De soldaten van de nationale omroep (audio) Verzoekprogramma werd kweekvijver voor radiotalent

Leestijd: 4 minuten

In een ander stukje leest u vandaag over de theater revival van het ’Solatenhalfuurtje’. Het programma wordt er omschreven als legendarisch. Ouder luisteraars zullen dit zonder problemen beamen, de jongere medemens willen we graag even op weg helpen om dit te verklaren… We duiken daarvoor diep in de archieven van RadioVisie.

Het dagelijkse ‘Soldatenhalfuurtje’ was één van de favoriete radioprogramma’s in Vlaanderen want je hoorde er vaak de leukste en nieuwste popplaatjes. De programma-tune zit zeker nog in menig geheugen. Het was een vrij korte ingestudeerde mars met op de voorgrond klaroengeschal dat het militaire aspect aanscherpte. Zeer waarschijnlijk waren de uitvoerders de ’Militaire kapel van de Gidsen’. Alleen de vlaggengroet ontbrak! 


Lees verder onder de advertentie


Het programma ontstond kort voor de Tweede Wereldoorlog. Op 13 september 1939 zond het N.I.R. voor het eerst ‘Het Half Uur voor den Soldaat’ uit, dagelijks van 20:00 tot 20:30 uur. Het was geen verzoekprogramma, maar een amusementsshow bedoeld om de Belgische militairen een hart onder de riem te steken via muziek, komische sketches en voordrachten.

Vanwege de Duitse invasie in 1940 was er vijf jaar geen uitzending, maar in 1945 keerde het programma terug in een nieuw format, nu als verzoekprogramma. ‘Het Soldatenuur’ werd elke weekdag van 17:30 tot 18:00 uur uitgezonden. 

Er was dienstplicht en de rekruten waren meestal gekazerneerd in het ‘verre’ Duitsland én zelfs in Belgisch-Congo. Wie geluk had mocht in België blijven. Wekelijks naar huis gaan vanuit Duitsland zat er toen niet in wegens véél te duur en onbetaalbaar met de soldij. Ook de militaire (boemel) trein reed niet elke dag tussen Duitsland en België. 

Enkel met veel geluk

De meeste miliciens bleven bijgevolg meerdere weken verstoken van familie en/of ‘lief’. De radio zorgde voor een band. De middengolf had een fors bereik in Duitsland én er was de kortegolf voor de verder afgelegen gebieden, tot in Afrika en ver daarbuiten. Het ‘Soldatenhalfuurtje’ was één van de favoriete uitzendingen. 

Miliciens konden hun brieven gratis versturen als de letters MD (Militaire Dienst) in de rechter bovenhoek, op de plaats van de postzegel, waren aangebracht. Brieven verstuurd met de soldatentrein deden er soms dagen over om de bestemmeling te bereiken. Maar dat kon de pret niet drukken. Het Nationaal Instituut voor Radio omroep (NIR) kon de toevloed soms niet aan van de méér dan 20.000 soldaat-miliciens en de bijna evenveel beroepsmilitairen die het Belgische leger toen rijk was. 



Het verzoekprogramma, ook wel eens het ‘lieven-programma’ genoemd, kende fantastische hoogdagen. Tijdens de uitzendingen was het overal stil in de kazerne (meestal in de kantine) en op het thuisfront. Her en der werd een gecamoufleerd traantje weggepinkt. In elke kazerne waren speciale ‘groeten formulieren’ te verkrijgen op stencil. Om jouw persoonlijke verzoekplaat gedraaid te krijgen, moest je méér dan een beetje geluk hebben. 

Kweekvijver voor talent

Er werd live uitgezonden vanuit het inmiddels historische radiogebouw op het Flageyplein. Presentatoren waren meestal echte soldaat-miliciens die bij het NIR aan het werk waren, of er later tewerk gesteld werden. Het programma werd een soort ‘kweekvijver’ voor omroepers, nieuwslezers, jounalisten… en later zelfs dj’s. Er was trouwens nogal vaak discussie over de platenkeuze tussen de ‘jonge’ omroepers/samenstellers en de oudere staf. Begin jaren ’60 zat de verjonging er aan te komen met een hele lichting afgestudeerden. 

