De Playa Papers – 4 (audio) Met de (onvrijwillige) medewerking van de Nederlandse PTT

Zonder script, los uit het vuistje

IJsgekoelde cola, een flinke portie adrenaline en vooral heel veel enthousiasme vervingen het verdwenen script. Eigenlijk moest het ook allemaal niet zo ingewikkeld worden. Een jaar eerder waren drie hele populaire stations uit de ether gehaald, een vlotte hommage aan het onfortuinlijke trio was het enige juiste om doen. Eenvoudiger kon de boodschap haast niet zijn.

Per station, Radio Veronica, RNI en Atlantis, zetten we telkens een achttal minuten typerende opnames achter elkaar. Rob leidde in en rondde af. Los uit het vuistje. Het gaf iets totaal aparts. Een documentaire waarbij niet de ingelezen tekst het belangrijkst was maar de oude opnames vooral voor zichzelf spraken. Een extra commentaarstem was dus helemaal niet nodig.


Lees verder onder de advertentie


Het ging nu in een ruk door. Meteen werd ook het tweede programma op band gezet. Een eerbetoon aan de Britse zeezenders die op 14 augustus 1967 onderuit waren gehaald door de Marine Offences Act. De vele uitstekende programmafragmenten van Radio Caroline, London, Swinging Radio England en Britain Radio, die we eerder hadden opgezocht, werden op dezelfde losse manier tot één uitzending verweven.

Voor we er erg in hadden was de cola op, waren de eerste twee VVVR-programma’s toch nog opgenomen en bereidden we ons voor op een nieuw gesprek met Joop Verhoof. De man wist toen nog steeds niet dat de door hem gewraakte Rob Ronder redder in nood was geweest.

Nederlandse PTT liet geen sporen na

‘s Anderdaags belde Frans (foto) met een bang hartje naar Playa de Aro. Dat gebeurde gewoon van bij de werkgever. Enerzijds omdat Joop bijna uitsluitend tijdens de kantooruren kon worden bereikt, anderzijds omdat de kosten van een duur internationaal gesprek dan niet door ons betaald moesten worden. Door een ‘technische’ speling van het lot waren die internationale communicaties een deel van Frans’ zijn kerntaak geworden binnen de VVVR.

De Belgische telefoonmaatschappij, toen nog RTT geheten, stuurde haar klanten immers een factuur waarop buitenlandse verbindingen gedetailleerd werden vermeld. Het Nederlandse nationale telefoonbedrijf PTT, deed dit niet. In 1975 kreeg de abonnee een globale factuur voorgeschoteld. En dat had een ander niet te onderschatten voordeel.

Voor de Vereniging Voor Vrije Radio was een ‘wazige’ factuur heel belangrijk. Als kleine club was ons budget beperkt, anderzijds waren we ook volstrekt illegaal bezig. Noch Belgen, noch Nederlanders mochten, op welke manier dan ook, meewerken met Radio Mi Amigo. Om te verhinderen dat plots teveel sporen naar ons zouden leiden, konden we dus zwart-op-witte-bewijzen van telefoongesprekken met het Spaanse hoofdkwartier van de zeezender best vermijden.



Om al die redenen viel de eer dus Frans te beurt om Joop Verhoof telefonisch tekst en uitleg te verschaffen bij de Rob Ronder-tapes. Net die dag scheen de zon vrolijker dan ooit in Playa de Aro. De Mi Amigo-programmaleider had begrip voor de noodingreep maar liet ons beloven dat Pierre de volgende maanden niet meer op vakantie zou gaan. Eindelijk konden onze eerste twee documentaires op de transportband gezet worden.

Alweer met dank aan de PTT

Achter het begrip ‘transportband’ stak toen een uniek systeem. Wat heet ‘uniek’? Het was vooral een omslachtig systeem. Het gegeven is nochtans eenvoudig. Een programmaband ligt in Breda en die moet op een zendschip in de monding van Thames terecht komen. Hoe doe je zoiets? Eerst en vooral zorg je dat je een kopie maakt van de moederband. Die bewaar je op een aparte plek. Daarna stop je de tape in een grote enveloppe.

Al is het woord ‘pak’ hier beter op zijn plaats. We registreerden de VVVR-programma’s immers op Agfa Gevaert-tape, die op spoelen van 28 centimeter zat. Dat soort banden kon je opnemen op een snelheid van 38 centimeter per seconde. Via een tweesporen ReVox kreeg je bijgevolg een zeer kwalitatieve opname.

Dankzij de onvrijwillige medewerking van een tweede staatsbedrijf, raakte de tape alvast weg uit Nederland. Je stapte met het pakje, stevig ingepakt, naar het plaatselijke postkantoor alwaar je de knappe, blonde en vooral vriendelijke mevrouw vroeg om het ‘cadeau’ aangetekend en ‘Per Express’ naar Playa de Aro te sturen. Als bestemmeling zette je niet in grote letters Radio Mi Amigo op het pak, maar gewoon Bea Wijfjes, zoals de vrouw van Bert Bennett echt heette.

