fbpx

Dick is (nog steeds) radio actief – 19 (video)

Wat is vrije radio? Dat vraag ik me mijn hele leven al af. Je zou kunnen zeggen dat Nederlandse uitvinder Steringa Idzerda de eerste vrije radio had. Immers, hij zond  vanaf 1916 uit in zijn laboratorium van Philips in Utrecht. Het programma  bestond hoofdzakelijk uit muziek. Dat was redelijk vrij maar had wel ten doel radiotoestellen te verkopen. 

De zender van de Nederlandsche seintoestellen was later ook nog redelijk vrij in de inhoud van de programma’s. Maar toen kwamen de zuilen AVRO (HDO), VARA, KRO, NCRV en VPRO. Toen was de radio niet vrij meer. Alles was verbonden met de zuilen. Als je vijf minuten luisterde wist je al welke omroep het was. 


Lees verder onder de advertentie


Tijdens de Duitse bezetting was de radio ook niet vrij. De Duitsers konden dan wel zonder slag of stoot de studio’s en de zenders overnemen, bij de inhoud werd steeds meer gestuurd en gecensureerd. Later werd een Duits programma doorgegeven. En weer later was het bezit van radiotoestellen zelfs verboden. 

Inmiddels was er een zendpiraat geboren: Radio Luxembourg. Met telkens een veel te groot vermogen strooide men muzikale programma’s uit over geheel Europa. Dus dat was vrije radio? Nou; ook niet geheel of geheel niet. Bij de Engelstalige programma’s waren allerlei kwartiertjes, halve uren en uren door platenmaatschappijen opgekocht. 

Omdat die zoveel mogelijk nummers wilden draaien werd van elk liedje amper twee minuten gedraaid. En daarbij kwamen de meest vreemde platen voorbij. Radio Luxembourg was dus één groot reclameblok. Alle zendtijd werd verkocht; ook aan Amerikaanse dominees en later zelfs aan Radio China met propaganda uitzendingen. 

Maar zie; ineens was daar Radio Veronica. De Vrije Radio Omroep Nederland vanaf de vrije zee. Nou; dat viel ook tegen. De muziekkeuze was redelijk vrij maar er werden toch diverse nummers op de zwarte lijst gezet. En als je goed nagaat bestond minstens een derde van alle commercials uit reclame voor sigaretten en shag. Maar ze waren goed in het verkopen van hun imago. 

En toen, ja, toen kwamen Radio Caroline en Radio London. Dat was nog eens vrije radio! Bij Radio London moest elke DJ drie uur presenteren met grotendeels de nummers die in een grote platenbak zaten. En de volgende DJ presenteerde dezelfde nummers; alleen nu in een andere volgorde. Dus de hele uitzending was ook hier één groot reclameblok. 



Dat ze in Engeland twaalf miljoen luisteraars hadden en op het vaste land vier miljoen neem ik ook met een korreltje zout. Evenals Radio Luxembourg die maar liefst negentien miljoen luisteraars claimde. Nadat de zeezenders waren verdwenen kwamen in Nederland commerciële radiozenders. Eindelijk vrije radio! Nou; ook dat viel tegen. 

Vier grote zenders zijn inmiddels in handen van Talpa. En allemaal werken met een strak format. Alles is voorgeprogrammeerd. Dus om hier van vrije radio te spreken… Men schermt natuurlijk wel met luistercijfers. Hoewel dat onjuist is; het zijn marktaandelen. Radio 538 zit op zo’n twaalf procent. Een marktaandeel is dat gedeelte wat luistert. Nu is dat meestal een derde. 

Dus bij twaalf procent marktaandeel heb je vier procent luisterdichtheid. Eén procent is ongeveer 160.000 van de bevolking boven de zes jaar. Dus vier procent is vier maal 160.000 is 640.000 luisteraars. Wat is dat; vrije radio? Ik denk dat de laag vermogen middengolfers dat zijn. Die betalen alles uit eigen zak en bepalen dus geheel zelf wat ze uitzenden. Maar de kosten zijn inmiddels zo hoog dat dit hoogstwaarschijnlijk spoedig ook verleden tijd zal zijn. 

Conclusie: Vrije Radio is een illusie!  

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Dick is (nog steeds) radio actief – 18 (video) Radio betekent in een bepaalde taal (Tsjechisch?) gewoon knop. Dat vind ik een mooie benaming. De knop waarmee je een ontvangtoestel aanzet. Radiogolven verplaatsen zich via de eth...
Dick is (nog steeds) radio actief – 17 (video) In juli 1974 besloten een vriend en ikzelf op vakantie naar Polen te gaan. We waren er nog nooit geweest. Daarna zijn we nog tientallen keren teruggekeerd. Het begon al bij de gren...
Dick is (nog steeds) radio actief – 16 (audio & video) Voor de Tweede Wereldoorlog begon in Nederland de radio uit te zenden: Hilversum 1 en Hilversum 2. De televisie volgde in 1953 vanuit Bussum. Een paar uur per dag zwart-w...
Dick is (nog steeds) radio actief – 15 (audio) In februari 1996 nam ik een abonnement op Planet Internet. Daarmee was ik zes uur per maand op internet aangesloten; voor dertig euro... per maand. De verbinding ging toen nog per ...
Dick is (nog steeds) radio actief – 14 (audio) Toen ik in 1977 in Canada was bezocht ik ook enkele radiostations in Toronto. Daarbij bleek dat er diverse in stereo uitzonden via de middengolf. Daar had ik nog nooit van gehoord....
Dick is (nog steeds) radio actief – 13 Digitale Radio is er in allerlei soorten en maten. Te denken valt aan een digitale radiostudio maar ook aan digitale signalen via de koperdraad, de kabel, de glasvezel en de satell...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound
TVV Sound

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Column
Plaatje maar weer – 44 (video)
Kicken op radio en zo – 32 (audio)
Kolder en Klodder – 59 (video)
JLB gaat (soms) naar zee – 33 (audio & RV 12)
Het vinylmoment van Manneke Pop – 53 (video)
Nostalgische column Hans Knot – 55
Sluiten