RadioVisie

  • .
    .

‘Een klein zwart schip aan de horizon’

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

René van den Abeelen (foto bovenaan) groeide op met de zeezender Radio Veronica. Het was één van de redenen dat hij later zelf bij diverse radiostations actief was. Zo werkte hij o.a. bij Radio Noordzee Nationaal (waar hij een boek over schreef), Omroep Flevoland en bij Radio 192. Over het einde van Radio Veronica op 31 augustus 1974 kan René nog steeds emotioneel worden. In 1999 publiceerde hij daar het prachtige ‘Meeuwen op 1224’ over. Op 1 september jongstleden schreef René een vervolg.

‘Een klein zwart schip aan de horizon’


Augustus

Afgelopen zaterdag waren wij nog even een paar uur in Scheveningen. We hadden de auto nog maar net geparkeerd of ik hoorde meeuwen krijsen, en ook toen we wat later op de boulevard wandelden, was er geregeld het kenmerkende geluid van die vuilwitte vogels. Zoals gebruikelijk denk ik dan weer aan vroeger; aan de dagen dat je aan de horizon dat kleine silhouet van de Norderney zag liggen. Later kwamen daar die van de Mebo 2 en de Mi Amigo bij.

Je zag het scheepje dobberen terwijl je na schooltijd op het strand lag, vlak tegen de duinen aan, samen met een paar vrienden. Je lag op je buik in de zon en drukte de peuk van je sigaret uit in het zand. Rechts van je ruiste de wind zacht sissend door de droge, gelige stengels van het helmgras. Als je er één brak, leek het dun, gortdroog papier. Vreemd dat zo’n hol buisje zo stevig in dat zand groeide. Een eindje naar links werd door wat andere jongens met veel geroep gevoetbald. Hun ‘Kees, hier hier!’ en de triomfantelijke kreten bij een doelpunt verwaaiden in de strakblauwe lucht.

Aldoor was er het schuimend geruis van de aanrollende golven die vastliepen op het strand en dan, kleine belletjes blazend, weer terugvloeiden. Je praatte over school, over de meisjes in je klas, over de nieuwste hits. Die klonken uit je meegebrachte transistorradiootje dat leunend tegen een bijeen geveegd bergje zand bij je stond. Afgestemd op de frequentie waarop dat schip aan de horizon uitzond, deinend op de golven.

’s Ochtends als je opstond, ging meteen die transistor aan, terwijl je je aankleedde om naar school te gaan. ’s Middags zette je ’m aan als je thuiskwam. ’s Avonds stond-ie aan als je je huiswerk maakte. En maar al te vaak ging-ie mee onder de deken als je je bed opzocht. Altijd afgestemd op datzelfde station. Jouw station. Met stemmen van vrienden die een gouwe ouwe aankondigden of vertelden over ’de nieuwe van’. Dag in dag uit, het hele jaar. Ook als ’s winters de ontvangst op de middengolf slechter was en het gekraak van onweer er vaak doorheen kwam. Net als de morse piepjes van de scheepvaart.

Het was de tijd dat radio wezenlijk vrij was, iets dat overheden niet kunnen hebben. Niet voor niets staan bij staatsgrepen de onderkomens van radio en tv stations altijd hoog op het lijstje van in te nemen gebouwen… Zevenenveertig jaar na het verdwijnen van de zeezender Veronica kan ik er nog altijd emotioneel over worden. Als ik in Scheveningen ben, de zee zie en de meeuwen hoor, beginnen mijn ogen in no time te prikken. Ik weet dat emoties bij mij doorgaans onaangenaam dicht aan de oppervlakte liggen, en daar zal mijn eeuwig aanwezige depressiviteit stevig aan bijdragen, maar het feit dat na bijna een halve eeuw, relatief gezien nog steeds heel wat leeftijdgenoten ‘bezig zijn’ met die stations-van-toen bewijst dat het een volkomen unieke tijd was. Die niet uit te leggen is aan mensen die het niet hebben meegemaakt.

Het destijds door de overheid in het leven geroepen alternatief voor de muziek uit zee slurpt jaarlijks nog altijd gigantische bedragen gemeenschapsgeld op en scoort lachwekkend en schandalig slecht, maar uiteraard kunnen ze gewoon doorgaan. De overheid had in 1974 schijt aan de luisteraar en heeft dat anno 2021 nog net zo. De heel veel later mokkend en uitsluitend onder Europese druk toegestane commerciële initiatieven moeten krankzinnige bedragen betalen om, nog altijd beperkte, dekking te bemachtigen voor hun uitzendingen. Zó veel dat er op safe gespeeld moet worden en het doorgaans een fantasieloze eenheidsworst oplevert.

