam zijn nieuwe releases meestal zelf naar de studio brengen, met een extra geschenkje. Of ze mochten. bij hem thuis opgehaald worden. En er werd al eens getrakteerd op een etentje.

Hij was niet de enige. Monopole uit Heist-op-den-berg, heel lang het bekendste Belgische label dat zich specialiseerde in nationale producties, stuurde z’n artiesten vaak langs met het nieuwste vinyl (en cadeaus). 

Ik noem maar twee ‘gevallen’, omdat ik ze ken. Lees: ‘ze meemaakte’. Vond ik het verkeerd? Kom op… We hebben onze hele maatschappij commercieel uitgebouwd. In zo’n structuur is het altijd een beetje geven en nemen. Voor wat hoort wat. Als Coca Cola, Renault of Yakult betaalt om een commercial twaalf keer per dag uit te zenden, is het verschil dan zo groot met muziekuitgeverij X die wil betalen om artiest YZ twaalf keer per dag te laten horen? 

Dat een publieke omroep zich niet inlaat met dat soort zaken, dat is uiteraard helemaal terecht. Er is een wereld van verschil tussen een radiostation waarvoor u en ik belasting betalen en een commerciële zender. Al moet het natuurlijk niet al te gortig worden. Maak het misschien duidelijk dat het om een gesponsord liedje gaat. Laat het vooraf gaan door een reclamepingel. En noem het liever geen ’Sure shot’, ‘Troefplaat’ of ‘Treiterschijf’, maar… ‘Dit is reclame’.

Ik heb geen idee of Radio Veronica ooit de ‘Alarmschijf’ uit louter filantropische overwegingen bedacht en nadien wekelijks koos. Er is altijd beweerd van wel. Bij Radio Mi Amigo, dat het in totaal andere omstandigheden moest zien te redden, kwam er wel geld aan te pas. Wordt gezegd… 

Onlangs haalde de VBRO, één van de vier nieuwe Vlaamse radionetwerken, nog de pers met een vergelijkbaar incident. De Standaard had de kat de bel aangebonden; Wie ‘Trotsplaat van de week’ wil worden, kan daar gewoon voor betalen. 56 keer per week gedraaid worden, kost een artiest zo’n 1.500 euro, maakte de krant publiek. ‘We zijn een commerciële zender’, fulmineerde de VBRO, ‘We hoeven aan niemand verantwoording af te leggen.’

Misschien hebben ze daar in Brugge wel gelijk. Er wordt niemand gedwongen hé. Artiesten beslissen zelf wel als ze ergens voor willen betalen. Of dat slim is, is een andere vraag. Want al probeer je nog zo hard, het publiek is een raar beestje. Je kan hen niet dwingen om van iets te houden. Bovendien kan het té vaak horen van een liedje, net averechts werken. Een degout ligt net zo goed vlak om de hoek. 

En uiteraard is er ook een substantieel verschil tussen een ‘zender’ die de commerciële mogelijkheid biedt om een lied ‘te promoten’ en die ene presentator die, zonder al te veel medeweten van collega’s en z’n werkgever, zich ‘ten persoonlijke titel’, met de nodige financiële tegenprestaties zou laten overhalen om een song op bijzondere manieren te bewieroken. Zoals Alan Freed dus.

Maar over dit laatste hoeven we ons tegenwoordig, toch niet in Vlaanderen, grote zorgen te maken. Want ik zou echt niet weten welke presentator nog zoveel impact heeft op het publiek dat hij of zij een song zou kunnen ‘verkopen’. Radio-personalities zij een steeds schaarser goed aan het worden. Commerciële bazen halen meer en meer alle avontuur uit de radio. Inwisselbare stemmen, vergelijkbare formats en risicoloze muziek zijn de nieuwe trend. Maar da’s een ander verhaal…  


TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Yesterdayland
TVV Sound
Spotlight
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Het fenomeen van de 'Sperziebonen' De krant. Daar begint en eindigt mijn dag mee. Logisch
'Zilveren dromen' Zoals vorige keer beloofd, vandaag een blik achter de schermen van een populaire
'Nightshift' Het was 1982 toen ik bij de vrije radiopionier Gemini van start ging met
Dit is de column ‘waar vroeger en heden samenkomen’. Wie had ook alweer deze slagzin
Windsurfing in de jaren 70 Het moet zowat een halve eeuw geleden zijn. Of bijna
De voorraad columns van Patrick Kicken is opgebruikt. Daarom vindt u vandaag geen nieuwe aflevering
Waar zijn die echte ‘zomertoppers’ gebleven ? ’t Is weer voorbij. Gerard Cox indachtig denk
Videoclip-televisie, daar had ik het in mijn vorige column over. Net toen ik ging zitten

1
Reageer op dit artikel

avatar
1 Aantal reacties
0 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
1 Personen die reageerden
claude Van Isterdael Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
claude Van Isterdael
Gast
claude Van Isterdael

Heb ik ooit ook nog gedaan in het Brusselse en de regio Antwerpen, 8 à 9 verlofdagen opofferen per jaar om met je eigen wagen gratis, sommige platenfirma’s af te lopen om plaatjes op te halen, met mijn lijstje wat verschenen
was bij de hand….
Alhoewel ik voor mijn eigen “soulshow” weinig materiaal meekreeg, vond ik het toch een leuke bezigheid al had ik soms de indruk meer af te weten van nummers die verschenen waren dan sommige mensen van de promotiedienst !!
De platenbakken van Radio Pajottenland (Lennik) en die van Radio Phoenix uit
Asse, werden er alléén maar beter van.
Geld of kadootjes heb ik nooit moeten aanvaarden, wij waren al blij met de singeltjes, soms ook eens een keertje een 12 inch of uitzonderlijk eens een lp.
Met dank aan de volgende firma’s waarvan de meeste al lang niet meer bestaan,
zijnde Dureco, Ariola, Distrisound, Vogue later Indisc, ARS/BMC,Infinity, Play it again Sam, Nunk records en Les disques du Crépuscule.

Meer in Column
Kolder en Klodder – 76 (video)

Peter van Dam’s ‘Radio voor Dombo’s’ – 14 (video)

Nostalgische column Hans Knot – 71 (audio)

Dick is (nog steeds) radio actief (35)

Plaatje maar weer – 52 (video)

Kicken op radio en zo (42)

Sluiten