De Coverack Dossiers – 4 (audio) Over oorlog, radio en bandrecorders

Leestijd: 3 minuten

Als je over radio leest in de oorlogstijd komt vaak de Volksontvanger ter sprake. De goedkope radio die door diverse firma’s in Duitsland werden gemaakt en die voor iedereen betaalbaar zou moeten zijn. Je kon er maar twee Duitse zenders op ontvangen. Er waren afbetalingsregelingen zodat ook de financieel minder bedeelde Duitser er eentje kon kopen. De Volksempfänger of Gemeinschaftsempfänger was een project van de beruchte Joseph Goebbels. Als geen ander besefte hij de kracht van radio voor het beïnvloeden van mensen in de Nazitijd. Er zijn ook minder bekende verhalen over radio in de Tweede Wereldoorlog.

Engeland, 15 mei 1944. Het verhaal van John T. ‘Jack’ Mullin 

Deze Amerikaanse majoor is verbonden aan de radar onderzoekslaboratoria van de RAF in Farnborough, Engeland. Radar stond nog in de kinderschoenen en veroorzaakte storingen op de radiofrequenties van de BBC. Jack werd ingezet om een oplossing daarvoor te zoeken. Hij werkt vaak door tot diep in de nacht en daarbij luisterde hij graag naar klassieke muziek. Helaas hield de BBC er om middernacht mee op.


Lees verder onder de advertentie


Dan zette hij zijn radio op de Duitse zenders. Heel opvallend was dat het geluid van het symphonie-orkest klonk als live. En dat was vreemd om drie uur in de nacht. Er was geen onderbreking om de vijftien minuten (dat was de speelduur van een 16 inch wasplaat). Ook de kwaliteit was daarvoor te goed. Het geluid was eveneens veel te goed voor dat van een bandrecorder.

Na de bevrijding van Parijs kwam John T. ‘Jack’ Mullin (foto) er terecht met de opdracht de radiotechniek van de Duitsers te onderzoeken. Op een van zijn expedities in Duitsland hoorde hij het gerucht over een nieuw type bandrecorder. Ze zouden onder andere te vinden zijn bij Radio Frankfurt en Radio Luxemburg. Op de terugweg naar Parijs moest hij een beslissing nemen. Rechtsaf naar Parijs of linksaf naar Frankfurt. Hij koos voor linksaf.

Radio Frankfurt bleek verplaatst te zijn in verband met bombardementen. Jack vond het station uiteindelijk nabij Bad Nauheim. Een kuuroord dat vijfenveertig kilometer ten noorden van Frankfurt ligt. Bij een demonstratie van de bandrecorders kon hij zijn oren niet geloven, het klonk als live. Het bleek een toestel te zijn van AEG met het revolutionaire AC-bias. De bandrecorder was geëvolueerd van low-fi naar hi-fi met behulp van AC-bias. Dat het bestaan ervan onbekend was voor de geallieerden kwam omdat het toestelnooit geclassificeerd was als ‘top-secret’.

Amerikaanse militairen mochten souvenirs van kleine waarde naar huis  als ze in de standaard postzakken pasten. Jack demonteerde twee AEG recorders en stuurde die, met een groot aantal banden, in 35 postzakken naar huis.

Daar heeft hij ze weer in elkaar gezet. Hij heeft er vier maanden over gedaan. Later heeft hij de recorder nagebouwd door middel van reverse engineering. Dat kon omdat alle Duitse patenten na de oorlog public domain waren geworden. Het is ook niet bekend welke Duitse ingenieur verantwoordelijk is voor het ontwikkelen van AC-bias.



Jack demonstreerde zijn bandrecorder bij diverse gelegenheden. Een bedrijf genaamd Ampex had grote belangstelling. In augustus 1947 werd de oud majoor ingehuurd bij de radio om de Bing Crosby show op te nemen. De zanger/entertainer maakte tot dusver alleen live radio omdat hij ontevreden was over de kwaliteit van de opnametechniek in die dagen.

Marten Coverack

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

De Coverack Dossiers (3) 'Blij dat ik een Brabander ben' Als je in Ierland een souvenirshop binnengaat kun je ansichtkaarten zien met daarop de kaart van Europa waar Groot-Brittannië op ontbreekt. Het is gewoon zee. Daarmee laat een Ier ...
De Coverack dossiers (2) Over radio’s en sanseveria’s Omdat mijn eerste column onverwacht positief is ontvangen en de herinneringen blijven bovenkomen ben ik maar weer achter mijn Chromebook gaan zitten om een tweede te schrijven, ond...
De Coverack dossiers (1) Over radio’s en leugenaars Geboren tien jaar na de tweede wereldoorlog heb ik de beste tijd van de radio meegemaakt. Dat vind ik zelf. Toen ik heel klein was zat ik al aan de knopjes van de radio, vaak tot e...
De Coverack Dossiers (11) Over afluisteren, bergen en bandrecorders In de jaren 70 van de vorige eeuw had ik een politiescanner. Met een goede antenne op twaalf  meter hoogte kon de de surveillance-auto’s van de politie in Amsterdam ontvangen....
De Playa Papers – 2 Met de lente kwam ook het idee  Lente 1975. Zoals ieder voorjaar komt niet alleen de natuur weer tot leven, ze is ook de motor achter individueel opborrelde energie waar een mens maar beter iets nuttigs mee kan d...
Het vinylmoment van Manneke Pop – 26 (video) En ze bleef lopen en lopen, en lopen Heb je nooit geld aangeboden gekregen voor die stapel vinyl? Er was een tijd dat ik regelmatig beurzen afschuimde naar – zeg maar - nieuw vinyl. En voor mij waren dat dan platen...
Deel of print dit artikel
Amptec
Spotlight
TVV Sound
Amptec
Amptec
TVV Sound

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *