RadioVisie

  • .
    .

1981: Bepaalden videoclips het radiobeleid? (video)

>> Nieuw! RadioVisie kan je nu ook volgen via Instagram en LinkedIn!

Van mini-muziekfilms tot een niet te onderschatten promotie op YouTube voor de huidige muziekwereld, de videoclip onderging heel vaak tal van bruuske metamorfoses die de massamedia fundamenteel beïnvloedden. Zelfs de grootste radiostations begrepen de impact van dit verschijnsel en wijzigden om de haverklap hun muziekbeleid. Kwestie van eigentijds te blijven.

Met de omschakeling naar en de doorbraak van de geluidsfilms ontdekten de productiehuizen in de jaren ’20 van de vorige eeuw snel de dragende kracht van de begeleidende muziek. Oskar Fishiger en Cab Calloway’s Minnie The Moocher effenden via onder andere de cartoons van Betty Boop het pad voor de zogenaamde ‘soundles’, die in de jaren ’40 van de vorige eeuw op de toen zeer geliefde ‘Panoram’-jukebox werden vertoond.

De naoorlogse jaren en de daarop volgende steile economische groei leidden tot nieuwe mogelijkheden. De opkomende televisie versnelde de vraag. Samen met de radio, die via toenmalige dj’s als Alan Freed het ideale promomiddel voor Buddy Holly, Bill Haley en The Beatles was, groeide logischerwijze ook het verlangen naar live optredens en naar extra materiaal van de karrenvracht rock’n roll sterren.

Omdat de geplande concerten meestal in een recordtijd waren uitverkocht, zocht men naar een oplossing om het contact met de fans te optimaliseren. Door het verknippen van sfeerbeelden deed de term ‘clip’ zijn intrede. Van de beroemde shows met de Amerikaanse tv-persoonlijkheid Ed Sullivan bij CBS, waardoor Elvis Presley razendsnel de status van ‘King’ kreeg, tot ‘A Hard Days Night’ en ‘Strawberry Fields Forever’ van de Beatles, deze nieuw aangeboorde markt was een gouden zet. 

Zelfs het Zweedse kwartet Abba, dat na de winst op het Eurovisie Songfestival van 1974 in Brighton met ‘Waterloo’ zowat de hele wereld inpalmde, erkende zeer snel het aantrekkelijke medium en maakte de nodige budgetten vrij voor de passende visualisering van hun hits.

Wie was het eerst?

De introductie van de videocamera leidde volop tot experimenteren. ‘Bohemian Rhapsody’ van de Britse iconische band Queen uit het album ‘A Night At The Opera’ verlegde in 1975 niet alleen op muzikaal maar ook op technisch vlak de grenzen. Het gejongleer met beelden, met optische effecten en het inschakelen van verschillende decors gaf gestalte aan de zowat allereerste moderne clip. 

De platenmaatschappijen beschouwden deze fundamentele ontwikkeling als het ideale vervangmiddel voor de bijna verplichte doortochten bij tv-programma’s als ‘Top Of The Pops’ en het in Vlaanderen druk bekeken Nederlandse ‘Top Pop’ met Ad Visser. Bewegende beelden bovenop de muziek! Dat was het. Om het brede publiek te overtuigen werd een compleet vernieuwend televisiestation bedacht…

In de nacht van 31 juli op 1 augustus 1981 begon de Amerikaanse kabelmaatschappij Viacom Music Television (MTV) met een nieuw tv-station dat zich vooral onderscheidde van de concurrentie door een eenvoudig, maar tegelijk geniaal concept. ‘Video Killed The Radiostar’ van The Buggles was de allereerste videoclip die werd uitgezonden. Er zouden nog vele honderdduizenden volgen. Door het continu programmeren van videoclips zagen de kijkers ook voortdurend hun idolen aan het werk.

De waarnemers, die het over een tijdelijk fenomeen hadden, werden het zwijgen opgelegd want de nieuwkomer profileerde zich snel als een trendsetter waarbij niet de muziekstromingen maar ook de mode, de fotografie en andere cultuurbewegingen extra aandacht kregen.

De verschuivingen sijpelden snel in het radiomilieu door. Vanwege de verscherpte aandacht voor de onder andere uit Engeland overgewaaide new wave, gooide bijvoorbeeld WPLJ in New York reeds in 1982 de strategie helemaal om. The Human League, Bow Wow Wow, Duran Duran en The Eurythmics kregen voet aan wal in het land waar hitparades als Billboard en Cash Box de plak zwaaiden en de doorslaggevende factor richting succes werden.

Michael sloopt de muur

Door het overmatig programmeren van hoofdzakelijk blanke acts werd MTV echter snel het doelwit van aanzwellende kritiek. Het almachtige platenlabel CBS en David Bowie staken hun toenemend ongenoegen over het gebrek aan ‘zwarte’ tracks niet onder stoelen of banken. Uiteindelijk zette president Les Garland, gezien de nummer één status van ‘Billy Jean’, de voorbode voor ‘Thriller’, het licht op groen voor een gigantische Jackson-promotie. 

In ‘Flashdance… oh what a feeling’, eiste een weergaloze Irene Cara de hoofdrol op. De film was goed voor talloze hoogtepunten. Ook Donna Summer, Lionel Richie, Ray Parker, Herbie Hancock, Prince en anderen kregen een plaats op de playlist waar rockbands als Van Halen, Survivor en Journey eveneens aan bod kwamen. Deze ruime variatie diende ook als fundament voor het bijgestelde ‘hitradio’-format dat vooral in de ‘Big Apple’ van zich deed spreken. DJ Scott Shannon gebruikte deze evolutie om vanaf 2 augustus 1983, samen met de ‘know how’ van zijn ontbijtshow bij WHTZ alias Z100, in 75 dagen tot een megasucces uit te bouwen. Concurrent WPLJ, dat zich van zijn tanende populariteit bewust was, schakelde zonder dralen naar een stoerder imago over.

