fbpx

RadioVisie

  • .
    Broadcast Partners
    .

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 9

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw bestaat neemt Hans Knot je mee, in een meerdelige reeks die enkele bijzondere facetten van die unieke geschiedenis opnieuw belicht. In dit negende deel volgen we de hoogtes en laagtes in de carrière van Willem Vogt.

Pionier Willem Vogt: radioman in elke vezel

Als je iemand die de historie van de radio terdege heeft gevolgd, zal vragen een naam te noemen van één van de pioniers in de ontwikkeling van dit medium, dan weet ik zeker dat de naam van Willem Vogt ook meerdere malen voorbij zal komen. Gelijk aan vele leeftijdsgenoten deed hij kleine stapjes op weg naar een bloeiende loopbaan, maar wel met een zwarte vlek.

Het Hilversumse museum ‘Beeld en Geluid’ houdt, zo goed als mogelijk, de gegevens bij van oud omroepmedewerkers met naam en faam. Zo valt er te lezen op de Wiki-pagina van Willem Vogt (foto) dat hij na de lagere school eerst als jongste bediende bij een krant ging werken. In 1904 trad hij toe tot de schoolcompagnie van de genie in Utrecht, waar hij werd aangeduid voor ‘proefnemingen met draadloze telegrafie’. Waarschijnlijk is het daar dat zijn hart sneller is gaan kloppen om uiteindelijk helemaal verknocht te worden aan wat het medium radio zou gaan heten.

In 1911 vertrok Willem Vogt naar Oost-Indië, naar Batavia, omer in dienst te treden van de Indische PTT. Hij werkte een jaar op een telegraafkantoor in Weltevreden en was vervolgens chef van de telegraafstations van Timor en Ambon. In 1917 ging hij naar Bandoeng. Twee jaar lang ving hij ’s nachts uit Europa legercommuniqués op. Hij maakte er dagelijks bulletins van voor de gouverneur–generaal. 

Tijdens een verlof in Nederland in 1920 zegde hij zijn baan in Bandoeng op om, in opdracht van de Nederlandsche Seintoestellenfabriek in Hilversum, de leiding te nemen van het ontvangststation van morsetekens in Blaricum. Toen men in de fabriek apparaten voor draadloze telefonie ging maken, werd hij chef verkoop. In 1923 kwam de NSF op de markt met zelf te bouwen radiotoestellen. 

Om de kopers van een ontvanger wat meer keuze te bieden, gingen medewerkers van de fabriek zelf uitzendingen verzorgen. Vanuit een loods van de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek in Hilversum werd op zaterdag 21 juli 1923 de eerste proefuitzending verzorgd. Na de samensmelting van Stichting ANRO (Algemeene Nederlandsche Radio Omroep, voortvloeiend uit de Hilversumsche Draadloze Omroep) en de Nederlandsche Omroep Vereeniging (uit Den Haag) kwam de AVRO officieel tot stand. 

Willem Vogt (deuropening) en Han Hollander (credits: Sportgeschiedenis.nl)

Volgens de statuten was 8 juli 1923 de datum waarop de Algemeene Vereeniging Radio Omroep (AVRO) is ontstaan. De AVRO zelf hanteert juli 1923 als oprichtingsmaand. Willem Vogt werd per 1 januari 1928 benoemd als directeur. Toen de politiek op zoek ging naar een definitieve regeling van het omroepvraagstuk, was hij een fervent strijder voor een algemene omroep. Tot zijn grote teleurstelling werd in 1930 de zendtijd verdeeld tussen de AVRO, KRO, NCRV, VARA, VPRO en nog wat kleine organisaties. In de nieuwe verhoudingen en onder zijn leiding ontwikkelde de AVRO zich overigens wel tot een bloeiende omroepvereniging.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hadden veel omroepmedewerkers het verstandige besluit genomen, nadat de bezetter de radio had geannexeerd, de studio’s de rug toe te keren. Anderen gingen samenwerken met de Duitsers, waaronder Willem Vogt. Eén van de eerste besluiten was bijvoorbeeld alle Joodse medewerkers te ontslaan, inclusief de zeer populaire sportverslaggever Han Hollander. 

Na de Tweede Wereldoorlog werd Willem Vogt verbannen door een zuiveringscommissie, als niet geschikt voor welke functie dan ook binnen de omroep. Toch zou hij enige tijd later terugkeren en onder meer in 1951 benoemd worden tot technisch commissaris van de Nederlandse Radio Unie, de N.R.U. waar hij nog vele jaren actief was. In 1973 stierf deze pionier van de Nederlandse radio op 85-jarige leeftijd .

In de volgende aflevering wil ik het hebben over een blijk van goede gebondenheid met zijn personeel binnen de N.R.U. 


TVV Sound
Belgian Radio Day
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Broadcast Partners
TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw
Het Parool schreef 'Een saluut aan de radiotechnicus' In het jaar dat in Nederland gevierd

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Actueel
Blad 245: Contact, Willy, YDL en ‘100 Jaar’ (video)

Portugal: geen DAB+, maar hoe scoort online radio?

Blad 244: NRJ, Radio 1, YDL en FM Goud (video)

Luistercijfers Wallonië: Nostalgie zevende keer op hoogste trede

Willy gaat de pannen van het dak rocken

Blad 243: Babyboomers, YDL, Joris en StuBru (video)

Sluiten