Zoals altijd staat de maand augustus voor de zeezenderfans in het teken van toen. In 1967 was het de maand waarin de Engelse stations verboden werden en zeven jaar later draaide in die maand het meest progressieve kabinet dat ons land ooit heeft gehad de Néderlandse zeezenders de nek om. Met name op talloze internet radiostations zijn in augustus historische uitzendingen te horen, en in Engeland, waar men zich wèl inzet voor het behoud van het laatste zendschip, wordt dan met succes om giften gevraagd om dat schip te kunnen onderhouden en de uitzendingen van internet streams te kunnen bekostigen.

Zeezenders zijn om allerlei redenen niet meer haalbaar. Ze vormen een volslagen uniek hoofdstuk in de geschiedenis van het medium radio en geen generatie zal ooit nog zoiets kennen. Net zoals geen generatie ooit nog de bloei van popmuziek zal meemaken zoals wij dat hebben gehad. Het ging hand in hand met de zeezenders. Nieuwe mogelijkheden, nieuwe creativiteit, nieuwe stromingen, in een wereld waarin die vrijheid voor het eerst door een hele generatie werd opgeëist en benut.

Inmiddels zitten we in een wereld die zo ongeveer bezwijkt onder de regeltjes, verdragen, commerciële eisen en voorschriften. We hebben ons uitgeleverd aan digitale technieken die ongelooflijk veel mogelijk maken. Eén van die mogelijkheden is helaas Totale Controle en aangezien zo ongeveer alles dat wordt uitgezonden nu via providers tot ons moet komen, is het zeer simpel om te blokkeren. Dat zagen we zelfs in de jaren 80 al bij de uitzendingen van de land tv-piraten die ’s nachts wisten in te prikken op de kabel.

En al die dingen maken dat ik geen bezoek aan de Scheveningse kust kan afleggen zonder terug te denken aan die dagen dat radio dag in dag uit mijn beste vriend was en bij mij de vonk deed ontbranden om later zelf ‘bij de radio’ te gaan. Krankzinnig lang geleden. Komend vanaf een klein zwart schip aan de horizon.

René van den Abeelen


Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Zoeken naar de vlag van Veronica (audio)

Bladerend in mijn archieven van het jaar 1962 botste ik op berichten over de toen Lees verder

1962: En hier is Radio Veronica voor… de huisvrouw (audio)

Hans Knot blikt terug op een onderzoek uit 1962 waarin men uitvlooide waarom huisvrouwen vooral Lees verder

De laatste adem van Monique

Aanstaande zaterdag - 26 november - wordt één van de laatste hitlijsten de zeezender Radio Lees verder

Nieuwe unieke zeezenderfoto’s online

Hoewel Duitsland zelf geen zeezenders kende, is het dankzij oosterburen dat de geschiedenis van de Lees verder

JLB gaat (soms) naar zee (63): Jeugdhelden

Gisteren luisterde JLB nog eens naar wijlen Gerard Smit, ooit in dienst bij Radio Noordzee Lees verder

Blad 1632: Qmusic, Peter Chicago, Sinterklaas

• Q-Beach House verkast naar Curaçao • Ampex-relikwie is terug bij Caroline • Drie keer Lees verder

Blad 1628: Radiotunes, DAB+ in Saksen, zeezenderdag

• Een Spotify-playlist met radiotunes • Landelijke Saksische DAB+ komt er aan • Zeezenderdag in Lees verder

Pareltjes zeezender Veronica nù bij ‘Beeld & Geluid’ (video)

Alle nog bestaande banden met daarop vooraf opgenomen programma’s werden overgedragen aan het Hilversumse museum Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest

3 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Ricky
Ricky
5 september 2021 - 08:13 08:13

René,
Een heel mooi verhaal. Ik zie er veel van mijn jeugd in. Bij mij was het eerst ook Veronica daarna Mi Amigo.
Het waren leuke tijden.

jaques
jaques
3 september 2021 - 15:22 15:22

mooi

Revenge85
Revenge85
5 september 2021 - 00:06 00:06
Antwoord aan  jaques

Mooi stukje René , ik heb deze herinneringen vaak als ik in Ouddorp aan het strand loop en richting de zee kijk en dan moet ik altijd aan Delmare denken ( ik heb Veronica en Noordzee niet bewust meegemaakt ), die mij in de zomer ( voor het grotendeels juni en juli 1979) doen terugdenken met veel plezier aan de camping in Ouddorp waar de radio dagelijks op 192 stond

Don`t copy text!
3
0
Deel hier gerust uw gedachtenx