fbpx

RadioVisie

.
Spotlight
.

Dick is (nog steeds) radio actief – 19 (video)

Wat is vrije radio? Dat vraag ik me mijn hele leven al af. Je zou kunnen zeggen dat Nederlandse uitvinder Steringa Idzerda de eerste vrije radio had. Immers, hij zond  vanaf 1916 uit in zijn laboratorium van Philips in Utrecht. Het programma  bestond hoofdzakelijk uit muziek. Dat was redelijk vrij maar had wel ten doel radiotoestellen te verkopen. 

De zender van de Nederlandsche seintoestellen was later ook nog redelijk vrij in de inhoud van de programma’s. Maar toen kwamen de zuilen AVRO (HDO), VARA, KRO, NCRV en VPRO. Toen was de radio niet vrij meer. Alles was verbonden met de zuilen. Als je vijf minuten luisterde wist je al welke omroep het was. 

Tijdens de Duitse bezetting was de radio ook niet vrij. De Duitsers konden dan wel zonder slag of stoot de studio’s en de zenders overnemen, bij de inhoud werd steeds meer gestuurd en gecensureerd. Later werd een Duits programma doorgegeven. En weer later was het bezit van radiotoestellen zelfs verboden. 

Inmiddels was er een zendpiraat geboren: Radio Luxembourg. Met telkens een veel te groot vermogen strooide men muzikale programma’s uit over geheel Europa. Dus dat was vrije radio? Nou; ook niet geheel of geheel niet. Bij de Engelstalige programma’s waren allerlei kwartiertjes, halve uren en uren door platenmaatschappijen opgekocht. 

Omdat die zoveel mogelijk nummers wilden draaien werd van elk liedje amper twee minuten gedraaid. En daarbij kwamen de meest vreemde platen voorbij. Radio Luxembourg was dus één groot reclameblok. Alle zendtijd werd verkocht; ook aan Amerikaanse dominees en later zelfs aan Radio China met propaganda uitzendingen. 

Maar zie; ineens was daar Radio Veronica. De Vrije Radio Omroep Nederland vanaf de vrije zee. Nou; dat viel ook tegen. De muziekkeuze was redelijk vrij maar er werden toch diverse nummers op de zwarte lijst gezet. En als je goed nagaat bestond minstens een derde van alle commercials uit reclame voor sigaretten en shag. Maar ze waren goed in het verkopen van hun imago. 

En toen, ja, toen kwamen Radio Caroline en Radio London. Dat was nog eens vrije radio! Bij Radio London moest elke DJ drie uur presenteren met grotendeels de nummers die in een grote platenbak zaten. En de volgende DJ presenteerde dezelfde nummers; alleen nu in een andere volgorde. Dus de hele uitzending was ook hier één groot reclameblok. 

Dat ze in Engeland twaalf miljoen luisteraars hadden en op het vaste land vier miljoen neem ik ook met een korreltje zout. Evenals Radio Luxembourg die maar liefst negentien miljoen luisteraars claimde. Nadat de zeezenders waren verdwenen kwamen in Nederland commerciële radiozenders. Eindelijk vrije radio! Nou; ook dat viel tegen. 

Vier grote zenders zijn inmiddels in handen van Talpa. En allemaal werken met een strak format. Alles is voorgeprogrammeerd. Dus om hier van vrije radio te spreken… Men schermt natuurlijk wel met luistercijfers. Hoewel dat onjuist is; het zijn marktaandelen. Radio 538 zit op zo’n twaalf procent. Een marktaandeel is dat gedeelte wat luistert. Nu is dat meestal een derde. 

Dus bij twaalf procent marktaandeel heb je vier procent luisterdichtheid. Eén procent is ongeveer 160.000 van de bevolking boven de zes jaar. Dus vier procent is vier maal 160.000 is 640.000 luisteraars. Wat is dat; vrije radio? Ik denk dat de laag vermogen middengolfers dat zijn. Die betalen alles uit eigen zak en bepalen dus geheel zelf wat ze uitzenden. Maar de kosten zijn inmiddels zo hoog dat dit hoogstwaarschijnlijk spoedig ook verleden tijd zal zijn. 

Conclusie: Vrije Radio is een illusie!  


Spotlight
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
TVV Sound
Je zou ook interesse kunnen hebben in...
Regionale Omroep Begin jaren zestig waren de bekendste radiozenders in Nederland Hilversum 1 en Hilversum
'Streekomroep'Reeds in het begin van de jaren zestig waren er al Regionale Omroepen in Nederland;
'Op Locatie' Omdat bijna alle hoog vermogen middengolfzenders in Nederland de afgelopen jaren zijn uitgeschakeld
'Radiodag 2014' Het is, op enkele dagen na, vijf jaar geleden dat er op 22
Het boek over Lex Harding Afgelopen week heb ik het boek over Lex Harding (333
Veronica schepen Toen Radio Luxemburg in december 1953 met haar dagelijkse Nederlandstalige uitzendingen begon (daarvoor
Festival memories Deze 25 ste column schrijf ik tegelijkertijd met een live uitzending op zaterdagmiddag
 Commerciële TV in Nederland In oktober 1953 ging de Nederlandse publieke televisie van start. Zonder

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Column
Plaatje maar weer – 44 (video)
Kicken op radio en zo – 32 (audio)
Kolder en Klodder – 59 (video)
JLB gaat (soms) naar zee – 33 (audio & RV 12)
Het vinylmoment van Manneke Pop – 53 (video)
Nostalgische column Hans Knot (55)
Sluiten