Beschouwingen bij de ‘Week van de digitale radio’ Internetradio zal nooit de bovenhand halen op radio via de ether

Leestijd: 5 minuten

RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Rudy De Saedeleir laat dit keer zijn eigen licht schijnen op de ‘Week van de digitale radio’.  

De drie Vlaamse ‘kwaliteitskranten’ – De Standaard, De Tijd en De Morgen – besteedden gisteren, in tegenstelling tot de populaire kranten, behoorlijk wat aandacht aan de start van de ‘Week van de digitale radio’. In De Tijd en De Morgen lazen we vrij degelijke en algemeen beschouwende artikels, zonder dat er echt een duidelijk standpunt pro of contra digitale (ether)radio werd ingenomen.


Lees verder onder de advertentie


Heel anders klonk het in De Standaard. Daar werd de digitale nulmeting van Ipsos door journalist Dominique Deckmyn resoluut gelezen als een mislukking van DAB+: “DAB+ is afgegaan als een gieter, de luisteraar heeft gekozen voor een moderner, handiger alternatief.  (…) Het optellen van DAB+ met internetradio en radio via je tv-toestel is onzinnig. Al is het maar, omdat ‘digitaal’ luisteren niet bestaat. Onze oren zijn immers analoog. (…) Sinds pakweg 2015 kun je internetradio ook makkelijk draadloos beluisteren via je smartphone. Daarop heb je eindeloos meer muziekopties dan het heel beperkte DAB+-aanbod. Je kunt niet uit de populariteit van internetradio concluderen dat de Vlaming ­’digitale radio’ wil en dus naar DAB+ hunkert, integendeel. Toch heeft Vlaanderen beslist dat FM weg moet, en moet worden vervangen door DAB+. Ook al werkt FM prima, zeker op een beperkt en relatief vlak grondgebied als Vlaanderen. Ook al moet iedereen dan een nieuwe radio kopen. En ook al heeft de luisteraar al lang voor iets anders gekozen.

Ik vind dit toch maar een vreemde stellingname. Zelf gokte ik vooraf ook maar op zo’n drie of vier procent voor DAB+. Wat had Deckmyn dan verwacht? Dat DAB+ in Vlaanderen nu al aan 10 procent zou zitten, zonder ook maar de minste vorm van globale campagne voor die nieuwe etherband?

Bedoeling van deze ‘week van de digitale radio’ is, net zoals in de landen die ons vooraf gingen, duidelijk maken dat in Vlaanderen vanaf nu alle neuzen in dezelfde richting staan: de overheid wil het, de omroepen willen het (schoorvoetend, maar niettemin), de autosector vraagt het (al moeten ze zich bij Febiac dringend wat beter informeren over de Europese plannen dienaangaande) en ook de multimedia winkelketens doen vanaf nu actief mee (zie bv. Vandenborre of Krëfel).

Zeven procent van de Vlamingen schafte zich de voorbije vijf jaar al een DAB+ aan (thuis en/of in de wagen). Voor heel België spreken we toch al over 540.000 toestellen, terwijl in Wallonië de uitrol van DAB+ pas volgende zomer echt van start gaat. Persoonlijk vind ik dat al een vliegende start, zonder enige geïntegreerde aanpak. Laat ons eens teruggaan naar eind vorig jaar: toen voerden welgeteld drie kleine radiostations – TOPradio, Family en Radio Maria – als enige actief campagne voor DAB+, met zeer beperkte middelen. Drie lokale ketens die – zoals het er toen naar uitzag – de vernieuwde FM-(pakket)boot zouden missen en voor hun overleving waren aangewezen op de digitale weg. Bovendien werd de dekking van de commerciële DAB+ pas in de loop van dit jaar langzaam verbeterd (en blijven er nog steeds gaten te vullen).

Internetradio is trage groeier

Dat internetradio in Vlaanderen intussen al aan 12 procent zit, dat vind ik best wel het meest opmerkelijke cijfer aan deze meting. Mijn prognose hier lag vooraf op 6 of 7 procent. Ik vind het daarom des te vreemder dat in de tweemaandelijkse Vlaamse luistercijfers het fenomeen internetradio nog steeds op geen enkele manier uit de verf komt. Luistert die 12 procent dan via het internet enkel naar de traditionele producten uit onze (FM-)ether? Vreemd, wat dat is dan toch pure dataverspilling?

