fbpx

RadioVisie

  • .
    TVV Sound
    .

Eerste Vlaamse zeezender op Vlaamse feestdag (audio)

Sollicitatie voor een plekje in de Vlaamse canon!

11 juli 2020 op de radio. Het zijn uitzonderingen die het muziekformaat geen extra Vlaams tintje geven. Her en der wordt een Vlaamse politicus, auteur of iemand uit de culturele sector voor een babbel uitgenodigd en mag er verteld worden over zijn of haar persoonlijke band met Vlaanderen.

De datum van 11 juli wordt immers officieel ingevuld als de ‘Feestdag van de Vlaamse Gemeenschap’. Sinds 1973 wordt iedereen die het nog niet zou weten, herinnerd aan de Guldensporenslag op 11 juli 1302, waarbij milities van de Vlaamse steden en gemeenten een leger van Franse ridders te paard versloegen, aan de Groeningekouter bij Kortrijk.

Achtentwintig jaar eerder

Radio 2 is vandaag de absolute koploper om dit Vlaamse feest aan te jagen, met onder andere de uitzending van de hitlijst ‘Bene Bene 100’. En de hele dag door, zelfs morgen 12 juli wordt verder gevierd, gaan diverse Vlaamse artiesten live zingen (vanuit de beroemde Marconi-studio in het omroepgebouw). Hoe anders ging het er aan toe in… 1992. Geen offshore radio meer, landelijke commerciële zenders waren er nog niet. Lokale omroepen en Radio 2 wel. Op 10 oktober van dat jaar praatte Nico Blontrock (foto), toen sterkhouder van de ochtend bij Omroep West-Vlaanderen, met A.J. Beirens over… radio vanaf zee.

Het kan anno 2020 heel vreemd lijken, maar het is inderdaad een feit dat de uitzendingen van een Vlaamse zeezender de Vlaamse (muzikale) identiteit een boost hebben gegeven. De op 25 juni jongstleden overleden A.J. Beirens legde de luisteraars van BRT2, het idee uit achter het korte avontuur van Radio Antwerpen, uitzendend vanaf het schip de Uilenspiegel. Een initiatief dat een plekje zou moeten krijgen in de Vlaamse canon!

Nico Blontrock praat met AJ Beirens over de zeezender Radio Antwerpen (1962) bij BRT2 op 07/10/1992.

De opvolger van Radio Kerkske

Op zaterdag 12 oktober 1962 om 14:25 uur begon dit Vlaamse radio-avontuur vanaf de voormalige Krokodil. Georges Decaluwé (foto bovenaan – links) had het betonnen schip in Antwerpen klaargemaakt voor uitzendingen vanaf zee. Radio behoorde immers tot het exclusieve domein van de overheid en alle vrije, liberale initiatieven waren verboden. Voor de Tweede Wereldoorlog was de situatie totaal anders geweest.

Decaluwé had toen wél zijn eigen zender. Radio Antwerpen, ook Radio Kerkske genoemd omdat de antenne op een kerk stond, had met een vergunning uitgezonden tot 1940. Bij de inval van de Duitsers zorgde Georges ervoor dat zijn apparatuur niet kon gebruikt worden door de bezetter. Hij vernielde zijn zender.

Tijdens de oorlog was hij al weer bezig om een nieuw exemplaar te bouwen voor gebruik na de oorlog. Hij wilde de vrije uitzendingen van Radio Antwerpen immers onmiddellijk kunnen hervatten. Echter, door de oorlog had de overheid het belang van de radio als informatiebron begrepen. De Belgische regering besloot daarop om alle bestaande vrije, regionale zenders over te nemen.

Daaruit ontstonden vier regionale omroepen, die samen het tweede netwerk van de openbare omroep NIR (Nationaal Instituut voor de Radio-omroep), vormden. Georges Decaluwé moest noodgedwongen de plannen voor een comeback van Radio Kerkske op zijn buik schrijven. Ondanks diverse pogingen om alsnog vanaf land een comeback te forceren, bleek zijn enige uitweg de Mare liberum te zijn.

