De nadagen van de Nederlandse radiokolonisatie Vlaamse presentatoren en Nederlandse dj’s

Leestijd: 4 minuten

Een paar decennia geleden luisterden veel, heel veel Vlamingen naar de Nederlandse zeezenders, of naar de Vlaamse collega-stations Atlantis en Mi Amigo, waar tal van… Nederlanders werkten. Om nog maar te zwijgen over de schare Vlaamse fans die afstemden op Hilversum 3. Bij gebrek aan muziekzenders in Vlaanderen waren er ook geen muziekbladen. Enkel Juke Box was min of meer overeind gebleven. In de slipstream van de Nederlandse top 40-stations volgden bladen als Muziek Express, Muziek Parade, Muziekkrant Oor, Hitkrant… Ook de Nederlandse televisie koloniseerde Vlaanderen.

Als je bij de hond slaapt, krijg je zijn vlooien. Dat werd helemaal duidelijk toen de vrije radiostations overal in Vlaanderen de kop opstaken. Omdat de bovenburen nu eenmaal lichtjaren voorsprong hadden opgebouwd bij het medium, doken ze dan ook in grote getale op bij de Vlaamse zenders. Het Nederlandse accent deed immers terugdenken aan de hoogdagen van de zeezenders. Dat gaf een vertrouwd gevoel bij de luisteraars. Tot ergens midden jaren 80 maakten weinig Vlamingen een punt van de ‘Hollandse invasie’.


Lees verder onder de advertentie


Over presentatoren en over dj’s

Toch kwam de kentering nog verrassend snel. Met enige vorm voor overdrijving kunnen we stellen dat Vlaanderen het ‘Hollandse koloniale juk’ afwierp. De Vlaamse vrije zenders leerden snel en ontdekten dat de binding met de luisteraars beter was door de inzet van eigen mensen. De voorbije drie decennia ontstond er dan ook een eigen radiocultuur. Een duidelijke. Met significante verschillen als gevolg. Het medium groeide steeds verder uit elkaar in beide landen.

In Vlaanderen werken er ‘presentatoren’ bij de radio, in Nederland zijn het dj’s. Tenminste toch bij die zenders die een muziekformaat hanteren. Het verschil zit al in dat ene woord; ‘presenteren’. De ‘Dikke Vandale’ legt het als volgt uit; ‘Presenteren heeft iets deftigs, er worden onderdelen aan elkaar gepraat, men biedt informatie aan’. Als je het zo bekijkt dan neigt dat inderdaad een beetje naar… saai, eentonig, vlak. Nederlanders presenteren niet, maar animeren en entertainen de luisteraars. “Vlamingen zijn beleefder”, stelt oud RadioVisie-redacteur Ron Schultz, zelf Nederlander. Dat hoor je op ook op de radio. “Nederlanders zijn rechter voor de raap”.

Ron: “Om het met een voorbeeld duidelijk te maken. De muziek vind ik op veel Vlaamse stations beter, wegens ruimer. In Nederland kent men maar vijf artiesten. Toch luister ik liever een paar keer per uur naar een zichzelf herhalende zangeres die levensmoe lijkt, dan naar goede muziek met een saaie dj. Het valt me ook op in de nieuwsprogramma’s van de VRT. Iemand die geïnterviewd wordt, al dan niet via de telefoon, hoeft niet drie keer in een gesprek bedankt te worden. Dat haalt de vaart eruit. Iets minder lief zijn, levert vaak interessantere programma’s op. Veel Vlamingen geven me op dat punt gelijk, maar misschien zijn ze gewoon beleefd?”

Onverstaanbare Nederlanders 

Inderdaad, het gaat om twee verschillende culturen. Of toch niet helemaal? Als je in Zeeuws-Vlaanderen, Noord-Brabant of Limburg terechtkomt, dan blijken Nederlanders soms verdacht veel op hun Vlaamse buren te lijken. Ook de minzame welwillendheid voor Vlamingen in de Amsterdamse grachtengordel is niet noodzakelijk exemplarisch voor de rest van Nederland. Boven de Moerdijk denkt men trouwens heel vaak dat hun landgenoten uit het zuiden eigenlijk uit… Vlaanderen komen.

Joost den Draaijer in 1963 bij Radio Veronica (fotocredits: Jingleweb.nl)

Nederlandse radiomakers worden echter steeds minder goed verstaanbaar… in Vlaanderen. Hun woordenschat staat bol van vernederlandst tot compleet Engels. En zelfs al worden er complete Nederlandse zinnen gebruikt, dan nog is de verstaanbaarheid vaak een ramp wegens het accent. Lang geleden was Joost de Draaijer de enige Nederlandse radiomaker die men in het zuiden niet of nauwelijks begreep, tegenwoordig zijn het er veel meer. Waar zijn de Frits Spitsen, de Felix Meurders, de Ferry Maats, de Jan van Veenen en de Stan Haags gebleven?



Je hoort nu vooral een Gooise tongval. In het Gooi zitten de media geconcentreerd. Daar is het begonnen en heeft het zich verspreid. Maar ook in Vlaanderen worden we geteisterd door het ‘verkavelingsvlaams’. Gelukkig hoor je dit minder op de radio. TV-presentatoren komen er mee weg. Daar blijkt het hip te zijn, de afstand met de kijker te verkleinen, te zorgen voor een zeker amicaal gevoel. Maar zet één van die ‘animerende presentatoren’ achter een radiomicrofoon dan wordt dat soort foute taalgebruik niét meer gepikt.

Kijk en daarin onderscheiden beide media zich van elkaar, alweer.

Is getekend: JL Bostyn en Ron Schultz

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

‘De huidige dj is een personality’ (video) Directeur Talpa Radio in NRC Handelsblad Bundeling onder één dak Er beweegt heel veel in radioland Nederland. Talpa bezat al Radio 538 en Radio 10, en nam ook Sky Radio en Veronica over van de Telegraaf Media Groep. Ze...
Herbert Visser over muziek en publieke omroep Muziekradio met belastingsgeld is niet meer ... RadioVisie wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we r...
Te lelijk voor de radio! Patrick Kicken over de teloorgang van de echte radio Patrick Kicken begon zijn radiocarrière in december 1989 bij lokale en regionale radiostations in Nederland. Zes jaar later was hij te horen op het landelijke popstation 3FM. In de...
Hoezo evenement?  Zonder webradio was ik al lang geïmmigreerd RadioVisie wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we r...
Mark Coenen over ‘De teloorgang van de radio’ 'Walter Grootaers maakte élke we... Mark Coenen is adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL, en columnist van De Morgen. Deze column verscheen in de krant De Morgen, op donderdag 26 april.  ...
Tien jaar Radio Nostalgie   Staat de luisteraar wel centraal in het beleid? RadioVisie wil een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we r...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
Spotlight
TVV Sound

Reageer op dit artikel

avatar
  Inschrijven  
Abonneren op
Meer in Opinie
In België spreekt men uitsluitend Frans
DAB+ enkel voor de grote jongens?
Het theaterstuk ‘Commissie Media’
Van hubris en nemesis
Kinderen zullen het nooit meer ervaren
Is Vlaanderen bang van NPO Radio 5?
Sluiten