Maak je echter geen illusies. Het potentieel van internetradio ligt zeker nog hoger dan die 12 procent, maar het verschil is dat internetradio bij ons groeit met misschien hooguit 1 procentje per jaar, terwijl, naar mijn aanvoelen, DAB+ de eerstvolgende drie jaar gemiddeld zal groeien met 5 à 6 procent per jaar. Vanaf 20 procent zal die groei afnemen tot 3 à 4 procent per jaar, zo leren de markten die ons vooraf gingen. Mark my words, Dominique Deckmyn: bij de Ipsos-meting van 2021 zal het aandeel van DAB+ al een stuk hoger liggen dan het aandeel van internetradio.



Belangrijkste voorwaarde is evenwel dat de inhoudelijke kwaliteit op DAB+ en de meerwaarde ten opzichte van FM mee evolueert, zoals dat ook in het buitenland gebeurde én volop gebeurt. De radiosector en de overheid moeten, als ze echt geloven in DAB+, daar samen bewust op inspelen. Zolang het aanbod op DAB+ een kopie blijft van het aanbod op FM zal de digitale vooruitgang altijd (te) traag gaan.

Eerst Klara, dan MNM

Zelf zou ik daarom de VRT-producten Klara en MNM al binnen drie à vier jaar als eerste verplichten om de sprong te maken naar digital-only en FM op te geven. Het is in elk geval de taak van de VRT om in die switchover voorop te lopen, zoals ook de Noorse NRK deed. Bijvoorbeeld: Klara in 2021 afschakelen op FM, in functie van de klankkwaliteit (plus niet in het minst: financiële overwegingen) en MNM in 2022, vanwege de jonge doelgroep. Noem het een zachte switch. In de volgende beheersovereenkomst mag de VRT van mij gerust ook de mogelijkheid krijgen om nog één of twee extra digital-only producten te maken op DAB+, net zoals de Noorse NRK, de Britse BBC en de Nederlandse NPO dat mochten doen. Onze openbare omroep heeft er trouwens alle ruimte voor binnen haar mux 12A.

Uiteraard moeten ook de lokalen zo snel mogelijk hun vleugels kunnen uitslaan in de digitale ether. Pas met zo’n zachte switch zal de modale Vlaming beseffen dat DAB+ een echte meerwaarde heeft. Tegen dan zal, naast de analoge radio, elke nieuwe auto standaard DAB+ aan boord hebben, want Europa gaat dat normaal gezien verplichten vanaf 1 januari 2020.

Ether vs internet

Internetradio zal in Vlaanderen, noch Europa, ooit de bovenhand halen op radio via ether, analoog of digitaal. Politiek gezien zal geen enkel land in Europa het ooit in zijn hoofd halen om een belangrijk en dragend medium als radio op termijn “uit de ether” te halen ten voordele van het internet. De etherradio en internetradio gaan altijd naast elkaar bestaan, al was het alleen nog maar voor de veiligheid. Bij grote calamiteiten zullen radionetwerken altijd robuuster blijken dan het internet.

Ja, de toekomst van radio zal hybride zijn, maar de ether zal altijd minimaal 70 procent van het luistervolume blijven behouden. Het internet is ideaal voor niche-radio’s, maar de commerciële leefbaarheid wordt nog een enorme uitdaging. Het internet zelf blijft bovendien nog minstens de eerstvolgende tien jaar te onstabiel, plus zal de politiek de internetoperatoren nooit de exclusiviteit toevertrouwen op vlak van radio en tv.

Trouwens, en als uitsmijter: ook op de eerste reguliere (al dan niet commerciële) uitzendingen via 5G wordt het in Europa wellicht nog een jaar of vijf wachten. Let wel: ik heb het hier over ‘broadcast’ via 5G (één naar allen), dus niet over streaming (één op één).

