fbpx

RadioVisie

  • .
    Amptec
    .
TVV Sound

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 19

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw bestaat neemt Hans Knot je mee in een meerdelige reeks die enkele bijzondere facetten van die unieke geschiedenis opnieuw belicht. In dit negentiende deel ontdekken we dat zowel industrie als overheid hard hun best doen om de luisteraars storingsvrije ontvangst te willen garanderen.

Het recht op storingsvrij luisteren

In Rotterdam vonden begin april 1926 besprekingen plaats, om een instituut op te richten dat radiostoringsbronnen en oplossingen moest zoeken. Initiatiefnemer was Philips. Aanwezig waren dr. ir. Halbertsma en ir. van Bluzters van Philips, een ingenieur van het gemeentelijk elektrisch bedrijf, één van de Rotterdamsche Electrische Tramweg Maatschappij, de chef van de Radiodienst van het postkantoor, een vertegenwoordiger van de handel in radiobenodigdheden en nog enkele anderen.

Het doel was duidelijk, de radioluisteraars een ongestoorde ontvangst verzekeren. De Nieuwe Rotterdamsche Courant in haar kolommen: “In zijn inleidend woord zei dr. ir. Halbertsma, dat men met de radio in een gevaarlijk tijdperk kon geraken, namelijk tot een zekere verzadiging, die haar grond vond in de indruk, dat elke nieuwe luisteraar een bron was van hinder en ergernis en dat men van de zijde van derden bovendien zodanig gehinderd werd, dat de nadelen zwaarder begonnen te wegen. In het buitenland had dit reeds er toe geleid, dat luisteraars hun installatie afschaften”.

Halbertsma sprak dan ook de wens uit dat er tijdig contact zou zijn tussen alle betrokken partijen. Tegelijk voegde hij er aan toe dat het niet alleen een probleem van puur technische zijde was maar dat ook het algemeen belang een rol speelde.

Andermaal destijds Halbertsma: “Zoals de schaduw de onvermijdelijke begeleider is van het licht komen bij elke vorm van radio-ontvangst storingen en het hangt slechts af van het aantal, de sterkte en de hoedanigheid der storingen of zij als ‘quantité negligeable’ (te verwaarlozen risico) kunnen worden behandeld dan wel of zij het genot van de radioluisteraar volkomen kunnen vergallen.”

“Tussen deze twee uitersten beweegt zich de schaal der storingen, grotendeels afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden, en van de inrichting van het toestel. Slechts ten aanzien van de luchtstoringen, berustende op atmosferische elektrische verschijnselen, zijn alle radioluisteraars gelijk, en alleen door de instelling op sterke zendstations kan men die storingen minder maken. Overigens zijn de bewoners der grote steden ten opzichte van deze radiostoringen er veel slechter aan toe dan die van de kleine gemeenten en van het platteland.”

Hoe meer luisteraars, hoe meer… problemen

Men ging er in 1926 vanuit dat vooral het toenemende gebruik van de elektriciteit voor de motoren in industrie en in huis, voor liften, ventilatoren, stofzuigers, cinema’s, enz. een bron van storingen was. Men had de conclusie getrokken dat gelijkstroom in dit opzicht schadelijker was dan wisselstroom, en daarnaast werden vele storingen toegeschreven aan de tramlijnen die inmiddels in Rotterdam waren aangelegd.

Tijdens de bijeenkomst werd gemeld dat telefoon- en schelinrichtingen vergeleken met de tramleidingen tot de vrij onschuldige stoorders werden gerekend. Röntgenapparaten, toestellen voor schoonheidsbehandeling en gezichtsmassage, en elektrische verwarmingskussens met automatische temperatuurregeling behoorden eveneens tot de risico-toestellen.

Daarbij concludeerde Halbertsma dat, hoe meer ontvangers er waren, hoe groter ook de kans werd op wederzijdse storingen. “Men zal allicht opmerken, dat voor dit laatste de luisteraars zelf de verantwoordelijkheid op zich dienen te nemen. Zij kunnen echter niets doen aan de storingen, die andere zendstations veroorzaken.” 

Gememoreerd werd er ook aan het ontstaan van de moeilijkheden tussen de gemonopoliseerde radiodienst van het rijk, en de radioluisteraars, van wie de rechtspositie nog niet geregeld was. Elke technische ontwikkeling bracht in dit opzicht nieuwe problemen met zich mee. Zo had de telegrafie en telefoniedienst ongeveer dertig jaar eerder de opkomst van de sterkstroomtechniek met wantrouwen gade geslagen. 

Het recht op storingsvrij luisteren

Vervolgens hield men zich bezig, in het belang van honderdduizenden luisteraars, die tot de meest uiteenlopende klassen behoorden, met de vraag: “Bestaat er voor de radioluisteraar een recht op ongestoorde ontvangst”? De bestaande Hinderwet voorkwam dat industriële bedrijven een bron van overlast voor de buren konden worden. Een spreker verwoordde het verder met: “Tegen nachtelijk pianospel en ander leven genieten wij een zekere mate van bescherming. Het genot van de radio-ontvangst echter is niemand verzekerd. Ook hier zal het recht zich op de lange duur aanpassen aan de vorderingen der techniek”.

Vervolgens werd nog uitgebreid ingegaan op de individuele technische mogelijkheden die de verschillende deelnemende partijen zouden kunnen uitproberen om voor de toekomst een betere en meer storingvrije ontvangst te garanderen.


TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 18

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 17 (video)

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 16

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 15 (video)

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 14 (video)

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 13

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 12 (video)

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Eén eeuw radio, 100 jaar geschiedenis – 11

In het jaar dat in Nederland gevierd wordt dat het medium radio er een eeuw Lees verder

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in archieven, nederland, techniek
Het is vandaag 31 oktober… 1988 (audio)

2010: Hooverphonic, tegelijk op alle zenders (video)

Het radiodagboek van 31 oktober – 303 (audio)

Blad 312: Bingo, Radioplayer en Frits (audio)

EBU: “5G-Broadcast wordt geen standaard voor radio”

Het is vandaag 30 oktober… 1988 (audio)

Sluiten