Daarbij hoorden onder andere; Mike Verdrengh (Radio Luxemburg, BRT 1, VTM), Jan Schoukens (omroeper/producer, oprichter en grote baas van Studio Brussel), Walter Capiau (Omroep Brabant, VTM), Zaki (Omroep Brabant, BRT en VTM), René Van der Speeten (Omroep Brabant en ‘Binnen en Buiten’, het zondagnamiddagprogramma van de Vlaamse televisie).

Ook zij leerden er het vak: Guido Cassiman (mede-oprichter van Omroep Brabant), Julien Put (Omroep Brabant), Jos Baudewijn (Omroep Antwerpen), Cas Goossens (directeur-generaal van de BRT), Eddy Temmerman (BRT1, Studio Brussel), Jan Thys (BRT 1, VTM), Yvan Sonck (VRT-sportjournalist), Gil Claes (Wereldomroep en RVi), Erik De Temmerman (Wereldomroep en RVi), Erik Oger (professor Universiteit Antwerpen). 

Mensen bij elkaar brengen

Amerikaans, Engels en ander hitwerk verdreven begin jaren 60 stilaan de Vlaamse platen die jarenlang het soldatenprogramma domineerden. Bob Benny, Bobbejaan Schoepen, Lize Marke, Rina Pia, Jo Leemans, Jean Walter, Frieda Linzi, debuterende artiesten als Louis Neefs, Will Tura, John Larry waren minder en minder te horen.

Tot de blijvende ‘meubelstukken’ behoorde de Nederlander Joop de Knecht. Kon ook niet anders met zijn hit uit 1958; ‘Ik sta op wacht’. Een liedje dat ook vaak te horen was in de versie van Bobbejaan Schoepen. De opvolger ‘Wij zwaaien af ‘ was en andere blijver. 

Het Soldatenhalfuurtje werd in 1971 definitief afgevoerd en opgevolgd door ‘Tot Uw Dienst’ waarvan Paul De Wyngaert de vaste presentator werd. Een idee van Jan Schoukens. De man was inmiddels producer geworden en bedacht een concept dat zich niet enkel meer richtte tot soldaat-miliciens, maar ook mikte op truckers. Of tot mensen die op zoek waren naar een vriend of klasgenoten bij elkaar wilden brengen. Met heel wat succes als resultaat. 

Het ‘Soldatenhalfuurtje’ ging de geschiedenis in als één van de langstlopende radio (groeten) programma’s van de nationale omroep dat doelgericht was. 

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Legendarisch radioprogramma wordt theatershow Het 'Soldatenhalfuurtje' trekt door Vlaander... Een radioprogramma waar een heuse theatershow over wordt gemaakt, het moet een unicum zijn in Vlaanderen. Het ’Soldatenhalfuurtje’ was dan ook legendarisch. En dat moet het dus nog...
2005: RadioVisie werkt samen met Kabinet Media En verdeelt 'HOOP'-spot op vraag van Geert ... Op Tweede Kerstdag 2004 werden Zuid-Azië en Oost-Afrika getroffen door een enorme tsunami als gevolg van een aardbeving bij Sumatra. Die kostte aan tienduizenden mensen het leven e...
Het radiodagboek van 9 december – 342 (video) Ook dit had vandaag in jouw geschieden... De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen uit de wereld van de vrije, de publieke, de commerciële en de zeezende...
2003: Radio Antigoon breuk met City Media (audio) Einde in zicht voor de Antwerpse nummer ... Het gaat niet goed met Radio Antigoon. Tenminste, het gaat helemaal niet goed met de fans en de luisteraars van het station. Die haken massaal af terwijl oud-medewerkers en ins...
Het radiodagboek van 8 december – 341 (video) Ook dit had vandaag in jouw geschieden... De historie conserveren is de bedoeling van dit dagelijkse rubriekje waarin je alle opvallende gebeurtenissen uit de wereld van de vrije, de publieke, de commerciële en de zeezende...
2003: Regionale radio, het voorzichtige voorspel Merkwaardige paralellen met de 'lokale' s... Nog even de winter helemaal 'uitzitten' en ook in jouw eigenste provincie zal de commerciële regionale radio zijn entree maken. Samen met de teruggekeerde zwaluwen, de bloesems aan...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Retro
2009: RTBF International staakt de uitzendingen
Het radiodagboek van 16 oktober – 288 (audio)
2011: Aangepaste vormgeving bij Studio Brussel
Het radiodagboek van 15 oktober – 287 (audio)
2008: Opvolger Donna wordt op 5 januari geboren
Het radiodagboek van 14 okober – 286 (video)
Sluiten