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

Het ‘overlijden’ van gratis antenne-TV Het ga je goed, maar tv-kijken zal nooi... RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publicere...
De ‘kracht van de verandering’ in tv-land Op 1 december stopt VRT z'n digitale... RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publicere...
Symposium over DAB+, maar wanneer mogen de lokalen mee aan tafel? Wanneer wordt de (myster... Je vindt symposia misschien saai? Deze mogen we niet voorbij laten gaan zonder participatie van lokale radio. Op 5 november organiseert de Vlaamse Regulator voor de Media (VRM) een...
Dank dat u bij ons was VRT antenne TV wordt TV-Vlaanderen antenne-tv RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publicere...
Niet zoveel “plus” aan Vlaamse DAB Het lijkt alsof de geschiedenis van de radi... RadioVisie wil graag een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele radiogebonden thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te h...
De Zomerhit is een vorm van discriminatie Het selecte aanwezig zijn Een must Het is elk jaar een feest, een strandparty eigenlijk, want de Zomerhit moet zo nodig aan zee worden uitgereikt. Waarom niet? Moet kunnen. Elk jaar is het strandfeest va...
Deel of print dit artikel
TVV Sound
TVV Sound
Spotlight

8
Reageer op dit artikel

avatar
6 Aantal reacties
2 Antwoorden op reacties
0 Volgers
 
Meest beantwoorde reactie
Artikel met de meeste reacties
8 Personen die reageerden
claude Van IsterdaelMarconiBartJosFrederik VdC Personen die recent reageerden
  Inschrijven  
Abonneren op
Wim Devos
Gast
Wim Devos

Deckmyn heeft het bij het rechte eind.
Ware het niet dat men in Europa (door welke deal ook) DAB+ verplicht maakt, dan was dit het zoveelste digitale fiasco.
Internetradio zit in de lift en idd omdat men meer mogelijkheden heeft…meer toegangsopties en vooral….het overal te ontvangen is wat met DAB+ niet het geval is.

Bij radiovisie gaf men, begin dit jaar, bepaalde internetradio’s (waaronder Gaveromroep) geen schijn van kans.
Tegenwoordig halen bepaalde daar wel mooie cijfers…
De mensen vinden dus sneller de weg naar het internet dan naar DAB+

Hugo Van Vlaenderen
Lid

Correctie Wim! Mogelijk schreef iemand in een artikel op Radiovisie dat internetradio geen schijn van kans zou hebben, of werd het geciteerd uit een ander artikel. Dat betekent niet dat dit de algemene denklijn zou zijn op de redactie, integendeel zelfs. Er is daarover verdeeldheid, persoonlijk ben ik absoluut géén voorstander van de (volgens mij) vaak té positieve berichtgeving over DAB+, het vaak klakkeloos overnemen (uit artikels en/of onderzoeken) van bewust opgeblazen cijfers (vaak enkel schattingen), die een behoorlijk vals beeld schetsen. De Ipsos-survey van minister Gatz is zelfs zo’n voorbeeld, het beeld van 1 op 5 digitaal dat wordt opgehangen is grotendeels via TV en onlineradio! Daar dan ook nog enkel een DAB+ radio bij zetten, geen TV of onlineradio, is zeker een vals beeld. DAB+ heeft immers slechts 3% van die 21% en stelt dus weinig voor, er zouden zelfs 7% toestellen zouden zijn en dan luistert 4% niet (of tellen we daar de cijfers plots maar ‘half’?). Ik heb een kopie van die survey opgevraagd via FB profiel minister Gatz, hij antwoordt echter niet. Ik volg uw redenering absoluut dat de overheid manipuleert, dat dit geen vrije (liberale!) ontwikkeling meer is, zelfs een discriminerende, omdat niet alle soorten omroepen mogen meedoen. De uitleg over dat laatste is enkel te klasseren als ‘pure bullshit’. Ieder zijn (recht op) mening! The spirit of ’79.

Marconi
Gast
Marconi

Verwacht je dat je de survey vastkrijgt via een facebookberichtje? Je kan die volgens mij gewoon bij zijn administratie als bestuursdocument opvragen per mail (in kader openbaarheid van bestuur). Maar dan kan het wel zijn dat je eventjes moet wachten. (Wettelijk mogelijke wachttermijn 2 weken)

Bram
Gast
Bram

“Al is het maar, omdat ‘digitaal’ luisteren niet bestaat. Onze oren zijn immers analoog. ”
Wat is me dat nu voor een kronkel?? Dat kunnen we ook zeggen dat ‘uitgesteld kijken niet bestaat want onze ogen zien alles real time’

Verder ben ik het met Rudy zijn analyse eens, die van Deckmyn is te kort door de bocht.

Frederik VdC
Gast
Frederik VdC

Zelf verkies ik ook ether radio boven internet radio. Ook al is de geluidskwaliteit van DAB+ niet erg hoog. Maar de auteur van het artikel heeft wel heel veel blind vertrouwen in de politici …

Deze maand gaan de digitale tv-antenne uitzendingen van de VRT op de schop. Met de goedkeuring van Gatz en co. Dezelfde argumenten welke dezelfde minister nu gebruikt om dab+ te promoten waren in het tv-antenne dossier net argumenten om het af te schaffen (“digitale antenneuitzendingen zijn achterhaald, niet gebruiksvriendelijk etc”). Zo’n spreidstand moet toch zeer doen.