Maurice Bokkebroek en JLB in de Spaanse studio van Radio Mi Amigo.

Eén week radio in een schoenendoos

Zowat drie dagen later was de tape in Spanje, waarna het de beurt was aan studiotechnicus Maurice Bokkebroek om de documentaires op cassette over te zetten. Omwille van het transport werden alle programma’s van Mi Amigo niet op grote banden, zoals gebruikelijk bij Veronica en Noordzee, gezet, maar op cassettebandjes. Op die manier stopte je de programmering van een hele week in een schoenendoos, die kon minder opvallend getransporteerd worden.

Uiteraard hadden wij net zo goed de VVVR-programma’s rechtstreeks op cassette kunnen opnemen, maar ondanks de uitzending op middengolf bleven wij koppig geloven in de veel betere kwaliteit van ‘gewone’ tape als geluidsdrager. En een band is ook makkelijker manipuleerbaar dan een cassette. Maurice Bokkebroek moest wel eens een extra jingle of commercial in ‘onze’ programma’s monteren. Iedereen die zelf dat soort werk heeft gedaan, weet dat zoiets makkelijker kan met een tape, dan met een cassette. Een kwestie van spoelen, stoppen, mikken en correct plakken dus.

De ongelooflijke reis van 30′ radio

Intussen stonden de eerste VVVR-programma’s, de uitzendingen voor 31 augustus en die van 7 september op cassette. Samen met de programma’s van Bert Bennett, Peter Vandam, Stan Haag, Joop verhoof en Dominee Torenvliet, werden ze naar de busdienst gebracht. Wekelijks pendelde toen de Europabus, met toeristen die goedkoop wilden reizen, van Antwerpen naar Barcelona, Gerona en weer terug. Met de bus richting België ging ook de voorraad Mi Amigo tapes mee.

Soms werd beroep gedaan op de diensten van een bevriende vrachtwagenchauffeur, maar de eerste lading VVVR-tapes werd wel degelijk op de Europabus gezet. In Antwerpen werd de lading opgehaald door een Mi Amigo-medewerker, waarna de handel richting Boulogne sur Mer in Frankrijk ging. Van daaruit werd immers de bevoorrading naar het zendschip georganiseerd. Na een trip die ruim een halve dag duurde, was de eerste uitzending van ‘Mi Amigo duikt in de radiogeschiedenis’ ter plekke. 

De reis die het programma daarvoor had gemaakt was dus ongelooflijk lang geweest. Van Breda naar Playa de Aro. Van Playa de Aro naar Antwerpen, waarbij de tapes op nauwelijks enkele tientallen kilometer passeerden waar ze enkele weken eerder waren opgenomen. Tenslotte van Antwerpen naar Calais. Van Calais naar het zendschip…

° Aflevering 1 & 2 van ‘Mi Amigo duikt in de radiogeschiedenis’. Productie Rob Ronder 



Aanstaande zondag: deel 5

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

De Playa Papers – 3 (audio) Pierre is weg en Rob mag niet van Joop Samen wonen ging net iets te ver  De studio's van Radio Mi Amigo waren op dat moment ondergebracht in een ruime villa, halfweg de flanken van de Mas Nou. Iedere deejay had ...
De Playa Papers – 2 Met de lente kwam ook het idee  Lente 1975. Zoals ieder voorjaar komt niet alleen de natuur weer tot leven, ze is ook de motor achter individueel opborrelde energie waar een mens maar beter iets nuttigs mee kan d...
De Playa Papers – 1 (audio) De laatste levende getuigen van een radio-odyssee Wie bij namen als Twiggy (foto), Jacky Ickx, Jean-Paul Sartre, Simca, Phil Bloom, Johnny Rotten, Watergate, Mash en Paul Goossens geen beroep moet doen op het internet om te achter...
Nostalgische column Hans Knot – 33 (video) De geschiedenis van de JARO Het archief van het omroepmuseum, al jaren onderdeel van het Nederlands Audiovisueel Archief, herbergt talloze plakboeken. Ze zijn ooit als geschenk, vaak uit de nalatenschap van e...
De Playa Papers 5 – (Extra Baffle) De terugkeer van Pierre Eindelijk helemaal en echt van start 31 augustus 1975. Precies om halfvijf in de namiddag klonk de stem van Jacques Vandenbroek via de 259 meter van Radio Mi Amigo. Maanden eerd...
Het vinylmoment van Manneke Pop – 29 (video) Warren Zevon: Leave My Monkey Alone. Le... Vandaag gaan we terug naar de tijd dat Werchter nog Torhout Werchter was. Er zijn van die artiesten die nooit bij het grote publiek bekend zijn geworden. En waar ligt dit dan aan? ...
Deel of print dit artikel
Amptec
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer in Column
Het vinylmoment van Manneke Pop – 28 (video)
Nostalgische column Hans Knot – 32 (video)
De Coverack Dossiers – 12 (video)
Plaatje maar weer – 23 (video)
Kicken op radio en zo (6)
Kolder en Klodder – 33 (video)
Sluiten