De rebellie van TMF

Bepaalde MTV in grote mate de muzikale koers van de Amerikaanse radiostations, in Europa werd een ander verhaal geschreven. De Europese MTV-afdeling, die weinig of geen aandacht aan de ‘lokale’ artiesten besteedde, kreeg vooral in Nederland forse tegenwind. Radio 538, dat onder ander door mediaondernemers Lex Harding, Wessel van Diepen en Erik de Zwart was opgericht en langzaam z’n weg vond via kabel, zocht reeds lang naar middelen om een grotere bekendheid te verwerven.

Vermits talloze artiesten, naast Radio 3, nog een extra boost konden gebruiken, werden de plannen voor de oprichting van TMF, de ‘Music Factory’, steeds concreter. Met ‘Too Much Love Will Kill You’ van Brian May werd op 1 mei 1995 de tegenhanger van de overzeese reus in stelling gebracht. Na een voorzichtige start gingen de kijkcijfers pijlsnel naar omhoog. De keuze van Radio 538 en de behoeften van de platenmaatschappijen om vooral Marco Borsato, inclusief het betere werk te steunen, stonden meer dan ooit centraal.

You Tube en Compagny

Naarmate de mogelijkheden zich ontwikkelden, kalfde het belang van MTV en van TMF verder af. Vooral het alles omvattende YouTube nam de functie van de inmiddels verdwenen videoclipzenders met verve over. Vele jongeren, die er nauwelijks wat voor voelden om de complexe wegen van ‘The Voice’ of van andere talentenjachten te bewandelen, kozen voor een veel concretere aanpak.

Zo veroverde de Zuid-Koreaanse zanger PSY met ‘Gangnam Style’ in 2014 twee miljard views. Voldoende rom het bizarre nummer op de radio te draaien. Gevestigde waarden als Britney Spears, Katy Perry en Tom Cruise beleefden aan de danspasjes de dolste pret. Adèle startte via de clip van ‘Chasing Pavements’ op ‘My Space’ een onwaarschijnlijke carrière, Ed Sheeran groeide via het plaatsen van covers tot een wereldster uit en Panic at the Disco werd een onuitwisbaar begrip bij de jonge consumenten.  

Het ‘geruisloze’ YouTube

Ook de Rotterdamse Davina Michelle pakte de uitbouw van haar triomftocht zeer handig aan. Als fan waagde ze zich online aan ‘What About Us’ van Pink, die haar prompt het voorprogramma, tijdens het concert op het Malieveld in Den Haag, toebedeelde. Dankzij een geweldige deelname aan het programma ‘Beste Zangers van Nederland’ van AVRO/TROS belandde haar versie van het oorspronkelijk Italiaanse ‘Duurt Te Lang’  bij de publieke en de commerciële stations zoals Radio 538, 100%NL en NPO Radio 2.

Een nummer 1 hit was geboren. Meteen het zoveelste bewijs dat YouTube en de Chinese tegenhanger TikTok bijna geruisloos en met de neus voor nieuw talent onvermijdelijk de weg richting succes lieten zien. Een gegeven dat dankzij de recente triomfen van  onder meer Disneyster Olivia Rodrigo, BTS, David Guetta, Jason Darulo en Blackpink zeker nog lang zal overeind blijven. Ten koste van het jarige MTV? (FVM)


Amptec

Blikvangers op deze dag

Je zou ook interesse kunnen hebben in...

WPLJ 95 werd K-Love (audio)

De gedwongen verkoop van zes radiostations uit de mediagroep van Cumulus om de zware schuldenlast Lees verder

Blad 1471: Nedersaksen, Facebook, SmartRadio

• Nedersaksen krijgt tien regionale muxen • Geen podcasts meer via Facebook (al werkte dat Lees verder

Blad 1468: Radio Bingo, Marieke Elsinga, Gates Air

• Veertig jaar Radio Bingo met 22 Top 100’s • Marieke Elsinga te gast in Lees verder

VS: Luistercijfers New York, Los Angeles en Boston (audio & video)

WBLS 107.5 in New York City heeft z'n koppositie verstevigd. Hun marktaandeel steeg met 0,6 Lees verder

20 april 1935: ‘Your Hit Parade’, het eerste Amerikaanse hitparadeprogramma ooit

Het radioprogramma bestond van 1935 tot 1953, de televisieversie van 1950 tot 1959. Omroeper André Lees verder

Blad 1458: Extra Gold, NRJ Music Tour en Elliot Segal (audio)

• 'One Hit Wonder Top 100' op Extra Gold • NRJ: nieuwe editie Music Tour Lees verder

VS: de honderd invloedrijkste namen in talkradio van 2022

Deze jaarlijkse oefening van Talkers.com heeft vooral tot doel de enorme diversiteit in het landschap Lees verder

VS: Luistercijfers New York, Los Angeles en Austin (audio & video)

Na een uitstekende kerstperiode beleefde popzender 106.7 Lite FM (WLTW) in New York City een Lees verder

Inschrijven
Abonneren op
guest
0 Reacties
Inline feedback
Bekijk alle reacties
Don`t copy text!
0
Deel hier gerust uw gedachtenx
()
x