Met verbazing lees ik in het artikel dan ook : ” plus zal de politiek de internetoperatoren nooit de exclusiviteit toevertrouwen op vlak van radio en tv.” “en tv” ???
Ja hallo, het gebeurt net nu terwijl je erbij staat: de VRT televisie beheert zijn antennesignaal niet meer zelf na 1 december en is afhankelijk van TV-Vlaanderen ! De VRT televisie vervelt tot een betaalzender. Komt er ongetwijfeld binnenkort ook aan: programma’s enkel tegen extra betaling (naast de dotatie) beschikbaar op VRT NU (betaalmuur) etc. VRT televisie is vanaf 1/12 al niet meer openbaar beschikbaar. Telenet, BGC, TV-Vlaanderen etc. beheren het VRT televisie signaal en de internetstream.

Meer info
https://antennekijker.be

Jos
Gast
Jos

Verplichten is nonsens. Als je geen DAB+ wil nu en in de toekomst dan zijn er toch alternatieven. Voorlopig dus nog FM en later na de eventuele afschakeling kiest men zelf voor DAB+ of online platformen. Niemand verplicht u een digitale radio te kopen net zoals je een smartphone, tablet of PC moet kopen om online te luisteren of te kijken.
FM is passé maar anderzijds moet de ontvangstkwaliteit van DAB+ nog fel verbeterd worden zodat binnenhuis ook kan geluisterd worden. Ook het aanbod moet omhoog met thema zenders al dan niet non stop. Er ontbreekt nog Easy listening, Jazz, country enz in het Vlaamse radio aanbod en ik vergeet er nog heel wat. Jammer maar radio maken in Vlaanderen is een moeilijke zaak blijkbaar met een miniem aantal mensen die het vak kennen.

Bart
Gast
Bart

Ik luister al verschillende jaren thuis louter nog via internet radio (via Sonos)… waarom zou je ook geld geven aan een DAB+ toestel voor een handje vol zenders (die we al lang beu zijn en enkel eenheidsworst brengen).

De situatie in de auto is natuurlijk iets anders maar ook daar heb ik geen 300 euro extra gegeven voor DAB+ in m’n nieuwste wagen (toegegeven het is een leasingwagen dus die gaat maar 5 jaar mee). Wel heeft hij ingebouwde streaming via oa. Spotify, ruime keuze en het werkt prima als je abonnement voldoende ruim is (iets wat langzaam aan in orde komt).

Uiteindelijk ligt de beslissing dus bij de industrie… als deze morgen internetradio in auto’s ruim beschikbaar maakt dan is DAB+ een doodgeboren kind. Doet men het omgekeerde dan zal DAB+ z’n tijd meegaan… maar vroeg of laat zal internet radio toch overwinnen vanwege z’n enorm aanbod.

Trouwens best wel grappig… DVB-T uitschakelen omdat je kan streamen via VRT NU, maar ondertussen wel DAB+ promoten terwijl streamen daar nog eenvoudiger is (audio gebruikt nu eenmaal veel minder bandbreedte).

claude Van Isterdael
Gast
claude Van Isterdael

De meeste zenders die je tegenwoordig gaat terugvinden op DAB+ zijn de diverse zenders
van de VRT en Medialaan, voeg daarbij nog een aantal “gebuisden” van de FM-band en dat is het zowaar !
Via een internetradio heb je oneindig veel meer mogelijkheden om radiostations van de hele wereld en in alle genres te beluisteren, ook nichezenders die hier in Vlaanderen nooit aan bod komen…..
Beide formaten zowel DAB+ als internet, zullen dus in de toekomst veld winnen zowel thuis als in de auto, terwijl FM ook nog niet voorgoed uit de ether zal verdwijnen !

Meer in Opinie
Erkenningen van alle netwerken ernstig in gevaar
De ‘kracht van de verandering’ in tv-land
Gatz en de verliezers
Crisiscommunicatie à la Sven Gatz
Symposium over DAB+, maar wanneer mogen de lokalen mee aan tafel?
‘Sorry, niet met onze medewerking’
Sluiten