fbpx

RadioVisie

.
Yesterdayland
.

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 4 (audio)

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw bestaat neemt Hans Knot je mee, in een meerdelige reeks die enkele bijzondere facetten van die unieke geschiedenis opnieuw belicht. In dit vierde deel wordt de invloed van de radio op de platenindustrie nader belicht.

Nà Veronica zal de muziekindustrie niet meer dezelfde zijn

Het veelvuldig draaien van bepaalde songs op de radio had ontegensprekelijk een invloed op de omzet van de diverse platenmaatschappijen. Vooral in de hoogtijdagen van de single-verkoop, eind jaren 60 en de eerste helft jaren 70 van de vorige eeuw, kwam dit mede door stations als Radio Noordzee Internationaal (RNI) en Radio Veronica.  

Er is al veel geschreven over de poging van Radio Veronica om concurrent Noordzee uit te schakelen op 15 mei 1971. (audio hieronder) Dit leidde tot een brand aan boord van het zendschip MEBO II. In eerste instantie leek het dat RNI het loodje zou leggen. Ook zag het er naar uit dat de overheid snel zou ingrijpen en er een verbod zou komen op uitzendingen gericht op Nederland, vanaf internationale wateren. 

Onrust bij de platenindustrie

Nadat er heel veel publiciteit in de media was geweest inzake deze aanslag begon men binnen de platenindustrie, waar de omzetten steeds hoger bleken te worden, te vrezen voor de toekomst. In de media werd zelfs openlijk naar buiten gebracht dat, mocht de regering tot een verbod overgaan, dit zeker een omzetdaling van minimaal 15% zou betekenen. Maar niet iedereen was het daarmee eens. Neem bijvoorbeeld Rolf ten Kate van Phonogram, die de toekomst niet zo somber inzag:

“Gezien van het feit dat ik me in dezen strikt neutraal opstel, wil ik toch dit zeggen. Het is in de platenwereld moeilijk om te voorspellen wat de financiële consequenties van het eventueel verdwijnen van de zeezenders zullen zijn. Want wat draagt aan de promotie van een plaat het meeste bij? Het adverteren, de folders, de raamstickers, de persconferentie gevolgd door de verhalen in de kranten, of het draaien van de plaat of het eventueel in de spotlight zetten van de betreffende artiesten via de televisie?”

Ten Kate gaf wel aan dat de weerslag via dure enquêtes kon worden uitgezocht maar dat was volgens hem tot op dat moment nog nooit gedaan. Hij gaf toe dat auditieve reclame erg belangrijk was en dat de platenmaatschappijen een goede promotie zeker nodig hadden. Met een eventueel verbod  zou dat grotendeels verdwijnen:

“Goed, Radio Veronica en Noordzee vallen straks weg als popstations. Dat dat nu echter ogenblikkelijk schade voor de platenmaatschappijen betekent, zie ik niet. Als alle lichte radiostations ineens ophielden te bestaan, dan uiteraard wel”. 

Hilversum 3 kan de fakkel overnemen

Hij bleek hoop te koesteren op de kracht van het popstation van de publieke omroepen: “Hilversum 3, dat – hoe je er ook over denkt – toch de hele dag’ popmuziek uitzendt. Ik voor mij geloof niet dat het publiek zo loyaal is aan één radiostation. Het zal volgens mij bij het ontbreken van Veronica en Noordzee gewoon overstappen op Hilversum 3, zonder een spier te vertrekken. Er is trouwens geen trouw aan een ‘merk’. Een paar dagen zal men onthutst zijn over het in de grond boren, maar daarna zal men zich er niet meer koud of warm over maken.”

Ten Kate had dus duidelijk andere gedachten dan een grote groep Nederlanders, die 45 jaar later nog steeds praten over het onrecht dat hen is aangedaan met het invoeren van wettelijke maatregelen tegen de toenmalige zeezenders. 

Er is heel wat verschil tussen de diverse stations

Karel Hille, destijds werkzaam bij de platenmaatschappij Bovema, was minder optimistisch. “Een direct gevolg van het verdwijnen van Radio Veronica en Radio Noordzee is dat platen op Hilversum 3 langer in de hitparade zullen blijven staan. Dat wijst het verleden uit. Vergeet niet dat een plaat, die veel door de zeezenders en Hilversum 3 gedraaid wordt een ontzettend snel verloop heeft. Dat heeft als nadeel dat de mensen er erg snel zijn uitgeluisterd”. 

“Volgens mij gaat de zaak hierom. Er komen per week zeer veel nieuwe grammofoonplaten uit. Door de spreiding van popstations komen die al snel aan bod om gedraaid te worden. leder station pikt uit het aanbod iets naar eigen smaak. Dat kan soms hetzelfde muziekje zijn, maar dat gaat lang niet altijd op”.

“De Alarmschijf van Radio Veronica bijvoorbeeld is toch vaak anders dan de keuze voor de Troetelschijf van Hilversum 3. Als Veronica en Noordzee weg zijn, dan is die spreiding ineens verdwenen. En kan Hilversum 3 dan dat verschrikkelijk grote aanbod van nieuwe platen wel opvangen? Zoveel tijd heeft Hilversum 3 ook niet tot zijn beschikking.”

‘Er zullen minder platen worden uitgebracht’

Karel Hille gaf ook eerlijk toe dat door de zeezenders de kans op succes werd vergroot. “De mogelijkheden zullen straks angstig inkrimpen en de tactiek van de platenmaatschappijen zal dan ook zeker zijn om minder singles op de markt te brengen, maar dan wel platen die qua inhoud meer gericht zijn. Nu wordt er nog te vaak gedacht van ‘doe maar, we zien wel wat het wordt’. Voordeel is echter wel dat er in de toekomst minder missers zullen zijn als het gaat om uitgebrachte platen.”

Gelukkig voor de platenmaatschappijen duurde het nog meer dan drie jaar alvorens de wet van kracht werd en was er na die tijd nog volop activiteit van andere radiostations die de producten van de platenmaatschappijen extra wensten te ondersteunen via het, al dan niet betaald, draaien van de nieuwe muziek. 

Maar de maatschappijen bleven dankbaar richting Veronica wat weer bleek uit speciale advertenties die, na het bekend worden dat Veronica als de VOO werd toegelaten tot het publieke omroepbestel, in dagbladen en het Veronica-blad verschenen.

Bronnen: GPD, Veronicablad, Freewave Nostalgie archief. 



TVV Sound
Yesterdayland
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
Het Parool schreef 'Een saluut aan de radiotechnicus' In het jaar dat in Nederland gevierd
Radiopiraat die gebruik maakt van 'afstandsbediening', opgepakt Een avondmarkt biedt vele opties, ook voor lokale
Iedere dag neemt RadioVisie u mee naar een ver verleden. We recycleren dag op dag
De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen
Louis Stuster aka Johan Vermeer was één van de mensen die live vanaf de MV
Iedere dag neemt RadioVisie u mee naar een ver verleden. We recycleren dag op dag

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Retro
Retro-interview met RVV (audio)

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 3 (audio)

Retro-interview: Bjorn Verhoeven (audio)

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 2 (audio)

Retro interview: Stefan Ackermans

Hallo. Dit is Veronica. Lex Harding ‘ontvoerd’ (audio)

Sluiten