Invloed van Radio Antwerpen

Zaterdag 12 oktober 1962 was het zover. De start van de eerste Vlaamse zeezender op middengolf en korte golf, zorgde al snel voor veranderingen bij de openbare omroep. Zo werden de uitzendingen ook tot bijna middernacht uitgebreid. Om slechts een enkel voorbeeld aan te halen. Maar de nationale omroep werd niet lang het vuur aan de schenen gelegd. Midden december 1962 sloeg de Uilenspiegel van zijn anker tijdens een zware storm. De kortegolfzender aan boord kantelde en vernielde de middengolfzender. 

Het schip begon water te maken en de bemanning moest de aandacht trekken met brandende kleren. Een treinferry merkte het schip in nood op. Bij de dramatische reddingsactie raakte één van de redders zwaar gekwetst, de man zou enkele dagen later overlijden. Het schip strandde net over de Belgische grens, op de kust van Retranchement-Cadzand (nu gemeente Sluis), waar het tien jaar lang onaangeroerd bleef liggen. Toen een Duitser op deze ’toeristische attractie’ klom en zijn ruggengraat brak, besloot de Nederlandse overheid de Uilenspiegel op te blazen.

December 1962 was een dramatische maand voor de Belgische vrije radio. Niet enkel kwam er een definitief einde aan Radio Antwerpen, kort voor het stranden van het zendschip was eigenaar Georges Decaluwé overleden tijdens een operatie. Een week later besloot de Belgische regering om alle medewerking van z’n onderdanen aan zeezenders te verbieden. ‘Geen Belg meer die het zou aandurven een zeezender te starten’.

De Belg die wel durfde

Tot 15 juli 1973, de dag dat Radio Atlantis van start ging. De Belg die het wel aandurfde, heette Adriaan Van Landschoot… Eerder was de Belgische regering al over gegaan tot het bedenken van een anti-Uilenspiegel wet. Het werd de Belgen gewoon verboden mee te werken aan radioprojecten vanaf zee. Op 18 december 1962 werd de anti-zeezenderwet goedgekeurd met 123 voor en 35 stemmen tegen. Het verbod was blijkbaar voldoende om lange tijd nieuwe radio-avonturen vanaf zee te voorkomen. (ADG)


Je zou ook interesse kunnen hebben in...

A.J. Beirens: Avonturen in Italië (audio)

Zoals het hoort en RadioVisie het altijd doet, staan we langer dan één enkel ‘In Lees verder

A.J. Beirens schreef Lokale radio-bijbel

De historiek van RadioVisie gaat terug tot 1974. Sindsdien werden duizenden verhalen, berichten en algemeen Lees verder

‘De schuld lag bij de BRT’… (A.J.Beirens)

Bij het vertrek van A.J.Beirens (foto bovenaan rechts) willen we nog eens luisteren naar wat Lees verder

A.J.: Terug naar de Belgische kust (audio)

Zoals het hoort en RadioVisie het altijd doet, staan we langer dan één enkel ‘In Lees verder

A.J. en het mooiste zendschip ter wereld (audio)

Zoals het hoort en RadioVisie het altijd doet, staan we langer dan één enkel ‘In Lees verder

A.J.: Van het Paradijs naar de hel – Deel 2

Zoals het hoort en RadioVisie het altijd doet, staan we langer dan één enkel ‘In Lees verder

A.J.: Van het Paradijs naar de hel – Deel 1

Zoals het hoort en RadioVisie het altijd doet, staan we langer dan één enkel ‘In Lees verder

Blad 532: A.J. Beirens, Zomerhit en CIM

A.J nog één keer in de nacht. Straks bij webradio KL85Samen aftellen naar Zomerhit, om Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx
()
x
Lees vorig bericht:
Duitsland: grote kanonnen zwichten voor DAB+

NPO Radio 2 kleurt weekend lang zwart

Het is vandaag 11 juli… 1978 (audio)

Sluiten